Μαριναλέντα: Η μοναδική ακροδεξιά ψήφος σε 44 χρόνια τάραξε τα νερά του αντικαπιταλιστικού παραδείσου της Ανδαλουσίας
Η Μαριναλέντα, η μικρή πόλη στην περιοχή Sierra Sur της Σεβίλλης, η γνωστή εδώ και δεκαετίες ως ο «κομμμουνιστικός παράδεισος» της Ισπανίας, βρέθηκε για άλλη μια φορά στο πολιτικό προσκήνιο μετά τις πρόσφατες εκλογές στην περιφέρεια της Ανδαλουσίας.
Η πόλη που κυβερνήθηκε από το 1979 μέχρι το 2013 από τον Χουάν Μανουέλ Σάντσεθ Γκορδίγιο, κατέγραψε μία ψήφο και μάλιστα υπέρ του ακροδεξιού Falange Española de las JONS (Φάλαγγα Ισπανικών Κομμάτων) για πρώτη φορά στην ιστορία της. Ένα συμβολικό αλλά εντυπωσιακό γεγονός σε έναν δήμο όπου η ηγεμονία της Αριστεράς είναι πρακτικά απόλυτη για περισσότερα από σαράντα χρόνια. Ακόμη και στις πρόσφατες εκλογές τα κόμματα που εκφράζονται σε αυτή την πολιτική πτέρυγα ξεπέρασαν το 81% των ψήφων.
Με προσέλευση παρόμοια με τον μέσο όσο της Ανδαλουσίας, τα επίσημα αποτελέσματα του υπουργείου Εσωτερικών δείχνουν ότι η Ενωμένη Αριστερά και το PSOE συνεχίζουν να συγκεντρώνουν την πλειοψηφία των ψήφων στη Μαριναλέντα, ενώ το PP και το Vox μόλις που κατάφεραν να εξασφαλίσουν μια μηδαμινή στήριξη.
Ωστόσο, η εμφάνιση μιας ψήφου υπέρ του Falange Española de las JONS προκάλεσε έντονη συζήτηση τόσο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όσο και στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης λόγω της ιδεολογικής αντίθεσης που αντιπροσωπεύει.
Η Μαριναλέντα με περίπου 2.600 κατοίκους αποτελεί εδώ και δεκαετίες ένα διεθνές σύμβολο του αγροτικού κομμουνισμού. Το μοντέλο των γεωργικών συνεταιρισμών, της αυτοκατασκευασμένης κοινωνικης στέγασης και της εγγυημένης απασχόλησης κατέστησε τον Δήμο σημείο αναφοράς για τα αριστερά κινήματα σε ολόκληρη την Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική.
Η πόλη έχει περιγραφεί σε πολυάριθμες αναφορές ως «κοινωνικό πείραμα», «δήμος με 0% ανεργία» ή «αντικαπιταλιστική όαση» στην καρδιά της νότιας Ισπανίας.
Μια ψήφος που σπάει μια ιστορική ομοιογένεια, η ψήφος για το Falange Española de las JONS δεν αλλάζει τον πολιτικό χάρτη του Δήμου, αλλά σπάει μια ιδεολογική ομοιογένεια που ήταν ένα από τα καθοριστικά χαρακτηριστικά του.
Από τη μεταφραγκική περίοδο κι έπειτα, η Μαριναλέντα είναι ένα από τα λίγα μέρη στην Ισπανία όπου η ριζοσπαστική αριστερά έχει διατηρήσει τον απόλυτο έλεγχο τόσο στο Δημαρχείο της περιοχής όσο και στον κοινωνικό ιστό.
Οι συνελεύσεις γειτονιάς, οι καταλήψεις γης και η συνεταιριστική διαχείριση έχουν διαμορφώσει την τοπική πολιτική ζωή εδώ και δεκαετίες.
Ο ίδιος ο Σάντεθ Γκορδίγιο βασικό πρόσωπο της Ένωσης Αγροτών Εργατών (SOC) και της Ένωσης Εργαζομένων (CUT), υπήρξε ηγετική φυσιογνωμία σε πολυάριθμες κινητοποιήσεις, πορείες και δράσεις διαμαρτυρίας που έδωσαν στην πόλη μια παρουσία στα Μέσα Ενημέρωσης που ξεπερνούσε κατά πολύ το μέγεθός της.
Η ρητορική του κατά του καπιταλισμού, των τραπεζών και των μέτρων λιτότητας κατέστησε την Μαριναλέντα σύμβολο αντίστασης κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης του 2008 (κρίση που ξεκίνησε παράλληλα με αυτή του χρέους στην Ελλάδα).
Επομένως μία και μόνο ψήφος, ακόμη και υπέρ του ακροδεξιού κόμματος έχει ερμηνευτεί από τους αναλυτές ως μια χειρονομία διαμαρτυρίας, ειρωνίας ή μεμονωμένης διαφωνίας, παρά ως μια γνήσια ιδεολογική μετατόπιση.
Σε έναν τόσο μικρό Δήμο, μία μόνο ψήφος θα μπορούσε να αποδοθεί σε έναν νεοφερμένο κάτοικο, μια συμβολική πράξη ή ακόμα κι ένα σκόπιμο λάθος που αποσκοπούσε στην προσέλκυση προσοχής. Αλλά ο αντίκτυπος στα Μέσα Ενημέρωσης ήταν άμεσος.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι υποστηρικτές τoυ Falange Española de las JONS γιόρτασαν το αποτέλεσμα ως «ιστορικό», ενώ τμήματα της αριστεράς το έχουν υποβαθμίσει, αποκαλώντας το ως «στατιστικό ανέκδοτο».
Όπως και να έχει η αλήθεια είναι ότι το αποτέλεσμα τοποθέτησε για άλλη μια φορά την μικρή Μαριναλέντα στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης στην Ανδαλουσία, ακριβώς σε μια εποχή που ο εκλογικός χάρτης της περιοχής έχει αναδιαμορφωθεί μετά τις πρόσφατες εκλογές του Μαίου.
Ο Δήμος πάντως, παρά το περιστατικό δείχνει να διατηρεί την πολιτική του ταυτότητα ανέπαφη. Οι συνεταιρισμοί συνεχίζουν να λειτουργούν, το σύστημα κοινωνικής στέγασης παραμένει ενεργό και η κοινωνική δομή που βασίζεται στη συμμετοχή των πολιτών παραμένει ένας από τους πυλώνες του τοπικού εγχειρήματος.
Ο «κομμουνιστικός παράδεισος» παραμένει, ουσιαστικά αυτό που ήταν εδώ και δεκαετίες. Αλλά τώρα, για πρώτη φορά, με μια μικρή απόχρωση στην εκλογική του καταμέτρηση.
Ποια είναι η γη της Μαριναλέντα
Η ιστορία της μικρής Μαριναλέντα είναι συναρπαστική και θυμίζει περισσότερο σενάριο ταινίας ή πολιτικό πείραμα σε εργαστήριο. Για να καταλάβουμε πως αυτή η μικρή κουκίδα γης μετατράπηκε σε «αντικαπιταλιστική όαση» της Ευρώπης, πρέπει να γυρίσουμε στα τέλη της δεκαετίας του ’70, αμέσως μετά τον θάνατο του δικτάτορα Φράνκο και την επιστροφή της Ισπανίας στη δημοκρατία.
Μέχρι τότε, η Μαριναλέντα ήταν μια κλασική, φτωχή αγροτική κωμόπολη της Ανδαλουσίας. Οι περισσότεροι κάτοικοι ήταν ανειδίκευτοι εργάτες γης (jonaleros) που δούλευαν κάτω από άθλιες συνθήκες στα απέραντα κτήματα των πλούσιων γαιοκτημόνων (latifundistas), αντιμετωπίζοντας τεράστια ανεργία και πείνα για πολλούς μήνες τον χρόνο.
Η άνοδος του «Ρομπέν των Δασών» της Ανδαλουσίας
To 1979 διεξάγονται οι πρώτες ελέυθερες δημοτικές εκλογές. Δήμαρχος εκλέγεται ένας 26χρονος τότε δάσκαλος με πυκνή γενειάδα και αριστερή ριζοσπαστική ιδεολογία, ο Χουάν Μανουέλ Σάντσεθ Γκορδίγιο.
Ο Γκορδίγιο δεν ήθελε απλώς να διοικήσει τον Δήμο, αλλά να αλλάξει ριζικά το οικονομικό σύστημα. Μαζί με το πανίσχυρο τοπικό συνδικάτο εργατών γης (SOC), ξεκίνησε έναν πολυετή, ειρηνικό αλλά δυναμικό αγώνα με κεντρικό σύνθημα: «Η γη ανήκει σε αυτόν που την δουλεύει».
Οικονομικό Μοντέλο: Από την κατάληψη, στην κρατική παραχώρηση
Για περισσότερα από 12 χρόνια οι κάτοικοι της Μαριναλέντα οργάνωναν απεργίες πείνας, απέκλειαν αεροδρόμια και σιδηροδρομικές γραμμές, και έκαναν συνεχείς καταλήψεις στο El Humoso, ένα τεράστιο κτήμα 12.000 στρεμμάτων που άνηκε στην αριστοκρατική οικογένεια του Δούκα του Ινφαντάδο.
Η επιμονή τους απέδωσε καρπούς το 1991, όταν η Περιφερειακή Κυβέρνηση της Ανδαλουσίας αναγκάστηκε να απαλλοτριώσει το κτήμα και να το παραχωρήσει στον Δήμο της Μαριναλέντα.
Εκεί ιδρύθηκε ο αγροτικός συνεταιρισμός της πόλης. Αντί να μοιράσουν τη γη σε ιδιωτικά οικόπεδα, αποφάσισαν να την διαχειρίζονται συλλογικά. Καλλιεργούν αγκινάρες, πιπεριές, φασόλια κι ελιές, και έχουν στήσει δικό τους εργοστάσιο μεταποίησης και συσκευασίας.
Ο χρυσός κανόνας του συνεταιρισμού: Όλοι οι εργαζόμενοι ανεξάρτητα από τη θέση τους (στα χωράφια, στο εργοστάσιο ή στη διοίκηση), αμείβονται με τον ίδιο ακριβώς μισθό (περίπου 47 ευρώ την ημέρα για 6,5 ώρες εργασίας) και οι θέσεις εργασίας εναλάσσονται ώστε να δουλεύουν όλοι.
Οι πυλώνες της «Ουτοπίας»
Η Μαριναλέντα κατάφερε να εφαρμόσει ένα σύστημα που εξάλειψε την ανεργία (σε μια περιφέρεια, την Ανδαλουσία, όπου η ανεργία συχνά ξεπερνά το 20%-25%) βασιζόμενη σε τρεις άξονες:
| Τομέας | Πώς λειτουργεί |
| Στέγαση με 15 ευρώ τον μήνα | Ο Δήμος παρέχει δωρεάν τη γη και τα υλικά. Ο πολίτης βάζει την προσωπική του εργασία για να χτίσει το σπίτι (μαζί με άλλους κατοίκους). Όταν το σπίτι τελειώσει, πληρώνει ενοίκιο μόλις 15 ευρώ τον μήνα, με τον όρο ότι το σπίτι δεν μπορεί να πουληθεί για ιδιωτικό κέρδος. |
| Δημοτικές Υπηρεσίες | Οι παιδικοί σταθμοί, το δημοτικό αθλητικό κέντρο και η πισίνα κοστίζουν ελάχιστα ευρώ τον μήνα για τους κατοίκους, καθώς επιδοτούνται από τα έσοδα του συνεταιρισμού και τις κρατικές ενισχύσεις. |
| Απουσία Αστυνομίας | Στην πόλη δεν υπάρχει τοπική αστυνομία (Policia Local). Οι αποφάσεις λαμβάνονται με άμεση δημοκρατία σε λαϊκές συνελεύσεις (asambleas) και ο Δήμος υποστηρίζει ότι η εγκληματικότητα είναι μηδενική λόγω της κοινωνικής ισότητας. |
Η κρίση του 2012 και οι «απαλλοτριώσεις» σούπερ μάρκετ
Η Μαριναλέντα έγινε παγκόσμιο θέμα στα ΜΜΕ το 2012, στο αποκορύφωμα της οικονομικής κρίσης στην Ισπανία. Ο Γκορδίγιο (που ήταν πλέον και βουλευτής στο τοπικό κοινοβούλιο) ηγήθηκε μιας ομάδας ακτιβιστών που μπήκαν σε μεγάλα σούπερ μάρκετ γειτωνικών πόλεων όπως τη Σεβίλλη και το Κάντιθ, γέμισαν καρότσια με βασικά τρόφιμα κι έφυγαν χωρίς να πληρώσουν, προκειμένου να τα μοιράσουν σε κοινωνικά παντοπωλεία και φτωχές οικογένειες. Ο ίδιος δήλωσε ότι δεν επρόκειτο για κλοπή, αλλά για «απαλλοτρίωση» απέναντι στην κερδοσκοπία των πολυεθνικών.
Το σήμερα
Παρόλα τα παραπάνω το πείραμα της Μαριναλέντα δέχεται συχνά έντονη κριτική από τους πολιτικούς της αντιπάλους. Οι επικριτές της υποστηρίζουν ότι το μοντέλο δεν είναι πραγματικά αυτόνομο, αλλά επιβιώνει χάρη στις γενναίες επιδοτήσεις που λαμβάνει ο Δήμος από την Περιφέρεια της Ανδαλουσίας και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Επιπλέον το 2023, μετά από 44 χρόνια συνεχούς θητείας, ο ιστορικός δήμαρχος Σάντσεθ Γκορδίγιο αποσύρθηκε από την ενεργό δράση για λόγους υγείας, δίνοντας τη σκυτάλη στον Σέρτζιο Γκόμεζ Ρέγες. Η αποχώρησή του σηματοδότησε το τέλος μιας εποχής κι ίσως να εξηγεί εν μέρει γιατί άρχισαν να εμφανίζονται οι πρώτες μικρές εκλογικές διαφοροποιήσεις, όπως αυτή η πρόσφατη, με τη μοναδική ψήφο στο ακροδεξιό κόμμα.
Σχετικά Αρθρα
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου