Μια νέα Ιστορία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ανατρέπει πολλά απ΄όσα γνωρίζαμε για αυτήν έως τώρα

 

Θραύσμα από ανάγλυφο κόσμημα με νεαρό σάτυρο. 1ο μισό του 1ου αιώνα μ.Χ. Πηγή: Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, Νέα Υόρκη.

«Η Αρχαία Ρώμη είναι παρεξηγημένη στη χώρα μας»

Τίνα Μανδηλαρά

lifo.gr 

16–20 λεπτά

---

Η «ΡΩΜΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ», των Γάλλων ιστορικών Marcel Le Glay, Yann Le Bohec και Jean-Louis Voisin σε μετάφραση Σωτήρη Μετεβελή και Χρήστου Γεμελιάρη, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από από τις Εκδόσεις της Εστίας, ξεδιπλώνει σε 700 σχεδόν σελίδες όλη την ιστορία της Ρώμης με κάθε λεπτομέρεια, ξεκινώντας πριν από την απόλυτη κυριαρχία της και φτάνοντας μέχρι την κλασική εποχή. Πρόκειται για ένα άκρως σημαντικό σύγγραμμα που έρχεται να εξηγήσει πώς η αλλοτινή πολίχνη του Λατίου κατάφερε να επιβληθεί όχι μόνο στις γειτονικές πόλεις αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο και ποια ήταν ακριβώς η σχέση της με τον ελληνικό κόσμο. Πολύτιμες, εν προκειμένω, οι επισημάνσεις του μεταφραστή και επιμελητή της έκδοσης, Σωτήρη Μετεβελή, ο οποίος αναλαμβάνει να συμπληρώσει στην ελληνική έκδοση καίρια σημεία που παραλήφθηκαν στην αρχική. Με σπουδές στην αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή ιστορία και κατόπιν μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές στη νεότερη ευρωπαϊκή ιστορία στο Sciences Po Paris και το Πανεπιστήμιο της Νίκαιας, ο Σωτήρης Μετεβελής εξηγεί τον μεγάλο αντίκτυπο της Ρώμης και τη στροφή του ενδιαφέροντος του κόσμου προς τη ρωμαϊκή ιστορία.

Η επαφή με τη Ρώμη βοηθά επίσης να συνειδητοποιήσουμε την έννοια του νόμου, τη φύση του κοινοβουλευτισμού και την απόσταση που τον χωρίζει από την αληθινή δημοκρατία, την κοινωνική, οικονομική, χωροταξική και πολεοδομική εξέλιξη των ευρωπαϊκών πόλεων, καθώς και πλείστες άλλες πτυχές σε διάφορους τομείς, όπως η τέχνη, το θέατρο, η λαογραφία και η αρχιτεκτονική.

― Μέχρι πρόσφατα, όποιος αναζητούσε μια σύγχρονη επιτομή της ρωμαϊκής ιστορίας στα ελληνικά αναγκαζόταν να καταφύγει σε παλαιότερα εγχειρίδια, γραμμένα μεν από μεγάλους ξένους ιστορικούς, αλλά πεπαλαιωμένα ερευνητικά και μεταφραστικά, καθότι στην καθαρεύουσα. Αυτό πλέον έχει αλλάξει και τα βιβλία για τη Ρώμη πληθαίνουν. Σε τι χρησιμεύει μια ακόμη εισαγωγική ιστορία της Ρώμης;
Η ερώτηση είναι εύστοχη και θεμιτή. Πράγματι, η παρούσα έκδοση προστίθεται σε μια σειρά εισαγωγικών ιστοριών που έχουν κυκλοφορήσει την τελευταία εικοσαετία. Κάθε εγχειρίδιο, όμως, κομίζει κάτι καινούργιο, λειτουργώντας συμπληρωματικά. Όχι βέβαια ως προς τα βασικά γεγονότα, αυτά δεν αλλάζουν, αλλά ως προς την προσέγγιση, ως προς αυτά που επιλέγει κανείς συνειδητά ή ασυνείδητα να αναδείξει και να αποσιωπήσει –όχι κακόβουλα– από μια τεράστια γκάμα δεδομένων, που δεν μπορούν ασφαλώς να χωρέσουν όλα σε ένα και μοναδικό εγχειρίδιο· ειδικά όταν μιλάμε για τη Ρώμη, η ιστορία της οποίας εκτείνεται σε ένα τεράστιο χρονικό και χωρικό εύρος. Κάθε εισαγωγικό βιβλίο εντάσσεται σε μια ιστοριογραφική παράδοση, η οποία καθορίζεται από το εκάστοτε ιστορικό-κοινωνικό πλαίσιο, την εθνικότητα, τις προσωπικές καταβολές, τις γενικότερες απόψεις, την επιστημονική εμβρίθεια και το συγγραφικό χάρισμα του κάθε ιστορικού. Το ίδιο ισχύει στην προκειμένη περίπτωση και για το εν λόγω εγχειρίδιο, που πρωτοεκδόθηκε στη Γαλλία το 1991 και συνεχίζει να επανεκδίδεται ανελλιπώς. Η έμφαση που δίνεται από τους τρεις συγγραφείς, λ.χ., στη Γαλατία, μια πολύ σημαντική περιοχή για τη Ρώμη από τα πρώτα χρόνια της επέκτασής της έως το τέλος της, σχετίζεται άμεσα με τα παραπάνω, ωφελώντας παράλληλα το ελληνικό κοινό, αφού του δίνει τη δυνατότητα να εμβαθύνει σε διαφορετικά ζητήματα, άρα και σε διαφορετικές οπτικές.