Λάκης Χαλκιάς: Αντίο στον πρωτομάστορα της ρωμιοσύνης – Η ζωή, η ιστορική διαδρομή και η σπουδαία παρακαταθήκη του
Ο Λάκης Χαλκιάς, υπερήφανος θεματοφύλακας του δημοτικού, λαϊκού και πολιτικού τραγουδιού και της συλλογικής μας μνήμης πέρασε στην αθανασία
«Δεν τραγούδησα απλώς την Ιστορία· κουβάλησα το βάρος της σαν οικογενειακό χρέος» είχε πει ο Λάκης Χαλκιάς, τεκμηριωμένα και καθολικά μία από τις πιο επιβλητικές, δωρικές και αδιαπραγμάτευτες μορφές του ελληνικού τραγουδιού.
Σε ένα μουσικό βιομηχανοποιημένο τοπίο που κατασκευάζεται στους θαλάμους ηχογράφησης και λειαίνεται στις γυαλιστερές επιφάνειες των μιντιακών μηχανισμών, ο Λάκης Χαλκιάς εκπροσώπησε (ως όφειλε) μια φωνητική και ηθική πάστα που δεν χρειάστηκε ποτέ το πρόσκαιρο χάδι των δημοσίων σχέσεων για να επιβιώσει.
Δέσμιος της γενεαλογίας του, το μέταλλο της φωνής του Χαλκιά σφυρηλατήθηκε πολύ πριν από την εφεύρεση των σύγχρονων μικροφώνων, φέροντας επάνω του ίζημα αιώνων αλλά και τον τόπο του. Την υγρασία του ηπειρώτικου τοπίου, το πέταγμα του κλαρίνου πάνω από τις χαράδρες του Βίκου και τον πικρό, αδιάκοπο βηματισμό της ελληνικής διασποράς.
Λάκης Χαλκιάς, Γιάννης Ρίτσος, Στέλιος Καζαντζίδης
Ο Λάκης Χαλκιάς, που περνά πλέον στην απέναντι όχθη της εγχώριας μουσικής μυθολογίας, ήταν ένας ερμηνευτής με σπάνια φωνητική έκταση αλλά και ζωντανή γέφυρα ανάμεσα στην προφορική μνήμη του γένους, το βυζαντινό μέλος, το δημοτικό αποτύπωμα και το μοντέρνο, πολιτικοποιημένο έντεχνο τραγούδι της Μεταπολίτευσης.
Ο Λάκης Χαλκιάς ήξερε την αποστολή του. Έδωσε φωνή στην ιστορία μας καθώς την έζησε και την κουβάλησε στους ώμους του σαν οικογενειακό κληρονόμημα. Ένα βαρύ, αδιαπραγμάτευτο χρέος που κουβάλησε μέχρι τέλους.
Η δυναστεία των Χαλκιάδων και τα Γιάννενα μέσα του
Για να κατανοήσει κανείς το φαινόμενο Λάκης Χαλκιάς, πρέπει να επιστρέψει στις ρίζες, στα Γιάννενα, εκεί όπου η οικογένεια των Χαλκιάδων διαμόρφωσε την ηχητική ταυτότητα της δημοτικής μας παράδοσης.
Γιος του θρυλικού κλαρινίστα Τάσου Χαλκιά, ο Λάκης μεγάλωσε μέσα στο βίωμα, όχι τη θεωρία. Ανήκοντας στην τέταρτη γενιά της μεγαλύτερης μουσικής δυναστείας της χώρας, ο ίδιος δεν διάλεξε τη μουσική· η μουσική ήταν το φυσικό του περιβάλλον, ο αέρας που ανέπνεε από τα επτά του χρόνια.
«Ανατράφηκα, μεγάλωσα και γαλουχήθηκα με τα Ηπειρώτικα τραγούδια» είχε πει. «Το κλαρίνο του πατέρα μου Τάσου Χαλκιά αντηχεί μες τα αυτιά μου, στο μυαλό μου, στην ψυχή μου. Στο σπίτι, μωρό στη σαρμανίτσα-μια παραδοσιακή, φορητή ξύλινη κούνια-, άκουγα τις πρόβες που έκαναν ο πατέρας μου με τα αδέλφια του. Για την ακρίβεια είναι δεκαετίες δικές μου στο τραγούδι, αλλά μαζί με αυτά που κουβαλάω από την οικογένειά μου, η ιστορία μας μετράει πάνω από 176 χρόνια συνεχούς παρουσίας!»
Όπως καταγράφει ο Δημήτρης Κραουνάκης στο musicheaven.gr, ο γενάρχης – δάσκαλος στο επάγγελμα, που έπαιζε μαντολίνο και λαούτο- Αντώνης Κάμψος (1824-1887), ύστερα από μια μάχη με τους Τούρκους κατέβηκε από την Αλβανία στα Γιάννενα, όπου άλλαξε το όνομα του και το έκανε Χαλκιάς κι έτσι εμφανίζεται η πρώτη γενιά των Χαλκιάδων. Ακολούθησε η δεύτερη γενιά (Μήτρος Χαλκιάς, κλαρίνο, 1841-1909) και η τρίτη γενιά (Πολυχρόνης, λαούτο, 1867-1917 / Λάμπρος, κλαρίνο, 1869-1923). Στην τέταρτη γενιά ανήκουν ο Μάνθος (κλαρίνο, 1895-1945) ο Μήτσος (βιολί, 1900-1967), ο Νίκος (κλαρίνο, 1904-1992), ο Φώτης (λαούτο και τραγούδι, 1907-1973), ο Κυριάκος (βιολί και ραγούδι, 1910-1992) και ο κορυφαίος Τάσος Χαλκιάς (κλαρίνο, 1914-1992).
Στην πέμπτη γενιά ανήκουν ο Μάνθος, ο Λάμπρος, ο Χρόνης, ο Βαγγέλης, ο Νίκος, ο Χρήστος και ο Λάκης (Μιχάλης) Χαλκιάς, γεννημένος το 1943, αφοσιωμένος διάκονος της ποίησης μέσα από την μουσική.
Στα δεκάξι του χρόνια, ο Λάκης Χαλκιάς, με μουσικές γνώσεις σε κιθάρα, μπουζούκι, λαούτο, τζουρά και ούτι, βρισκόταν ήδη στο επαγγελματικό μεροκάματο, ενώ στα δεκαοκτώ ηχογραφούσε στην Columbia τα πρώτα του λαϊκά τραγούδια υπό την καθοδήγηση σπουδαίων δημιουργών όπως ο Θεόδωρος Δερβενιώτης και ο Κώστας Βίρβος.
Το 1977, η συμμετοχή του στο μνημειώδες έργο Ελεύθεροι Πολιορκημένοι του Διονυσίου Σολωμού, σε μουσική Γιάννη Μαρκόπουλου και δίπλα στον Νίκο Ξυλούρη και την Ειρήνη Παπά, τοποθετεί τον Λάκη Χαλκιά οριστικά στο πάνθεον της ελληνικής μουσικής δημιουργίας
Παίζοντας κιθάρα, μπουζούκι, λαούτο και τζουρά, ο Χαλκιάς έμαθε το δαιδαλώδη λαβύρινθο δίπλα στα ιερά τέρατα της εποχής, από τη Σωτηρία Μπέλλου, και τον Στέλιο Καζαντζίδη, μέχρι τον Βασίλη Τσιτσάνη, τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, τον Γιώργο Ζαμπέτα και τον Μανώλη Αγγελόπουλο.[.....................................]
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου