Hello, we are a lute duo from Poland. We specialize in playing lutes and historical guitars. Thank you for spending time with the music we play. We sincerely greet you and see you in our next videos!
You can watch the entire concert at this link: https://youtu.be/eWTp45TC_l4 https://www.facebook.com/Absolutes2022/ absolutes2022@gmail.com
Maria Wilgos - https://www.youtube.com/c/MariaWilgos...
Klaudyna Żołnierek - https://www.youtube.com/channel/UCHI1...
Μουσική: Στάθης Γκότσης
Στίχοι: Δημήτρης Λέντζος
Ερμηνεία: Παντελής Θεοχαρίδης
Από το άλμπουμ: «Φωτοστέφανα σβησμένα» (Μετρονόμος 2020)
Ο έρωτας κι ο θάνατος
ήτανε λέει φίλοι
παιδιά που μεγαλώσανε
στην ίδια γειτονιά
τσαμπί – τσαμπί μοιράζανε
οι δύο τους το σταφύλι
και στις αγάπες ρίχνανε
μαζί την πετονιά
Μα ‘ρθε καιρός κι αγάπησαν
την ίδια τη γυναίκα
μία νεράιδα όμορφη
που λέγανε ζωή
πέντε βραδιές παλεύανε
και πίναν άλλες δέκα
κανείς όμως δεν νίκησε
σαν ήρθε η χαραυγή
και ο Θεός σαν το ‘μαθε
εβρήκε αυτός τη λύση
και δυο πατρίδες έφτιαξε
να ζήσει μια ψυχή
κι οι δυο τους να γυρίζουνε
σ’ ανατολή και δύση
να κυνηγούν τις όμορφες
ξανά απ’ την αρχή
Έρωτας είναι ο θάνατος
του άλλου λένε κόσμου
φεγγάρι που εχάραξε
στη πρώτη του αυγή
και μη πιστέψεις στα γλυκά
τα ψέμματά του φως μου
γιατί δεν έχει μάτια μου
αγάπη σ’ άλλη γη
___________________
Μουσική: Στάθης Γκότσης
Στίχοι: Δημήτρης Λέντζος
Ερμηνεία: Παντελής Θεοχαρίδης
Από το άλμπουμ: «Φωτοστέφανα σβησμένα»
(Μετρονόμος 2020)
Θα πάω κατευθείαν στο δια ταύτα: Από τη στιγμή που οι δημοσκοπήσεις έγιναν εργαλείο καθεστωτικής προπαγάνδας, κανένας πολίτης που δεν υποστηρίζει αυτό το καθεστώς δεν έχει κανένα λόγο να απαντά τι ψηφίζει.
Όχι βρισίδια. Όχι ειρωνείες – γιατί ο άνθρωπος στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής δε μας φταίει σε τίποτα. Απλώς ένα ευγενικό «συγγνώμη, δε θα ήθελα να συμμετάσχω» και κλείσιμο της γραμμής.
Τα τελευταία -πολλά πλέον- χρόνια, οι δημοσκοπήσεις έχουν δείξει ότι δεν μπορούν να τραβήξουν τη «φωτογραφία της στιγμής». Η εικόνα τους είναι κουνημένη. Από το δημοψήφισμα που έδειχναν ισοπαλία του Ναι με το Οχι, μέχρι τις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015 που αποτύπωναν ντέρμπι και ο ΣΥΡΙΖΑ κέρδισε με 8 μονάδες διαφορά. Ακόμα και στην ήττα του ΣΥΡΙΖΑ το 2019, του έδιναν 25-26% και πήρε 32% στην κάλπη.
Είναι οι δημοσκόποι απατεώνες; Όχι. Τουλάχιστον, όχι όλοι. Υπάρχουν σοβαρές εταιρείες που αδυνατούν να καταγράψουν τις πραγματικές δυνάμεις των κομμάτων, γιατί ένα μεγάλο, αντισυστημικό κομμάτι ψηφοφόρων δεν απαντά.
Από τη στιγμή όμως που τα ΜΜΕ χρησιμοποιούν αυτήν την προβληματική διαδικασία με σκοπό να παρουσιάσουν ένα καθεστώς που τρεκλίζει ως κυρίαρχο, έναν wannabe δικτατορίσκο ως Μεσσία και να αποθαρρύνουν κάθε προοδευτικό ψηφοφόρο, δεν υπάρχει κανένας λόγος να απαντάς τι ψηφίζεις. Εκτός αν είσαι στυλοβάτης του μητσοτακισμού.
Για να το πω καθαρά: Δε γίνεται με μακεδονομάχους, χορό στις στάχτες και αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο να κερδίζεις με 8 μονάδες διαφορά και, ύστερα από τριάμισι χρόνια, με τρόφιμα στα ύψη, ενοίκια και καύσιμα στον Θεό, χορό διαφθοράς, χιλιάδες νεκρούς εκτός ΜΕΘ και παρακολουθήσεις τύπου Στάζι να προηγείσαι με 10%. Απλά, δε γίνεται.
Οπότε: Παίξτε μόνοι σας, απαντήστε στα ερωτηματολόγια μόνοι σας, χαρείτε μόνοι σας, πανηγυρίστε στα κανάλια και στα site μόνοι σας και θα τα πούμε στην κάλπη.
eurokinissi 
eurokinissi
eurokinissi
Τι γύρευαν οι Βίκινγκς στην Ελλάδα; Πώς έβλεπαν οι βορειοευρωπαίοι την Ελλάδα τον 18ο αιώνα; Τι συνάντησε ο μεγάλος Δανός παραμυθάς Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, όταν επισκέφθηκε την Αθήνα; Τι γύρευε μια Δανέζα στην αυλή του βασιλιά Όθωνα; Πώς ένας Δανός περιηγητής κατέγραψε αρχαιότητες της Θάσου που σήμερα έχουν καταστραφεί;
Όλα τα παραπάνω ερωτήματα έχουν την απάντησή τους στην ανάγκη του ανθρώπου να ταξιδέψει, να περιηγηθεί, να γνωρίσει νέους κόσμους, ανθρώπους και πολιτισμούς. Στην προσπάθειά του να τους κάνεις γνωστούς, να τους επικοινωνήσει μέσα από τη συγγραφή ταξιδιωτικών ημερολογίων και επιστολών αλλά και ταξιδιωτικών βιβλίων πολύ αργότερα.
Οι άνθρωποι και οι ταξιδιωτικές εμπειρίες τους, αλλά και η βοήθεια των ανθρώπων προς όσους έχουν ανάγκη σε καιρό πολέμου, ακόμα κι αν αυτοί βρίσκονται πολλά χιλιόμετρα μακριά, αναδείχθηκαν μέσα από δυο εκθέσεις με την κοινή ονομασία «The Nordics»και στόχευαν -μεταξύ άλλων- στην ανάδειξη της συνδρομής των ξένων στην προβολή και διάδοση του ελληνικού πολιτισμού αλλά και στην παροχή βοήθειας προς τον ελληνικό λαό σε εποχές δύσκολες.
Τις δυο εκθέσεις, που παρουσιάστηκαν στη νέα πτέρυγα του αρχαιολογικού μουσείου, διοργάνωσαν το Σουηδικό Σπίτι στην Καβάλα (παράρτημα του Σουηδικού Ινστιτούτου Αθηνών), τα Ινστιτούτα και οι Πρεσβείες των Βορείων Χωρών στην Αθήνα, η Βιβλιοθήκη των Βορείων Χωρών και η Εφορεία Αρχαιοτήτων Καβάλας – Θάσου.
Η πρώτη έκθεση, με τίτλο: «Γενναίοι και έξυπνοι άνθρωποι – Περιηγητές από τις Βόρειες Χώρες αφηγούνται», παρουσίασε τις ταξιδιωτικές εμπειρίες ανθρώπων από τις Βόρειες Χώρες που ταξίδεψαν στην Ελλάδα και αποτύπωσαν, μέσα από γραπτά κείμενα και ζωγραφικά έργα (σχέδια, σκίτσα, ακουαρέλες), την πατρίδα μας.
Νορβηγοί, Σουηδοί, Δανοί και Φινλανδοί που ταξίδεψαν στην Ελλάδα σε καιρούς ειρήνης και πολέμου από τον 18ο έως τον 20ο αιώνα, διηγούνται μοναδικές ιστορίες που φανερώνουν το ζωντανό ενδιαφέρον αλλά και τις δεσμεύσεις εκ μέρους των Βορείων Χωρών προς την Ελλάδα.
Οι επισκέπτες της έκθεσης είχαν την ευκαιρία να δουν δημοσιεύσεις σχετικές με τα ταξίδια των περιηγητών. Πρόκειται για σπάνιες μαρτυρίες και εικόνες τόσο από την εποχή του πολέμου όσο και από την ειρήνη που καλύπτουν τους τελευταίους τρεις αιώνες.
Ένας Δανός περιηγητής στη Θάσο
Μεταξύ των περιηγητών της έκθεσης που παρουσιάστηκε στην Καβάλα, ιδιαίτερη θέση κατέχει ο Δανός Frederikvon Scholten, ο οποίος, στις 10 Νοεμβρίου 1824, στο πλαίσιο περιοδείας του στο Αιγαίο με το ιστιοφόρο εμπορικό σκάφος «Le Cuirassier», επισκέφθηκε για λίγες μέρες τη Θάσο προκειμένου το σκάφος να εφοδιαστεί με νερό και ξυλεία. Κατά την παραμονή του στο νησί, ο Frederikvon Scholten φιλοτέχνησε την ακουαρέλα που απεικονίζει το αρχαίο λιμάνι με θραύσματα αρχαίων αρχιτεκτονικών μελών, ενώ σε πρώτο πλάνο δεσπόζει ο πύργος από τις οχυρώσεις που είχε κάνει στη Θάσο τον 14ο αιώνα μ.Χ. ο βυζαντινός άρχοντας του νησιού, μέγας Πριμικήριος Ιωάννης. Η ακουαρέλα αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς αποτυπώνει και διασώζει τον οχυρωματικό πύργο με το ορθογώνιο σχήμα του, ο οποίος κατεδαφίστηκε οριστικά το 1931 και σήμερα υπάρχει μόνο η βάση του πλησίον του αρχαιολογικού μουσείου της Θάσου.
Κατά την ίδια επίσκεψή του, ο Δανός περιηγητής σχεδίασε και δυο ρωμαϊκές σαρκοφάγους. Η μία συνεχίζει να βρίσκεται στη θέση Γλυκάδι, δίπλα στην περιφερειακή οδό, ενώ η άλλη καταστράφηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1900.
Χάρη στη δραστήρια διευθύντρια του Σουηδικού Σπιτιού στην Καβάλα, Eliσabeth Gullberg, μέσα από την επιμέλεια και τη μετάφραση ενός συγγράμματος του Εθνικού Μουσείου της Δανίας έγινε ευρέως γνωστή η δράση του Frederikvon Scholten. Στην έκθεση παρουσιάστηκαν όλες οι ακουαρέλες που ζωγράφισε κατά την παραμονή του στο νησί. Επίσης, με πρωτοβουλία της διευθύντριας της Εφορείας Αρχαιοτήτων Καβάλας Σταυρούλας Δαδάκη, εκτέθηκαν ανάγλυφα και αρχιτεκτονικά μέλη του βυζαντινού οχυρωματικού πύργου που ήταν εντοιχισμένα σε αυτόν και μετά την κατεδάφισή του περισυλλέχτηκαν, διασώθηκαν και έκτοτε φυλάσσονται στο αρχαιολογικό μουσείο της Θάσου.
Η δεύτερη έκθεση είχε τίτλο: «Σουηδοί εκπρόσωποι του Ερυθρού Σταυρού στην Ελλάδα κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο». Η επισιτιστική βοήθεια στην Ελλάδα υπήρξε η μεγαλύτερη ανθρωπιστική επιχείρηση κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η παγκόσμια κοινή γνώμη, συγκλονισμένη από τον φοβερό λιμό, υποχρέωσε τους συμμάχους το χειμώνα του 1942 να επιτρέψουν την τροφοδοσία της χώρας.
Η ουδέτερη θέση της Σουηδίας στον πόλεμο υπήρξε καθοριστική τόσο στο επίπεδο των διαπραγματεύσεων, όσο και στο στάδιο οργάνωσης του επισιτισμού, αλλά και στη δημιουργία μιας ουδέτερης επιτροπής που θα επιτηρούσε την επιχείρηση. Μετά από μια σειρά περίπλοκων και χρονοβόρων διαπραγματεύσεων συστάθηκε μια αποστολή του διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, στην οποία συμμετείχαν οχτώ Σουηδοί και εφτά Ελβετοί, με επικεφαλής Σουηδό. Σ’ αυτή την ανθρωπιστική αποστολή συμμετείχαν συνολικά 29 Σουηδοί. Στην έκθεση παρουσιάστηκαν φωτογραφίες από την εποχή εκείνη, όπως τις αποτύπωσαν με το φωτογραφικό τους φακό τα μέλη της αποστολής του Ερυθρού Σταυρού.
Οι δυο εκθέσεις, που εμπλουτίστηκαν με καινούριο υλικό για την Καβάλα, παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά το 2018 στη Βιβλιοθήκη των Βορείων Χωρών, στο πλαίσιο της διοργάνωσης του δήμου Αθηναίων: «Αθήνα 2018: Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου».
Από τους Βίκινγκς στους καλλιτέχνες, αρχιτέκτονες και συγγραφείς
Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν ο Σύμβουλος της σουηδικής πρεσβείας στην Αθήνα Par Skanberg και η διευθύντρια του Σουηδικού Ινστιτούτου Αθηνών Jenny Wallensten, οι οποίοι συνεχάρησαν το Σουηδικό Σπίτι και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Καβάλας – Θάσου για την επιτυχημένη συνεργασία που αναδεικνύει, εκτός των άλλων, τις πολυετείς σχέσεις της Ελλάδας τόσο με τη Σουηδία όσο και με άλλες βόρειες χώρες.
Τα εγκαίνια της έκθεσης, που θα διήρκεσε μέχρι τις 23 Νοεμβρίου, ολοκληρώθηκαν με την ομιλία του καθηγητή Δρ. Björn Forsén με θέμα: «Σκανδιναβοί ταξιδιώτες στην Ελλάδα. Από τους Βίκινγκς μέχρι σήμερα». Ο καθηγητής Ιστορίας του πανεπιστημίου του Ελσίνκι, μιλώντας σε άπταιστα ελληνικά, κέντρισε το ενδιαφέρον του πολυάριθμου κοινού, υπογραμμίζοντας ότι οι περιηγητές των βορείων χωρών στα κείμενα και τα έργα τέχνης που άφησαν διακρίνεται η οπτική του καθενός για την Ελλάδα και τους Έλληνες, η οποία ποικίλλει ανάλογα με την εποχή που ο καθένας επισκέφθηκε τη χώρα αλλά και την ιδιότητά του.
«Οι εμπειρίες των ταξιδιωτών που επισκέφτηκαν την Ελλάδα αποτυπώθηκαν με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους: προσωπικά ημερολόγια και επιστολές, αλλά και ταξιδιωτικά βιβλία που γράφτηκαν για να δημοσιευθούν και να διαβαστούν από ένα μεγάλο κοινό και για να κάνουν πωλήσεις», ανέφερε -μεταξύ άλλων- στην ομιλία του ο καθηγητής Björn Forsén που διετέλεσε και διευθυντής του Φινλανδικού Ινστιτούτου Αθηνών.
«Κάθε ταξιδιωτική περιγραφή», σημείωσε, «διηγείται τη δική της ιστορία για το πώς οι ταξιδιώτες από τον Βορρά, σε διαφορετικές εποχές της ιστορίας, έζησαν στην Ελλάδα. Οι ιστορίες τους μιλάνε τόσο για τους ίδιους όσο και για την Ελλάδα που γνώρισαν κατά τη διάρκεια των ταξιδιών τους». Όπως έκανε γνωστό στο ευρύ κοινό ο καθηγητής, οι πρώτοι επισκέπτες από τον Βορρά ήταν μισθοφόροι, όπως οι Βίκινγκς, αλλά και στρατιώτες που πολέμησαν με τον ενετικό στρατό εναντίον των Οθωμανών στο Μοριά ή φιλέλληνες που έλαβαν μέρος στον αγώνα για την ανεξαρτησία της Ελλάδας. Μια δεύτερη κατηγορία ταξιδιωτών αποτελούσαν επιστήμονες από τον 18ο αιώνα και ακολούθησαν καλλιτέχνες, αρχιτέκτονες και συγγραφείς.
Να σημειωθεί πως οι Βόρειες Χώρες αποτελούν μια θεσμική ένωση κρατών που απαρτίζουν η Δανία, η Φινλανδία, η Ισλανδία, η Νορβηγία, η Σουηδία και οι αυτόνομες περιφέρειες της Γροιλανδίας, των νησιών Φερόες και των νησιών Ώλαντ.
Οι Βόρειες Χώρες έχουν πολλά κοινά στον τρόπο ζωής τους, την ιστορία, τη θρησκεία τους, τη χρήση των Σκανδιναβικών γλωσσών και την κοινωνική δομή τους γενικότερα. Έχουν μακρά ιστορία πολιτικών ενώσεων και άλλων στενών σχέσεων, αλλά σήμερα δεν αποτελούν μια ενιαία οντότητα. Ωστόσο, διαθέτουν ένα κοινό συμβούλιο που ονομάζεται Συμβούλιο των Βορείων Χωρών, που εργάζεται για τους κοινούς στόχους σε κυβερνητικό και θεσμικό επίπεδο. Πρόκειται για ένα πετυχημένο μοντέλο συνεργασίας με μακρά ιστορία.
Μ. ΠαπαδοδημητράκηΑυτές τις μέρες ακούμε και διαβάζουμε πολλά για την υπόθεση της Κιβωτού του Κόσμου. Θρησκευόμενοι και άθρησκοι, αριστεροί και δεξιοί, φιλάνθρωποι και μη έχουμε όλοι –ή σχεδόν όλοι– διαμορφώσει μια άποψη. Καλώς ή κακώς; Αυτό δεν είναι επί της παρούσης να το συζητήσουμε. Πάντως, για άλλη μια φορά έχω την εντύπωση ότι κοιτάμε το δέντρο και χάνουμε το δάσος.
Άλλωστε, μέχρι να προχωρήσει η υπόθεση, μέχρι να γίνουν όσα πρέπει να γίνουν, κανείς από εμάς τους έξω δεν μπορεί να γνωρίζει. Ίσως και ποτέ να μην μάθουμε. Δεν θα είναι δα και η πρώτη φορά που θα αναλωθούμε σε ευχολόγια και με δυο αράδες θα προσπαθήσουμε να ξεπλύνουμε ενοχές και αδιαφορία (καλή ώρα).
Από όσα διάβασα, θα σταθώ μόνο σε ένα. Σε μια ανάρτηση που δεν
εστιάζει αποκλειστικά στο συγκεκριμένο γεγονός, αλλά μιλά για μια
γενικότερη προβληματική νοοτροπία. Είναι η ανάρτηση της κλινικής
ψυχολόγου, διδάσκουσας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και
συν-ιδρύτριας της οργάνωσης Οrlando LGBT+, Νάνσυς Παπαθανασίου.
«Η φιλανθρωπία είναι μια από τις πιο τοξικές έννοιες που υπάρχουν. Υπονοεί μια επιλογή, ηθικά ανώτερη, για την οποία κανείς πρέπει να επιβραβεύεται. Κάτι που κανείς κάνει χωρίς να είναι υποχρεωμένος. Ότι αυτός που την δέχεται θα πρέπει να χρωστάει χάρη. Η φιλανθρωπία δεν αναγνωρίζει δικαιώματα, δεν έχει υποχρεώσεις παρά για το απολύτως ελάχιστο (καλύτερο το τίποτα;). Και είναι ο πιο γρήγορος δρόμος για εκπτώσεις όλων των ειδών.
»Έχω δουλέψει με ιδρύματα (όχι με την “Κιβωτό”). Κάθε φορά, μου ζητούνταν να παραβιάζω κάτι από τη δεοντολογία, για να συνεχίσει η συνεργασία. Κάθε φορά, η άρνησή μου αντιμετωπιζόταν αρχικά με έκπληξη και στη συνέχεια με ολοκλήρωση της συνεργασίας μας. Θεωρούνταν αυτονόητο ότι τα παιδιά ή οι ενήλικες σε αυτές τις δομές δεν είχαν τα ίδια δικαιώματα, ότι δεν ίσχυαν οι ίδιοι κανόνες, ότι όλοι συμφωνούσαμε σε αυτό (πάντα υπήρχε κάποια δικαιολογία που κατέληγε στο “για το καλό τους” ή στο ότι “δε γίνεται αλλιώς”).
»Το να βρίσκεται κανείς σε μια θέση ανάγκης μεταφράζεται συχνά στο ότι πρέπει να δέχεται οτιδήποτε. Το πρόβλημα με τη φιλανθρωπία ξεκινάει ακριβώς εκεί: ότι βλέπει τους ανθρώπους σαν κάτι λιγότερο. Περιμένει ότι θα πρέπει να δεχτούν κάτι λιγότερο, επειδή δεν έχουν (εδώ υπονοείται και ότι φταίνε γι’ αυτό). Σαν η αξιοπρέπεια, τα δικαιώματα, η τήρηση της δεοντολογίας να είναι μια πολυτέλεια που δεν τους αναλογεί. Σαν να πρέπει να είναι ευχαριστημένοι και ευγνώμονες, επειδή απλά υπάρχουν και επειδή οι εκάστοτε φιλάνθρωποι ασχολούνται μαζί τους. Σαν να οφείλουν να είναι καλά και συνεργάσιμα παιδιά, γλυκείς και εύκολοι ενήλικες, γιατί μόνο έτσι αξίζουν την φιλανθρωπία (την ελεημοσύνη).
»Κι επειδή είναι “χάρη” που περιμένει την “αυτονόητη” αναγνώριση, επειδή “θα έπρεπε να πουν κι ευχαριστώ”, η φιλανθρωπία μπορεί να κάνει εκπτώσεις σε δικαιώματα και δεοντολογίες και γίνεται η πιο φθηνή λύση. Γιατί στην καλοσύνη των ξένων δεν χωράνε απαιτήσεις».
«Το να φύγουμε από την φιλανθρωπία κοστίζει. Κοστίζει η ανάληψη της ευθύνης μας, το να αντιμετωπίζουμε όλους τους ανθρώπους ως έχοντες τα ίδια δικαιώματα στις παροχές, την αξιοπρέπεια και την τήρηση της δεοντολογίας από πλευράς μας. Κοστίζει το κατάλληλα εκπαιδευμένο και επαρκώς αμειβόμενο προσωπικό. Κοστίζουν οι ουσιαστικοί έλεγχοι. Κοστίζει η διαβίωση στις συνθήκες που θα θέλαμε για εμάς. Όλα αυτά κοστίζουν περισσότερο από όσο μπορεί να καλύψει οποιοσδήποτε ιδιώτης και γι’ αυτό είναι συλλογική ευθύνη, υποχρέωση της πολιτείας. Κι αν το κόστος αυτό το αποφεύγουμε συλλογικά, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα έρθει η στιγμή να το πληρώσουμε.
ΑΝ ΔΕΝ ΑΛΛΑΞΕΙ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ, ΟΙ ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΑ ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ.
»Κι ακόμη περισσότερο θα κοστίσει να σκεφτούμε πως μπορούμε να δημιουργήσουμε δομές ασφαλείς και λειτουργικές, που δεν θα ντρεπόμαστε για αυτές. Να πούμε για κοινοτικά πλαίσια και όχι μόνο για μια ρομαντικοποιημένη εικόνα αποϊδρυματοποίησης. Να δούμε πως το μοντέλο της οικογένειας που προβάλλεται ως πανάκεια μέσα και έξω από τις δομές (μπορεί να) αναπαράγει και όλη την δυσλειτουργία και την τοξικότητα της ετεροκανονικότητας. Να παραδεχτούμε ότι η αναδοχή μπορεί να μην είναι οριζόντια κατάλληλη ή δυνατή για όλες τις περιπτώσεις. Ότι χρειάζεται και ένα άλλο μοντέλο, που δεν θα φοβόμασταν αν μας αφορούσε (και μόνο αν το σκεφτούμε έτσι θα καταλάβουμε τι πρέπει να διεκδικήσουμε). Θα μας κοστίσει γιατί φιλανθρωπία, πατερναλισμός, ετεροκανονικότητα, προνόμια και καταπιέσεις πάνε μαζί. Αν θέλουμε να μιλάμε για φιλελεύθερες δημοκρατίες και ευνομούμενες πολιτείες, πρέπει πρώτα να διασφαλίσουμε την αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα όλων, χωρίς εκπτώσεις. Όχι επειδή είμαστε φιλάνθρωποι, αλλά επειδή σε αυτό το αυτονόητο έχουμε συμφωνήσει».
Η Νάνσυ Παπαθανασίου συνεχίζει σχετικά με τη δήλωση ότι τα παιδιά που διαμαρτύρονται είναι γιατί δεν μπορούν να συγχωρήσουν ότι ένα Ίδρυμα πήρε τη θέση των γονιών τους.
«Όταν η πρώτη σου δημόσια αντίδραση είναι να επιστρέψεις κάποια κατηγορία, αντί να αναστοχαστείς και σηκώσεις την ευθύνη που υποτίθεται ότι είχες αναλάβει, αυτό είναι τουλάχιστον ένδειξη μιας κουλτούρας απολύτως ακατάλληλης για στήριξη οποιουδήποτε (και συνολικά παραμονής σε θέση με ισχύ). Υπό το φως των επόμενων καταγγελιών, τα λόγια του αποκτούν άλλη, μεγαλύτερη, βαρύτητα και πολύ πιο σοβαρές συνυποδηλώσεις (ανεξάρτητα από την οποία δικαστική διερεύνηση)».
Αν κάτι πρέπει να αλλάξει είναι η νοοτροπία μας περί φιλανθρωπίας και ευθύνης. Οι λύσεις για κοινωνικά ζητήματα δεν μπορεί (και δεν πρέπει) να είναι ατομικές, αφημένες στα χέρια ιδιωτών. Οι λύσεις για κοινωνικά ζητήματα μας αφορούν όλους και ιδίως την Πολιτεία.
Αφορούν εμάς, καθώς οφείλουμε να απαιτούμε περισσότερα, να αποδίδουμε ευθύνες εκεί που πρέπει. Αφορούν εμάς, γιατί –μας αρέσει, δεν μας αρέσει– η φιλανθρωπία δεν είναι η λύση στο πρόβλημα. Δεν είναι ένδειξη αλληλεγγύης, αλλά αναπαραγωγή μιας άνισης σχέσης ανάμεσα σε κάποιον που κατέχει την ισχύ και σε κάποιον που χρειάζεται υποστήριξη.
«Μπορεί να έχει ημερομηνία λήξης, παρά το γεγονός ότι η ανάγκη εξακολουθεί να υφίσταται», σημειώνει η Νάνσυ Παπαθανασίου. «Και μπορεί (όπως και συχνά συμβαίνει) να συνδέεται με μια ρητή ή άρρητη επιλογή για το ποιο άτομο “αξίζει” τη φιλανθρωπία μας. Και αυτή η επιλογή εύκολα γίνεται επιβολή στάσεων και αξιών, και καταλήγει να αναπαράγει, αν όχι και να ενισχύει, αποκλεισμούς, ανισότητες και καταπιέσεις».
Πρωτίστως, όμως, αφορούν την Πολιτεία ως αρχή που οφείλει να προστατεύει, να ελέγχει, να αξιολογεί με αντικειμενικά κριτήρια, μακριά από κάθε είδους συμφέροντα. Αφορούν την Πολιτεία, γιατί δική της δουλειά είναι να διαφυλάττει και να προστατεύει τα παιδιά (και όποιον χρειάζεται υποστήριξη) και τα δικαιώματά τους απέναντι σε όποιον αποπειράται να τα καταπατήσει.
Αν δεν αλλάξουν αυτά, τα περιστατικά που μας… ρίχνουν από τα σύννεφα δεν θα σταματήσουν. Αν δεν αλλάξει το σύστημα, οι μεμονωμένες πρωτοβουλίες θα είναι πάντα αναποτελεσματικές.
Φοιτήτριες και φοιτητές του ΑΠΘ ανασυνθέτουν το προϊστορικό τραπέζι μέσα από απανθρακωμένους σπόρους που εντοπίζονται στη διάρκεια ανασκαφών.
Ψάρια, δημητριακά όπως σιτάρι, κριθάρι, αλλά και κεχρί που εξημέρωσαν από την Κίνα ήδη από την 7η χιλιετία π.Χ., φακές, μπιζέλια, λαθούρι, ρόβι, σύκα, άγρια αχλάδια, σταφύλια, βελανίδια, κράνα, κρασί και...μπίρα. Και για επιδόρπια απολάμβαναν γλυκά σιρόπια από σταφύλια ή άλλα φρούτα.
Πλούσιο σε γεύσεις ήταν το τραπέζι των προϊστορικών κατοίκων της Μακεδονίας, όπως μαρτυρούν τα αρχαιοβοτανικά ευρήματα.
Μάλιστα, κατά την πρώτη χιλιετία, όπως πληροφορούν τα αρχαία κείμενα, όσο κι αν φαίνεται παράξενο είχαν και γλυκά, ήταν δηλαδή ανεπτυγμένη η ζαχαροπλαστική και η αρτοποιΐα. Μία κατηγορία γλυκών ήταν οι πλακούντες, με διάφορα επίπεδα ζύμης, γεμισμένα με μαλακό τυρί και μέλι, κάτι σαν τη σημερινή μπουγάτσα ή μελόπιτα. Στα γεύματα σερβίρονταν επίσης τηγανίτες, αλλά και παστέλι, το σουσάμι μάλιστα μαρτυρείται ήδη στην Γραμμική Β και φαίνεται πως ήρθε από τη Μέση Ανατολή.
Οι προϊστορικοί κάτοικοι άλεθαν τα δημητριακά με μυλόπετρες και παρασκεύαζαν πλιγούρι ίσως και τραχανά, ή έφτιαχναν χυλούς και ψωμί, ενώ το κρέας δεν πρέπει να αποτελούσε βασικό είδος διατροφής και καταναλώνονταν σε ειδικές περιστάσεις, σε θυσιαστικά γεύματα και αργότερα στα συμπόσια.
Φοιτήτριες και φοιτητές του τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Α.Π.Θ. που συμμετέχουν στο πρόγραμμα PlantCult, με την ευθύνη και την επίβλεψη της καθηγήτριας Προϊστορικής Αρχαιολογίας του τμήματος και διευθύντριας του Εργαστηρίου Διεπιστημονικής Αρχαιολογικής Έρευνας (ΕΔΑΕ), Σουλτάνας Βαλαμώτη, πήραν σύγχρονους σπόρους από μονόκοκκο σιτάρι και κριθάρι και με μυλόπετρες αντίγραφα των προϊστορικών χρόνων που κατασκεύασαν με τη βοήθεια του Καταλανού αρχαιολόγου Toni Palomo και της ομάδας μελέτης εργαλείων άλεσης Δανάης Χονδρού, Τάσου Μπεκιάρη, Ισμήνης Νίνου και Maria Bofill, παρασκεύασαν πλιγούρι και τραχανά.
Η έρευνά τους έγινε στο Κοσμάτι Γρεβενών και πολύτιμη βοηθός τους αποδείχτηκε η Σοφία Παπαγεωργίου, στη μνήμη της οποίας αφιέρωσαν την εργασία τους, που με τίτλο «Deciphering ancient ‘recipes’ from charred cereal fragments: An integrated methodological approach using experimental, ethnographic and archaeological evidence», δημοσιεύτηκε στο έγκριτο περιοδικό Journal of Archaeological Science.
Η αείμνηστη Σοφία Παπαγεωργίου δεν ήταν απλώς η γιαγιά της Ιωάννας Μίμη, μιας από τις φοιτήτριες της ερευνητικής ομάδας, αλλά και μια γυναίκα παλιάς κοπής, που έμαθε και μετέφερε γενναιόδωρα στη νέα γενιά συνταγές, άγνωστες στο ευρύ κοινό. Έκανε για παράδειγμα πετιμέζι από άγρια αχλάδια, όπως ενδεχομένως και οι προϊστορικοί κάτοικοι της περιοχής της.
Πώς ήταν λοιπόν η διατροφή των αρχαίων κατοίκων του βορειοελλαδικού χώρου; Πού έβρισκαν τις πρώτες ύλες και πώς τις μαγείρευαν; Είχαν γλυκά; Σε πολλά από αυτά τα ερωτήματα δίνουν απαντήσεις οι ερευνήτριες και οι ερευνήτριες και οι ερευνητές του προγράμματος PlantCult (ERC, CoG, 2016-2021, GA682529) που υλοποιήθηκε στο ΑΠΘ και χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο του Horizon 2020, μέσω του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας.
Οι έρευνες και τα αποτελέσματα του προγράμματος ενθουσίασαν το βασιλικό ζεύγος της Ολλανδίας που ενημερώθηκαν γι΄αυτό κατά την πρόσφατη επίσκεψή τους στη Θεσσαλονίκη.
Όπως είπε η κ. Βαλαμώτη στη voria.gr η παλαιότερη απόδειξη μαγειρέματος κρύβεται στο 4.000 χρόνων πλιγούρι που βρέθηκε στη Μεσημεριανή Τούμπα (στον Τρίλοφο), ενώ το παλαιότερο κρασί στην Ευρώπη εντοπίστηκε στο Ντικιλί Τας της Καβάλας (κοντά στους αρχαίους Φιλίππους) και χρονολογείται στο 4.300 π.Χ. Χιλιάδες γίγαρτα (κουκούτσια σταφυλιών) και στέμφυλα που βρέθηκαν μαζί με ένα μεγάλο, σπασμένο κεραμικό σκεύος μέσα σε ένα κατεστραμμένο από φωτιά σπίτι οδηγούν στο συμπέρασμα πως εκεί με κάποιου είδους ζύμωση παράγονταν κρασί.
«Η αποκρυπτογράφηση αρχαίων συνταγών από απανθρακωμένους σπόρους δημητριακών δεν είναι εύκολη διαδικασία», λέει η κ. Βαλαμώτη και εξηγεί πως η ανασύνθεση της διατροφής στην προϊστορική περίοδο γίνεται με βάση τα απανθρακωμένα κατάλοιπα των φυτών που έρχονται στο φως και χρονολογούνται από τη Νεολιθική ως την Εποχή του Χαλκού.
Μια από τις πιο σπουδαίες ανακαλύψεις των τελευταίων χρόνων είναι ο εντοπισμός αλεσμένων δημητριακών, ηλικίας 4.000 χρόνων, πιθανόν βύνης που έχουν υποστεί μια επεξεργασία ζυθοποίησης. Τα αρχαιοβοτανικά κατάλοιπα φυτρωμένων σπόρων δημητριακών και θραύσματα αλεσμένων σπόρων, μαζί με μικρές μάζες που ερμηνεύονται ως υπολείμματα ζυθοποίησης, βρέθηκαν σε δύο σπίτια της Εποχής του Χαλκού, στο Αρχοντικό Πέλλας και στην Άργισσα της Λάρισας.
Η μπίρα ήταν διαδομένη κατά την προϊστορική περίοδο σε περιοχές όπως η Αίγυπτος και η Μεσοποταμία, πιθανόν και σε άλλες περιοχές βορειότερα του ελλαδικού χώρου. Δεν αποκλείεται λοιπόν η πρακτική της ζυθοποίησης να έφτασε από την ανατολική Μεσόγειο στην περιοχή του Αιγαίου.
Με κρασί και μπίρα οι αρχαίοι κάτοικοι της Μακεδονίας συνόδευαν τα γεύματά τους, αλλά και τα γλέντια τους, που είχαν καλό φαγητό και διασκέδαση.
Όταν οι άνθρωποι έπαψαν να είναι κυνηγοί και τροφοσυλλέκτες, άρχισαν να καλλιεργούν τη γη και να εξημερώνουν τα άγρια φυτά. Το βασικό είδος διατροφής ήταν τα δημητριακά και τα όσπρια. Στα χωριά της Νεολιθικής εποχής η παραγωγή αποσκοπούσε στην αυτάρκεια του νοικοκυριού. Όταν όμως εμφανίζονται οι πόλεις, στην Αρχαία Ελλάδα, επειδή -όπως συμβαίνει και τώρα- οι καλλιεργούμενες ποσότητες δεν επαρκούσαν πάντα, γινόταν εισαγωγές από περιοχές της Μαύρης Θάλασσας.
Τα είδη των δημητριακών της Νεολιθικής Εποχής ήταν τα «ντυμένα» σιτάρια: μονόκοκκο, δίκοκκο και το σιτάρι Τimopheevii που δεν καλλιεργείται σήμερα στον ελλαδικό χώρο ή στην Ευρώπη και μέχρι στιγμής δε γνωρίζουμε πότε και πού πρωτοκαλλιεργήθηκε. Μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ένα σιτάρι με περιορισμένη κατανομή στον Καύκασο, όπου ως τη δεκαετία του 1950 καλλιεργούνταν. Οι προϊστορικοί άνθρωποι φαίνεται πως το καλλιεργούσαν στη Δυτική Ασία και την Ευρώπη, αλλά στην πορεία εξαφανίστηκε.
Υπήρχαν επίσης «γυμνά» σιτάρια, όπως σκληρό και το μαλακό, αλλά και κριθάρι, ενώ στην εποχή του Χαλκού προστίθεται και το κεχρί. Το κεχρί εξημερώθηκε στην Κίνα ήδη από την 7η χιλιετία και προφανώς έφτασε στα δυτικά μέσα από τα δίκτυα επικοινωνίας και ανταλλαγής. Στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού όμως βρίσκεται πλέον παντού στον βορειοελλαδικό χώρο. Σήμερα χρησιμοποιείται μόνο ως τροφή για πουλιά, παρότι σε ανατολικές χώρες, όπως στην Ουκρανία, πωλείται κανονικά στα σούπερ μάρκετ και μαγειρεύεται στον ατμό, ενώ ως προϊόν ζύμωσης από κεχρί είναι το ποτό «μπόζα». Στην αρχαιότητα ωστόσο, με βάση τα κείμενα, μπορούσαν να παρασκευάζουν ψωμί ή χυλό από κεχρί, ένα δημητριακό χωρίς γλουτένη, που πάντως δεν ήταν αγαπητό συστατικό της διατροφής των αρχαίων Ελλήνων.
Αργότερα στην εποχή του Χαλκού έκανε την εμφάνισή του και το σιτάρι σπέλτα, που το βρίσκει κανείς σήμερα στη Γερμανία και άλλες χώρες της κεντρικής Ευρώπης ως Dinkel και μαγειρεύεται παραδοσιακά ως σούπα.
Αναφορικά με τα όσπρια, σύμφωνα με την κ. Βαλαμώτη το πιο συνηθισμένο είναι η φακή, συχνή παρουσία όμως έχουν το μπιζέλι το λαθούρι (κίτρινη φάβα) και το ρόβι που είναι τοξικό και σήμερα χρησιμοποιείται πλέον μόνο ως ζωοτροφή στην Ελλάδα. Το ρεβίθι είναι πολύ σπάνιο, ενώ το κουκί εμφανίζεται ως καλλιεργούμενο είδος αργότερα, κατά την Εποχή του Χαλκού, τότε που στο Αιγαίο απαντάται η φάβα Σαντορίνης.
Αξίζει να σημειωθεί πως στη Μακεδονία κατά τη Νεολιθική εποχή δεν είχε κάνει την εμφάνισή της η ελιά, ως εκ τούτου δεν υπήρχε και το λάδι, οπότε εκτιμάται ότι γινόταν χρήση κάποιου είδους ζωικού λίπους στο μαγείρεμα ή έλαια από σπόρους κοκκορεβιθιάς, λιναριού κι αργότερα παπαρούνας, σιναπιού, χαμαιλίνου. Η αναγραφή σε πινακίδες της Γραμμικής Β στοιχείων που αναφέρουν τη χρήση ελαίου άγριας ελιάς για την αρωματοποιία, δείχνει πως κατά την προϊστορική εποχή στη νότια Ελλάδα, το λάδι ελιάς ήταν είδος πολυτελείας και όχι τρόφιμο.
Όσο σπάνιο ήταν το λάδι, τόσο διαδεδομένο ήταν το κρασί σε όλο τον βορειοελλαδικό χώρο με ενδείξεις από τα Τενάγη των Φιλίππων Καβάλας ότι η άμπελος φύονταν κατά τη διάρκεια των παγετωδών περιόδων του Πλειστόκαινου ως και 13.000 χρόνια από σήμερα και από τα απανθρακωμένα κατάλοιπα κουκουτσιών φαίνεται ότι η αμπελοκαλλιέργεια ήταν συστηματική από την 5η χιλιετία π.Χ. σε οικισμούς όμως η Δήμητρα και η Μάκρη του Έβρου.
Η διατροφή περιλάμβανε και φρούτα. Άγρια σύκα έχουν βρεθεί σε πολλές προϊστορικές θέσεις και εκτιμάται ότι η συκιά ήταν από τα φυτά που εξημερώθηκαν πολύ νωρίς. Υπήρχαν επίσης άγρια αχλάδια, βατόμουρα, άγριες φράουλες, κράνα -στους Σιταγρούς Δράμας βρέθηκαν 40 απανθρακωμένα κουκούτσια που χρονολογούνται από την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού-, ο σαμπούκος (κουφοξυλιά), τα βελανίδια. Τα βελανίδια καταναλώνονταν μετά από ειδική επεξεργασία για την απομάκρυνση των επικίνδυνων τανίνων.
Όπως σημειώνει η κ. Βαλαμώτη, είναι δύσκολο να ανασυνθέσει κάποιος προϊστορικές συνταγές γιατί «γνωρίζουμε μόνο κάποια από τα συστατικά και ότι τη διαδικασία προετοιμασίας ενός φαγητού». Χρειάζεται δηλαδή να γνωρίζει ακριβώς ποια σκεύη χρησιμοποιούσαν στη μαγειρική κατά τους προϊστορικούς χρόνους, πώς ετοίμαζαν το φαγητό, πόσο χρόνο χρειάζονταν για να το μαγειρέψουν, πώς το σέρβιραν.
Διαβάστε εδώ τη σχετική επιστημονική δημοσίευση.
* Οι φωτογραφίες προέρχονται από την δημοσίευση στο Journal of Archaeological Science.
Πηγή: Μ. Ριτζαλέου, Voria
Κι ενώ η δίκη του (παρα)κράτους -που περιλαμβάνει ανθρώπους της νύχτας, στελέχη της αστυνομίας, δικηγόρους κ.ά.- συνεχίζεται με χίλια δυο δικανικά και μη εμπόδια καθώς και μέσα σε μιντιακή σιωπή, ένα νέο (παρα)κράτος σχηματίζεται με τη συνέργεια αστυνομικών και κακοποιών.
Αυτό σημειώνει η στήλη «Βηματοδότης» (Το Βήμα της Κυριακής, 27.11.2022) που ασκεί κριτική στον υπουργό Προστασίας του Πολίτη Τ. Θεοδωρικάκο για ενασχόληση με την «ψευδοεπικοινωνία» ενώ «… επί των ημερών του έχουν διεισδύσει και τείνουν να επικρατήσουν στην ΕΛ.ΑΣ. πρόσωπα που δεν διακρίνονται για την ηθική τους υπόσταση, παρά αντιθέτως γέρνουν προς τη νύχτα και το κοινό έγκλημα».
Και συνεχίζει ο «Βηματοδότης»: «Και σε άλλες περιόδους είχαμε τέτοια ώσμωση των αρχών ασφαλείας με τους σκοτεινούς κύκλους των κακοποιών. Οι συνέπειες ήταν ολέθριες για την αξιοπιστία των αστυνομικών σωμάτων και την ασφάλεια των πολιτών…»!
Ένα νέο (παρα)κράτος έρχεται στη θέση του προηγούμενου με την ανοχή, εκούσα ή άκουσα, της πολιτικής ηγεσίας, ήτοι των Θεοδωρικάκου-Μητσοτάκη.ΓΧΠ
*Βέβαια, έχουμε μία ένσταση. Αυτό που ο Βηματοδότης χαρακτηρίζει «ψευδοεπικοινωνία» είναι κυβερνητική επιλογή κεντρικής σημασίας. Το «ξεσυρτάρωμα» της υπόθεσης «Κιβωτός του κόσμου» καθώς και άλλων υποθέσεων αστυνομικού και σκανδαλολογικού χαρακτήρα ήταν αναγκαίο για την επικάλυψη και συγκάλυψη της υπόθεσης των «Υποκλοπών».The images were created using Midjourney. We try to always take the first result rendered out by the AI, to have a very unbiased prompt to image process.
For themed videos like this one we currently work with the third version of Midjourney, since it produces very consistent styles.
The specific art style chosen here is surrealism. 
Με αφορμή την εκλογή του Χριστόφορου Χαραλαμπάκη στην έδρα γλωσσολογίας-διαλεκτολογίας της Ακαδημίας Αθηνών επιθυμούμε να θίξουμε κάποια ζητήματα που αφορούν τη θέση και τις χρήσεις της γλωσσολογίας στη σημερινή Ελλάδα. Υπηρετώντας τη γλωσσολογία στην Ελλάδα και διεθνώς επί δεκαετίες, οι υπογράφουσες και οι υπογράφοντες έχουμε σαφή εικόνα του έργου και της συνεισφοράς και του εκλεγέντος και της συνυποψήφιάς του· συνεπώς είμαστε σε θέση να διατυπώσουμε τεκμηριωμένες απόψεις για το θέμα.
Μεταξύ των μελών της Ακαδημίας Αθηνών δεν υπήρχε γλωσσολόγος από το
1941, όταν εξέλιπε ο Γεώργιος Χατζιδάκις. Η έδρα στη
γλωσσολογία-διαλεκτολογία προκηρύχθηκε τον Απρίλιο του 2022. Υποψήφιοι
για την έδρα ήταν η Ομότιμη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Πατρών Αγγελική
Ράλλη και ο Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Χριστόφορος
Χαραλαμπάκης.
Η μεν Αγγελική Ράλλη είναι μορφολόγος (δηλαδή μελετάει τη δομή των λέξεων) και διαλεκτολόγος παγκόσμιας ακτινοβολίας με πλήθος επιστημονικών δημοσιεύσεων, διεθνών διακρίσεων και ερευνητικών προγραμμάτων, ενώ έχει ιδρύσει και διηύθυνε έως το 2020 το μοναδικό στην Ελλάδα Εργαστήριο Νεοελληνικών Διαλέκτων (ΕΝΕΔΙ)· ο δε Χ. Χαραλαμπάκης είναι καταξιωμένος λεξικογράφος και συντονιστής-επιμελητής του Χρηστικού Λεξικού της Ακαδημίας, με ερευνητικά ενδιαφέροντα που περιλαμβάνουν τη σχέση γλώσσας και λογοτεχνίας αλλά και τη γλώσσα της εκπαίδευσης, ενώ στο ευρύτερο κοινό είναι γνωστός από την αρθρογραφία και την επιφυλλιδογραφία του για γλωσσικά θέματα.
Μετά από ομόφωνη εισήγηση και πρόταση της Τάξης Γραμμάτων και Τεχνών, στην έδρα γλωσσολογίας-διαλεκτολογίας εκλέχτηκε ο Χριστόφορος Χαραλαμπάκης.
Η μέριμνα της Ακαδημίας να πληρωθεί η έδρα γλωσσολογίας-διαλεκτολογίας δεν είναι τυχαία, παρότι η έδρα χήρευε για πολλά χρόνια. Η διαλεκτολογία προκρίθηκε έναντι άλλων κλάδων της γλωσσολογίας αφενός λόγω της ιστορικής σχέσης μεταξύ της Ακαδημίας Αθηνών και της μελέτης των νεοελληνικών διαλέκτων και αφετέρου επειδή ακόμα και σήμερα η διαλεκτική ποικιλία της Νέας Ελληνικής έχει μελετηθεί εκτενώς αλλά όχι συστηματικά. Ο εντυπωσιακός πλούτος των ελληνικών διαλέκτων παραμένει, εν πολλοίς, αταξινόμητος και αποσπασματικά καταγεγραμμένος. Στις αρχές του αιώνα μας, το ενδιαφέρον για τις νεοελληνικές διαλέκτους αναζωπυρώθηκε χάρη στην πρωτοβουλία της Αγγελικής Ράλλη για διοργάνωση του Συνεδρίου Νεοελληνικών Διαλέκτων και Γλωσσολογικής Θεωρίας ανά διετία, με την ίδια από τότε σε πρωταγωνιστικό ρόλο.
Το γεγονός ότι η Κοινή Νέα Ελληνική πιέζει και σταδιακά εκτοπίζει τις ντόπιες ποικιλίες, καθιστά επείγουσα την αναγκαιότητα μιας συντονισμένης προσπάθειας να καταγραφεί και να μελετηθεί σε βάθος η διαλεκτική ποικιλότητα. Συν τοις άλλοις, η προσπάθεια αυτή θα συμπληρώσει και επεκτείνει τη γνώση που έχουμε για την ιστορική εξέλιξη της γλώσσας μας, ενώ τα δεδομένα των νεοελληνικών διαλέκτων μπορεί να προσφέρουν ασφαλή συμπεράσματα για την εγκυρότητα των διαφόρων γλωσσολογικών θεωριών.
Ωστόσο, η ανάγκη να ηγηθεί της προσπάθειας αυτής μια μορφή με κύρος στον χώρο της διαλεκτολογίας δεν έχει μόνον επιστημονικό χαρακτήρα: οι διάλεκτοι αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο των ντόπιων κοινωνιών, τόσο της υπαίθρου όσο και των πόλεων. Πανελληνίως, βρίσκονται στην καρδιά των κατά τόπους κοινοτήτων, της συλλογικής μνήμης τους και της πολιτιστικής τους κληρονομιάς.
