Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία
Της Μυρτώς ή της Μυρτούς;
ΝΙΚΟΣ ΣΑΡΑΝΤΑΚΟΣ
20 Απριλίου, 2026
Της Μυρτώς βεβαίως. Κατά σύμπτωση, είχα και έχω στην πολύ στενή μου οικογένεια το όνομα αυτό πάνω από μία φορά και ποτέ δεν διανοηθήκαμε να χρησιμοποιήσουμε άλλον τύπο για τη γενική του ονόματος.
Αλλά βέβαια, κάποιοι, τα τελευταία είκοσι περίπου χρόνια, επιμένουν να χρησιμοποιούν τον τύπο "της Μυρτούς", που τον θεωρούν επισημότερο, αφού αρχαιοπρεπή. Δεν είναι η Μυρτώ μεμονωμένη περίπτωση -το ίδιο ισχύει για όλα τα θηλυκά σε -ώ (προσοχή, σε -ώ που τονίζεται, όπως Ηρώ, Κλειώ, Σαπφώ, Φωφώ, Ζωζώ, Αργυρώ, όχι τα παροξύτονα σε -ω όπως Βάσω, Μάρω κτλ.). Για όλα τα οξύτονα σε -ώ υπάρχουν κάποιοι που θεωρούν ότι ο "σωστός", ο επίσημος τύπος της γενικής είναι -ούς, είτε πρόκειται για αρχαίο όνομα π.χ. Ηρώ, είτε για νεότερο, π.χ. Αργυρώ.
Η Μυρτώ βέβαια ήρθε στην επικαιρότητα, κατά τρόπο τραγικό, διότι έτσι λεγόταν η 19χρονη κοπέλα στην Κεφαλονιά, που έχασε τη ζωή της υπό συνθήκες που αποτέλεσαν θέμα έντονων συζητήσεων. Και βέβαια, στις συζητήσεις αυτές αναπόφευκτα πολλές φορές χρησιμοποιήθηκε η γενική, μαζί και ο τύπος "της Μυρτούς". Όχι πλειοψηφικά, αλλά αρκετά για να προσεχτεί.
Και γράφει στο Φέισμπουκ o Γιώργος Θαλάσσης, ο παλιός γυμνασιάρχης της σχολής Μωραΐτη:
Πέραν της πολύ μεγάλης οδύνης του τραγικού θανάτου είναι οδυνηρή και η γενική της Μυρτούς. Ας την αφήσουμε για τον Σπύρο Γεωργιάδη που μιλάει άπταιστα αρχαία Ελληνικά. Αυτός μπορεί να λέει, αν θέλει, της Σαπφούς Νοταρά και της Ζωζούς Σαπουντζάκη. Εμείς θα λέμε της αδικοχαμένης Μυρτώς, της Σαπφώς Νοταρά, της Ζωζώς Σαπουντζάκη. Όπως θα λέμε της Ρηνιώς και της Φωφώς και όχι της Ρηνιούς και της Φωφούς.
Το πολιτικοποιεί το ζήτημα, αλλά δεν έχει άδικο -πράγματι, ο Άδωνης, που πολλοί τον αποκαλούν όπως τον βάφτισε ο παπάς, Σπύρο, θα έλεγε "της Μυρτούς" αλλά και "της Σαπφούς Νοταρά". Όχι απαραίτητα επειδή ο Άδωνης είναι δεξιός, αλλά επειδή θέλει να περνιέται για αρχαιομαθής και, για να εντυπωσιάσει τα χάπατα και να πουλήσει περισσότερα βιβλία, χρησιμοποιεί μερικά αναγνωρίσιμα κουρελάκια καθαρεύουσας και λογιοστρεφούς έκφρασης, κουρελάκια διότι καθαρεύουσα κανονική δεν είναι άξιος να γράψει, σαν τις κονκάρδες που βάζουν στο πέτο τους όσοι πιστεύουν σε έναν σκοπό για να αλληλοαναγνωρίζονται.
Κι έτσι λοιπόν ο μπερδεμένος ο συντηρητικός, που τον φοβίζει ο απρόβλεπτος κόσμος στον οποίο ζούμε, που ενοχλείται επειδή οι γουόκ προωθούν την ατζέντα τους με τα 72 φύλα, βλέπει τον Άδωνη να γράφει "του βουλευτού" ή "της Μυρτούς" ή "Ελληνική μας Γλώσσα" με κεφαλαία, γλυκαίνεται η καρδιά του, στέλνει το παιδί του στην Ελληνική Αγωγή και ψηφίζει Άδωνη. Υπεραπλουστεύω, αλλά κάπως έτσι πάει.
Βέβαια, τα γυναικεία οξύτονα ονόματα σε -ώ δεν ανήκουν όλα στην ίδια κατηγορία. Έχουμε κάποια που είναι και φαίνονται αρχαία: Ηρώ, Λητώ, Διδώ, Σαπφώ, Ερατώ, Κλειώ κτλ. και έχουμε κάποια που είναι και φαίνονται νεότερα, είτε ακέραια είτε χαϊδευτικά: Αργυρώ, Γωγώ, Φωφώ, Ζωζώ, Μαριγώ κτλ.[...........................]
Συνεχίστε την ανάγνωση

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου