Σάββατο, Αυγούστου 01, 2026

Λύσσαξαν με τον Νόλαν και την Οδύσσειά του

 

Του Αχαιού ο τράχηλος Νόλαν δεν υποφέρει

Έστω και µόνοι, χωρίς τα γουρούνια...


Η Ελένη ήταν λευκώλενος και καταγόταν από τη Σπάρτη. Όχι µαύρη σαν κατράµι από την Κένυα. Στο νησί της Καλυψώς οι παραλίες δεν έχουν αρµυρίκια. Στα τσιµπούσια των µνηστήρων δεν περιλαµβάνoνται αρνί στη σούβλα και κοκορέτσι. Οι πολεµιστές είναι κάτι ανάµεσα σε στρατιωτάκια της Lego και εξωγήινους από τον «Πόλεµο των Αστρων».

Αυτά και άλλα πολλά αµετροεπή συνεχίζουν να ακούγονται µετά την πολυαναµενόµενη προβολή της «Οδύσσειας» στις αίθουσες. Μόνιµη επωδός από τους απανταχού επικριτές ότι προσβάλλει τον Οµηρο ή αλλοιώνει τον πολιτισµό µας από τους Ελληνες πατριώτες. Ειδικά οι τελευταίοι είναι οι ίδιοι που βάζουν καρδούλες όταν βουλιάζει µια βάρκα στο Αιγαίο.

Στον ντόρο και στο ρατσιστικό παραλήρηµα που είχαν προηγηθεί ,όταν µαθεύτηκε ότι την Ελένη θα υποδυθεί µαύρη ηθοποιός, προστέθηκαν και άλλες συγκρούσεις ώστε να ξεσπάσει ένας νέος Τρωικός Πόλεµος για τα µάτια και τη µατιά του Νόλαν και όχι για τα κάλλη της Ελένης. Αν οι καθολικώς ή µερικώς διαµαρτυρόµενοι ήξεραν ότι άλλη είναι η «Οδύσσεια» του σκηνοθέτη και άλλη η «Οδύσσεια» του Οµήρου, ο παγκόσµιος culture πόλεµος θα είχε αποφευχθεί. Αν είχαν έστω ακουστά τις δεκάδες διασκευές, θα ήξεραν πως κάθε καιρός και η Ελένη του. Οι Αθηναίοι δανείστηκαν πρόσωπα από τα έπη και τα έκαναν αυτόνοµες τραγωδίες. Η Αναγέννηση τα είδε ως αφορµή για την επιστροφή στον ανθρωπισµό. Οι µοντερνιστές τα µετέτρεψαν σε λογοτεχνική πρωτοπορία. Οι ψυχαναλυτές τα χρησιµοποίησαν σαν κατάδυση στο ασυνείδητο.

Ο Νόλαν βέβαια δεν διδάσκει κλασικές σπουδές στην Οξφόρδη ούτε γύρισε ντοκιµαντέρ για να µείνει πιστός στην «αλήθεια». Αλλωστε τι αλήθεια να υπάρχει σε ένα έργο µε τέρατα και µάγισσες, ανθρωποφάγους λαούς και Νύµφες µε ιδιόκτητα νησιά; Επέλεξε να κρατήσει τους συµβολισµούς και τα αρχέτυπα και να παρουσιάσει την επική οργή των πολέµων σαν µια παράλογη οπερέτα του Τραµπ και των οµοίων του.

Το ότι σεβάστηκε τον Οµηρο φαίνεται από το γεγονός ότι για τα γυρίσµατα στην Ελλάδα προτίµησε την Πύλο όπου βρίσκεται το ανάκτορο του Νέστορα και η αρχαιολογική σκαπάνη τράβηξε την κουρτίνα που χωρίζει τον µύθο από την Ιστορία. Είναι ένας σύγχρονος ραψωδός σαν αυτούς που φιλοξενούσαν οι βασιλιάδες στα παλάτια τους και επινοούσαν παραλλαγές στην κεντρική πλοκή. Σαν τους δηµιουργούς των δηµοτικών τραγουδιών που ανέτρεχαν στην προφορική παράδοση και έβαζαν πουλιά να µιλάνε, παντρεύοντας το µεταφυσικό µε το ρεαλιστικό. Ευφυές εποµένως το εύρηµα µε τον µαύρο ράπερ. Ο Οδυσσέας του δεν είναι ο ροµαντικός θαλασσοπόρος, αλλά γεµάτος αντιφάσεις και ενοχές γιατί µε τον ∆ούρειο Ιππο του σκόρπισε τον πόνο και καταπάτησε τη φιλοξενία. Ο νόστος αντικαθιστά το κλέος και η πραγµατική µάχη δίνεται ώστε η µνήµη να νικήσει τη λήθη και οι λωτοί που τον ταΐζει η Καλυψώ να µείνουν ατελέσφοροι. Ανατρεπτική η Νέκυια που εκτυλίσσεται στον πάνω κόσµο, εκεί δηλαδή όπου συντελείται ο θάνατος.

Η απειλή από τους λαούς της θάλασσας, υπαινιγµός για τις τωρινές ανακατατάξεις και την παρακµή του δυτικού κόσµου, δηλώνει µια πορεία µετάβασης από έναν πολιτισµό σε άλλον. Αρκεί στου κύκλου τα γυρίσµατα να ξαναβρούµε τον καλό εαυτό µας, αποδιώχνοντας τη λήθη. Εστω και µόνοι, χωρίς τα γουρούνια…Ο Νόλαν και η «Οδύσσεια» ως καθρέφτης του σήμερα - Documento

Δεν υπάρχουν σχόλια: