ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ : Η Ιλιάδα σε... ταριχευμένο σώμα!

Αίγυπτος / Πάπυρος με απόσπασμα της Ιλιάδας βρέθηκε στην κοιλιά μούμιας 1.600 ετών!

tvxs.gr

5–6 λεπτά

---

Μία ανακάλυψη που χαρακτηρίζεται ιστορικής σημασίας έφερε στο φως αρχαιολογική αποστολή στην Αίγυπτο, καθώς ερευνητές εντόπισαν παπυρικό αντίγραφο της Ιλιάδας του Ομήρου μέσα στην κοιλιακή χώρα αρχαίας μούμιας.

Πρόκειται για την πρώτη φορά που ελληνικό λογοτεχνικό κείμενο εντοπίζεται ενσωματωμένο στη διαδικασία ταρίχευσης, γεγονός που προκαλεί ενθουσιασμό στην επιστημονική κοινότητα και ανοίγει νέο κεφάλαιο στην κατανόηση των ταφικών πρακτικών της ύστερης αρχαιότητας.

Το εύρημα που άφησε άφωνους τους ειδικούς

Το παπυρικό απόσπασμα βρέθηκε στην κοιλιά μούμιας που είχε ταφεί σε τάφο ρωμαϊκής εποχής στην αρχαία πόλη Οξύρρυγχος, περίπου πριν από 1.600 χρόνια.

Η ανακάλυψη έγινε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης, στο πλαίσιο ανασκαφικής αποστολής που πραγματοποιήθηκε μεταξύ Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου 2025.

Κατά την εξέταση της μούμιας, οι αρχαιολόγοι εντόπισαν ένα ασυνήθιστο στοιχείο, έναν πάπυρο τοποθετημένο στην κοιλιακή χώρα ως μέρος της τελετουργίας ταρίχευσης.

ΠΗΓΗ: Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης

Γιατί η ανακάλυψη θεωρείται μοναδική

Μέχρι σήμερα είχαν βρεθεί μούμιες της ίδιας περιόδου που έφεραν ελληνικούς παπύρους, όμως το περιεχόμενό τους αφορούσε κείμενα μαγείας, θρησκευτικά ή τελετουργικά.

Η νέα ανακάλυψη είναι η πρώτη στην οποία χρησιμοποιήθηκε καθαρά λογοτεχνικό ελληνικό κείμενο στη διαδικασία μουμιοποίησης.

Ο καθηγητής Ιγνάσι-Ξαβιέ Αντιέγο, από το Τμήμα Κλασικών, Ρομανικών και Σημιτικών Γλωσσών, τόνισε: «Δεν είναι η πρώτη φορά που βρίσκουμε ελληνικούς παπύρους δεμένους, σφραγισμένους και ενσωματωμένους στη διαδικασία μουμιοποίησης, όμως έως σήμερα το περιεχόμενό τους ήταν κυρίως τελετουργικό – μαγικό».

Και πρόσθεσε: «Από τα τέλη του 19ου αιώνα έχουν βρεθεί τεράστιοι αριθμοί παπύρων στον Οξύρρυγχο, ανάμεσά τους και σπουδαία ελληνικά λογοτεχνικά κείμενα. Η πραγματική καινοτομία τώρα είναι ότι βρέθηκε λογοτεχνικός πάπυρος σε ταφικό πλαίσιο».

ΠΗΓΗ: Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης

Ποιο σημείο της Ιλιάδας βρέθηκε

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το απόσπασμα ανήκει στον περίφημο Κατάλογο των Νεών (Κατάλογος των Πλοίων) της Β΄ Ραψωδίας της Ιλιάδας.

Πρόκειται για το γνωστό τμήμα όπου απαριθμούνται οι ελληνικές δυνάμεις που συγκεντρώθηκαν πριν από την εκστρατεία εναντίον της Τροίας.

Η επιλογή του συγκεκριμένου αποσπάσματος παραμένει μυστήριο, καθώς οι επιστήμονες δεν μπορούν ακόμη να εξηγήσουν γιατί χρησιμοποιήθηκε αυτό το κείμενο στη μουμιοποίηση.

ΠΗΓΗ: Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης

Τι αποκαλύπτει για την εποχή

Η ρωμαϊκή περίοδος στην Οξύρρυγχο χαρακτηριζόταν από έντονη πολιτισμική σύνθεση ελληνικών, αιγυπτιακών και ρωμαϊκών στοιχείων.

Οι ιερείς της εποχής ακολουθούσαν τη βασική αιγυπτιακή πρακτική διατήρησης του σώματος για περισσότερες από 40 ημέρες, χρησιμοποιώντας νάτρο για αφυδάτωση και λινά υφάσματα για περιτύλιξη.

Ωστόσο, αντί για τα παραδοσιακά κανωπικά αγγεία όπου τοποθετούνταν τα όργανα, φαίνεται πως προτιμούσαν να γεμίζουν το σώμα με επεξεργασμένα υλικά και παπύρους με ελληνικά κείμενα, σφραγισμένους με πηλό, μέσα στη θωρακική ή πυελική κοιλότητα.

Ακόμη και τα φέρετρα ή τα περιτυλίγματα έφεραν συχνά μικτά αιγυπτιακά και ρωμαϊκά μοτίβα.

Η πόλη-θησαυρός των παπύρων

Η Οξύρρυγχος, γνωστή στα φαραωνικά χρόνια ως Περ-Μετζέντ, υπήρξε μία από τις σημαντικότερες πόλεις της ελληνορωμαϊκής Αιγύπτου.

Τα ερείπιά της βρίσκονται σήμερα κοντά στη σύγχρονη πόλη Αλ-Μπαχνάσα, περίπου 190 χιλιόμετρα νότια του Καΐρου, δίπλα στον παραπόταμο του Νείλου, Μπαχρ Γιούσεφ.

Η περιοχή θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους παγκοσμίως για την ανακάλυψη παπύρων.

Τι άλλο έχει βρεθεί

Μέχρι στιγμής, οι ανασκαφές έχουν αποκαλύψει τρεις ασβεστολιθικούς θαλάμους με μούμιες ρωμαϊκής εποχής, διακοσμημένες ξύλινες σαρκοφάγους, και 52 μούμιες της πτολεμαϊκής περιόδου.

Από αυτές, περισσότερες από δώδεκα έφεραν χρυσές γλώσσες, σύμβολο προετοιμασίας για τη μετά θάνατον ζωή.

Γιατί το εύρημα είναι τόσο σημαντικό

Η ανακάλυψη δείχνει πως τα ομηρικά έπη δεν ήταν απλώς λογοτεχνία, αλλά πιθανόν είχαν αποκτήσει και συμβολικό ή πνευματικό ρόλο σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία της ύστερης αρχαιότητας.

Με άλλα λόγια, η Ιλιάδα δεν διαβαζόταν μόνο – αλλά συνόδευε και τους νεκρούς στο τελευταίο τους ταξίδι.

📚 #Livre : Une mission exhume Homère.
À Minya, un passage de l’Iliade découvert dans une momie relance la transmission des textes.

🔗 https://t.co/xfJ98U12Ek pic.twitter.com/OMqxpWnCaS

— ActuaLitté (@ActuaLitte) April 21, 2026