| Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία |
Λάθοι και λαθάκεια (του Τάκη Γεράρδη*)
Ο φίλος Τάκης Γεράρδης μου έστειλε χτες το πρωί, πάνω που έγραφα άρθρο για το ιστολόγιο, ένα μέιλ στο οποίο μού πρότεινε για δημοσίευση ένα δικό του άρθρο, που το επισύναπτε. Στην αρχή ήμουν διστακτικός, διότι ήδη χτες και προχτές είχα δημοσιεύσει συνεργασίες και σκέφτηκα πως παραπάει να τριτώσουν, θα πείτε ότι λουφάρω και θα ζητήσετε τις συνδρομές σας πίσω. Είχα ξεκινήσει να γράφω κι ένα μνημειώδες άρθρο, άλλωστε. Από την άλλη, το άρθρο του Τάκη ήταν επίκαιρο και μόνο σήμερα μπορούσε να δημοσιευτεί. Σήμερα, επειδή όλος ο κόσμος (στα σόσιαλ τουλάχιστον) μιλάει για το βιβλίο του Αλέξη Τσίπρα γενικά και ειδικότερα για το λάθος της σελίδας 212, όπου λέει για "το άτυπο Eurogroup στη Ρίγα της Εσθονίας". Λάθος βέβαια, η Ρίγα είναι της Λετονίας η πρωτεύουσα, της Εσθονίας πρωτεύουσα είναι το Τάλιν, που παλιότερα λεγόταν και Ρέβαλ. Κάποιος το εντόπισε κι έγινε αρκετός θόρυβος στα σόσιαλ. Έγραψα κι εγώ, λέγοντας πως το λάθος βαραίνει τον εκδότη πρώτιστα και ότι ο επιμελητής έπρεπε να το πιάσει. Σωστό είναι αυτό, αλλά είναι και άδικο. Σε ένα βιβλίο 762 σελίδων, όσο καλός κι αν είναι ο διορθωτής, είναι αδύνατο να μην υπάρχουν λάθη, τυπογραφικά ή πραγματολογικά (όπως αυτό με τη Ρίγα). Έβαλε το χεράκι του και ο Μέρφι. Θέλω να πω, το λάθος που εντοπίστηκε στο βιβλίο του Τσίπρα δεν ήταν τυπογραφικό, όπως το "νεκρός φοιτητής" αντί για το σωστό "νεαρός φοιτητής) -λάθος σε βιβλίο του Τσάντγκουικ στο ΜΙΕΤ, που το εντόπισε ο ίδιος ο συγγραφέας και έγραψε στο εκδοτικό "Ευχαριστώ αλλά ζω ακόμα". Δεν ήταν παράλειψη συλλαβής, όπως το "απομνηνευματογράφος" αντί "απομνημονευματογράφος", που έγραψα εγώ στον πρόλογο στο Ζορμπαλίκι των ραγιάδων, και το διάβασα δέκα φορές, κι άλλες πέντε ο Νικολόπουλος και δεν το εντοπίσαμε. Ήταν λάθος γεωγραφικό και τυχαίνει να υπάρχει μια ευαισθησία στα γεωγραφικά λάθη του Τσίπρα μετά τη Λέσβο-Μυτιλήνη (που δεν ήταν λάθος έτσι που το είπε, αλλά ας μη ξεστρατίσουμε εκεί) -κι έτσι έγινε πολύς λόγος για τη Ρίγα της Εσθονίας. Και ύστερα από αυτά τα εισαγωγικά, δίνω τον λόγο στον Τακη Γεράρδη για το λαθολογικό άρθρο του. Λάθοι και λαθάκεια Έχει η Αγγλία Καλαμάτα; Από τον Χόκινγκ στον Μίκη και ως τον Αλέξη Τσίπρα, λάθη επί λαθών. Για τα όποια λάθη εντοπίζονται, ορθογραφικά ή εννοιολογικά σε ένα βιβλίο, η ευθύνη πάει στον εκδοτικό οίκο και στην καλή ή κακή διαχείριση του φιλολογικού επιμελητή. Υπάρχουν απλά ορθογραφικά λάθη, υπάρχουν όμως και άλλου είδους που καλό θα είναι να εξαφανίζονται πριν τυπωθούν. Δυστυχώς όμως ο ΔΑΙΜΩΝ ΤΟΥ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟΥ είναι ένα διαολάκι που εκθέτει τους πάντες. Οι συγγραφείς πάντως δεν ευθύνονται για τα λάθη τους, έχουν το ακαταλόγιστο. Αξιοσημείωτη είναι και η Μακρυγιαννική γραφή που έβγαλε τον αδόξαστο στον Βλαχογιάννη. Αλλά μην το κουράσουμε το ζήτημα. Εδώ θα σταθούμε σε δυο παλιά λάθη σπουδαίων στοχαστών, του Χόκινγκ και του Μίκη, για να έχουμε μια δικαιότερη εικόνα όταν θα κρίνουμε τον Τσίπρα για την Ρίγα…
|
*ΤΑΚΗΣ ΓΕΡΑΡΔΗΣ: Γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Σπούδασε οικονομικά στη Βιομηχανική Σχολή Πειραιά και δημοσιογραφία στο Frei Universität Berlin. Ζει στην Αθήνα. Έχει εκδώσει: Ηφαιστειογενή πετρώματα, 1988 (ποιήματα)· Καφές, ένα αραβικό παραμύθι, Τροχαλία, 1999 (δοκίμιο)· Άλογα και φίλιπποι εν δράσει (δοκίμιο)· Alta grafico, 2000 (δοκίμιο)· Το Αλφαβητάρι του καφέ, Alta grafico, 2001 (δοκίμιο)· Τα κομπολόγια, Κέδρος 2015 (μυθιστόρημα)· Το καμίνι, Κέδρος 2016 (μυθιστόρημα)· Η κουρελού, Φιλιππότης 2021 (διηγήματα). Από το 1991 μέχρι το 1997 εξέδιδε το μηνιαίο περιοδικό Ο καφές. Διηγήματά του έχουν βραβευθεί σε διαγωνισμούς, δημοσιευτεί σε λογοτεχνικά περιοδικά και συμπεριληφθεί σε ομαδικές εκδόσεις. Στίχοι του έχουν μελοποιηθεί.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου