Στην Πομπηία, ένας κόκκινος τοίχος ξαναφέρνει στο φως τα μυστήρια του Διονύσου
Ένας κόκκινος τοίχος στην Πομπηία μοιάζει να ανοίγει ξανά μια πόρτα προς τα μυστήρια του Διονύσου.
Σε μια πολυτελή αίθουσα συμποσίων στην Casa del Tiaso, στην κεντρική Πομπηία, οι αρχαιολόγοι έφεραν στο φως έναν σχεδόν φυσικού μεγέθους κύκλο διονυσιακών τοιχογραφιών με μαινάδες, σατύρους, σκηνές κυνηγιού, σφαγμένα ζώα και μια γυναικεία μορφή που φαίνεται να οδηγείται σε τελετουργική μύηση. Η ανακάλυψη ανακοινώθηκε επισήμως το 2025 από το Αρχαιολογικό Πάρκο της Πομπηίας και έρχεται τώρα ξανά στο προσκήνιο ως ένα από τα πιο εντυπωσιακά πρόσφατα ευρήματα της πόλης.
Το δωμάτιο δεν ήταν ένας κρυφός ναός. Ήταν αίθουσα δείπνου. Ένας χώρος όπου οι καλεσμένοι ενός πλούσιου σπιτιού θα έπιναν, θα έτρωγαν και θα ξάπλωναν στα ανάκλιντρα, ενώ γύρω τους οι τοίχοι έστηναν μια σχεδόν θεατρική σκηνή διονυσιακής έκστασης. Κόκκινο φόντο, ζωγραφισμένοι κίονες, σώματα σε κίνηση, πρόσωπα που μοιάζουν άλλοτε με αγάλματα και άλλοτε με ζωντανούς συμμετέχοντες σε μια τελετή που συνεχίζεται μέσα στον χρόνο.
Η τοιχογραφία βρέθηκε στην Insula 10 της Regio IX, σε μια περιοχή της Πομπηίας όπου οι ανασκαφές των τελευταίων ετών έχουν αποκαλύψει νέα στοιχεία για την καθημερινή και την πολυτελή ζωή της πόλης πριν από την έκρηξη του Βεζούβιου το 79 μ.Χ. Οι τοιχογραφίες χρονολογούνται περίπου στα 40–30 π.Χ., πράγμα που σημαίνει ότι ήταν ήδη σχεδόν εκατό ετών όταν η Πομπηία θάφτηκε κάτω από την ηφαιστειακή τέφρα.
Οι αρχαιολόγοι ονόμασαν την κατοικία Casa del Tiaso, δηλαδή «Οικία του Θιάσου», από τον διονυσιακό θίασο, την πομπή των ακολούθων του θεού. Στην τοιχογραφία εμφανίζονται μαινάδες και σάτυροι, μορφές συνδεδεμένες με τον Διόνυσο, τον θεό του κρασιού, της μεταμόρφωσης, της θεατρικότητας και της έκστασης. Ο ίδιος ο θεός δεν απεικονίζεται καθαρά στην κεντρική σκηνή, αλλά η παρουσία του μοιάζει να οργανώνει ολόκληρο το δωμάτιο.
Στο κέντρο της σύνθεσης βρίσκεται μια γυναίκα που φαίνεται να οδηγείται στη μύηση. Δίπλα της στέκεται ένας ηλικιωμένος σιληνός με δάδα, μορφή που παραπέμπει στον μυθικό παιδαγωγό του Διονύσου. Γύρω τους, άλλες μορφές κινούνται ανάμεσα στη γιορτή και την αγριότητα: σάτυροι παίζουν μουσική ή προσφέρουν κρασί, μαινάδες χορεύουν, ενώ σε ορισμένες σκηνές κρατούν σπαθιά, ζώα και εντόσθια.
Αυτό είναι ίσως και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της ανακάλυψης. Η διονυσιακή εικόνα εδώ δεν είναι μόνο ωραία, ευφορική ή διακοσμητική. Έχει μέσα της κάτι άγριο. Πάνω από τις μεγάλες μορφές, μικρότερες ζωγραφικές σκηνές δείχνουν ζώα, πουλιά, ψάρια και θαλασσινά, όχι σαν κομψές νεκρές φύσεις συμποσίου, αλλά συχνά σαν σώματα ήδη σφαγμένα, έτοιμα για κατανάλωση. Η απόλαυση και η βία συνυπάρχουν στον ίδιο τοίχο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου