Ελεγεία του αποχαιρετισμού και της επιστροφής

Τσουκμάγερ, Καρλ (Carl Zuckmayer, Νακενχάιμ, Ρηνανία 1896 – Βισπ, Ελβετία 1977). Γερμανός ποιητής, πεζογράφος και θεατρικός συγγραφέας. Βρήκε τον δρόμο του στο λαϊκό δράμα, παρουσιάζοντας στη σκηνή έναν αέρα ευχάριστου αυθορμητισμού. Η μεγάλη επιτυχία του, όμως, οφείλεται σε μερικά έργα όπου διακρίνεται καθαρότερα το πολιτικό και κοινωνικό ενδιαφέρον του. Μια πικρή σάτιρα της αυτοκρατορικής Γερμανίας αποτελεί η παράδοξη φάρσα Ο λοχαγός φον Κέπενικ (1931)· μικρότερης αξίας, αν και σημείωσε μεγάλη λαϊκή επιτυχία, είναι το έργο του Ο στρατηγός του Διαβόλου (1946). Η θεατρική παραγωγή του παρουσιάζεται στο σύνολό της ομοιογενής και ενιαία, τόσο στα προσόντα της όσο και στα ελαττώματά της: μια συναρπαστική και ζωηρή παράσταση, που συχνά όμως δεν συνοδεύεται από ένα αληθινό βάθος σκέψης, και μια έλλειψη γνήσιας λυρικής πνοής, την οποία ωστόσο αναπληρώνει συχνά η ευγένεια των θεμάτων που θίγει. Ο Τ. έγραψε επίσης πολλά αξιόλογα διηγήματα και μυθιστορήματα, όπως το πολύ πετυχημένο Ποτάμι πίσω από την πόλη. (Εγκυκλοπαιδεία Δομή).

***************************************

Carl Zuckmayer

 Elegie von Abschied und Wiederkehr

Ich weiß, ich werde alles wiedersehn.
Und es wird alles ganz verwandelt sein,
ich werde durch erloschne Städte gehn,
darin kein Stein mehr auf dem andern Stein -
und selbst noch wo die alten Steine stehen,
sind es nicht mehr die altvertrauten Gassen -
Ich weiß, ich werde alles wiedersehen
und nichts mehr finden, was ich einst verlassen.

Der breite Strom wird noch zum Abend gleiten.
Auch wird der Wind noch durch die Weiden gehn,
die unberührt in sinkenden Gezeiten
die stumme Totenwacht am Ufer stehn.
Ein Schatten wird an unsrer Seite schreiten
und tiefste Nacht um unsre Schläfen wehn -
Dann mag erschauernd in den Morgen reiten,
der lebend schon sein eignes Grab gesehn.

Ich weiß, ich werde zögernd wiederkehren,
wenn kein Verlangen mehr die Schritte treibt.
Entseelt ist unsres Herzens Heimbegehren,
und was wir brennend suchten, liegt entleibt.
Leid wird zu Flammen, die sich selbst verzehren,
und nur ein kühler Flug von Asche bleibt -
Bis die Erinnrung über dunklen Meeren
ihr ewig Zeichen in den Himmel schreibt.

 _____________________________
Ελεγεία του αποχαιρετισμού και της επιστροφής

Ξέρω, θα τα δω όλα ξανά.
Και όλα θα είναι   εντελώς αλλαγμένα,
θα διασχίσω  νεκρές πολιτείες,
όπου καμιά πέτρα δε θα ΄ναι πάνω στην άλλη -
και όπου ακόμη θα στέκουν πέτρες ,
δε θα υπάρχουν πια τα παλιά γνωστά δρομάκια -
Ξέρω, όλα θα τα ξαναδώ,
αλλά ό,τι παλιά άφησα εδώ , δε θα το ξανάβρω.

Το πλατύ ποτάμι θα  κυλά το βράδυ.
Ο άνεμος επίσης θα περνά στα λιβάδια,
που ανέγγιχτα  από τις πλημμύρες 
τη βουβή φρουρά των νεκρών στήνουν.
Στο πλευρό μας θα βηματίζει  μια σκιά
κι η πιο βαθιά νύχτα θα πνέει στους κροτάφους μας-
 Στη συνέχεια, ανατριχιάζοντας μες στο πρωινό , θα ιππεύει 
όποιος είδε ζωντανός τον ίδιο του τον τάφο.

Το ξέρω, θα επιστρέψω διστακτικός,
 όταν  καμιά επιθυμία  δε θα οδηγεί τα βήματα.
 Άψυχη είναι  της καρδιάς μας η νοσταλγία
 κι αυτό που μας καίει δεν έχει υπόσταση.
Ο πόνος στις φλόγες του γίνεται παρανάλωμα
και στάχτη παγερή  μένει-
Έως ότου η ανάμνηση από  τον σκοτεινό ωκεανό
τον αιώνιο χαρακτήρα της  να γράψει στον ουρανό.

 [Απόδοση: Gerontakos]