Γίνεται αντιληπτό ότι αυτό το κείμενο δεν θα είχε κανένα λόγο ύπαρξης εάν το γνωστικό πεδίο που θα καλούνταν να θεραπεύει ο νέος κάτοχος της έδρας γλωσσολογίας στην Ακαδημία ήταν η λεξικογραφία ή και η γενική γλωσσολογία. Αφενός είναι γνωστή η εμπιστοσύνη με την οποία έχει επανειλημμένα περιβάλει η Ακαδημία τον Χριστόφορο Χαραλαμπάκη ως λεξικολόγο και λεξικογράφο, αφετέρου ο κύριος Χαραλαμπάκης έχει διακριθεί στην αρθρογραφία και την επιφυλλιδογραφική του δραστηριότητα (αν και σαφώς λιγότερο στην αντίστοιχη ερευνητική) με πλήθος θεμάτων από τη σημασιολογία, την υφολογία, την ετυμολογία, την κοινωνιογλωσσολογία, τη γραμματική́ κ.ο.κ.
Ωστόσο η έδρα γλωσσολογίας στην Ακαδημία προκηρύχθηκε με ειδίκευση στη διαλεκτολογία. Η συνυποψήφια του Χ. Χαραλαμπάκη είναι διαλεκτολόγος και μάλιστα από τις πρωτοπόρους της επιστημονικής διαλεκτολογίας στην Ελλάδα, ενώ παραμένει ηγετική μορφή στη διαλεκτολογία στην Ελλάδα και παγκοσμίως.
Λέγοντας «επιστημονικής» εννοούμε ότι στο σημαντικό και εκτενές ερευνητικό έργο της η Αγγελική Ράλλη άφησε πίσω της τη λαογραφικού χαρακτήρα διαλεκτολογία ως εράνισμα τοπωνυμίων και καταγραφή ντόπιων λέξεων, κάτι που ήταν η νόρμα των διαλεκτολογικών μελετών μέχρι πριν λίγες δεκαετίες. Τόσο η ίδια όσο και το Εργαστήριο Νεοελληνικών Διαλέκτων έχουν αφοσιωθεί στη μελέτη των φωνητικών (όσον αφορά την προφορά), των φωνολογικών (όσον αφορά την κωδικοποίηση της προφοράς), των μορφολογικών (όσον αφορά τον σχηματισμό λέξεων) και των συντακτικών (όσον αφορά τη δόμηση φράσεων και προτάσεων) γνωρισμάτων των διαλέκτων, ταξινομώντας τες και αναλύοντάς τες ως γλωσσικά συστήματα.
Ας περάσουμε τώρα στην ουσία της εκλογής Χαραλαμπάκη στην έδρα γλωσσολογίας-διαλεκτολογίας. Η εισηγητική επιτροπή είχε να συγκρίνει μία μορφολόγο-διαλεκτολόγο (τη Ράλλη) με έναν γενικό γλωσσολόγο (τον Χαραλαμπάκη).
Η εν λόγω επιτροπή όφειλε να λάβει υπόψη τη συστηματική́ ενασχόληση της Ράλλη με τη διαλεκτολογία όπως τεκμηριώνεται τα τελευταία 22 χρόνια από δεκάδες δημοσιεύσεων στην Ελλάδα και διεθνώς, από επιτόπιες έρευνες με 200 και άνω ώρες συλλογής διαλεκτικού́ υλικού́, από τα πολλά́ ερευνητικά́ προγράμματα αλλά και (όπως ήδη αναφέρθηκε) από την ίδρυση και λειτουργία του ΕΝΕΔΙ στο Πανεπιστήμιο Πατρών και τη διοργάνωση διετούς διεθνούς συνέδριου διαλεκτολογίας.
Όσον αφορά τη διεθνή αναγνώριση, η σύγκριση για την επιτροπή μεταξύ των δύο υποψηφίων θα ήταν πολύ εύκολη και η γνωμάτευση προφανής. Η Α. Ράλλη αποτελεί μία από τις κομβικές μορφές στη μορφολογία παγκοσμίως, με το έργο της εδώ και 30 χρόνια να διαμορφώνει κατευθύνσεις στις οποίες κινείται η έρευνα στη δομή των λέξεων. Η συμβολή της και η επιρροή της επιτελούνται μέσα από δημοσιεύσεις της σε ξένους εκδοτικούς οίκους, σε διεθνούς κύρους περιοδικά και συλλογικούς τόμους, ενώ το έργο της και στα ελληνικά είναι εκτενές, με πιο γνωστή την πρόσφατα επανεκδοθείσα εισαγωγή της στη Μορφολογία (Πατάκης 2022). Τέλος, η Α. Ράλλη έχει διεξαγάγει έρευνα και ατομικά και σε συνεργασία με λαμπρούς συναδέλφους, αλλά και ως συντονίστρια προγραμμάτων και επόπτρια επιστημόνων και ερευνητών. Τίποτε αντίστοιχο δεν ισχύει για τον Χ. Χαραλαμπάκη.
Σχετικά με το πλήθος των δημοσιεύσεων του Χαραλαμπάκη, πρέπει να γίνει εδώ μια απαραίτητη διευκρίνιση. Ασχέτως με το ποια είναι τα πανεπιστημιακά ήθη περασμένων εποχών, δεν είναι όλες οι δημοσιεύσεις ίδιες. Στην επιστημονική έρευνα γενικώς και στη γλωσσολογία ειδικότερα, κύρος και βαρύτητα διαθέτουν πρωτίστως οι δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά και δευτερευόντως σε συλλογικούς τόμους. Οπωσδήποτε, για να θεωρήσει κανείς μια δημοσίευση ως αξιόπιστο καρπό έρευνας αυτή πρέπει να έχει περάσει από διαδικασία κρίσης.
Πιο συγκεκριμένα, οι όποιες επιφυλλίδες ή εκλαϊκευτικά άρθρα που λ.χ. εξ ημών γράφει ο Παναγιωτίδης ούτε κατά διάνοια δεν επέχουν θέση ερευνητικής δημοσίευσης. Η ερευνητική δημοσίευση κατά κανόνα υποβάλλεται στη συντακτική επιτροπή επιστημονικού περιοδικού ή συλλογικού τόμου· η επιτροπή στέλνει την υποβληθείσα δημοσίευση για σχολιασμό, διορθώσεις και έγκριση σε τουλάχιστον έναν ανεξάρτητο κριτή, συνήθως δύο ή τρεις, ώστε να καταλήξει να θεωρηθεί έγκυρη για να δημοσιευθεί.
Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν ότι η πλούσια επιφυλλιδογραφία και αρθρογραφία του Χ. Χαραλαμπάκη σαφώς και συμβάλλει στον σκοπό της διάδοσης και εκλαΐκευσης της γλωσσολογικής ματιάς στη γλώσσα, κάτι που όλοι επικροτούμε. Σε καμία όμως περίπτωση τα κείμενα αυτά, που άπτονται πλήθους ζητημάτων, δεν συνιστούν ερευνητικές δημοσιεύσεις. Όλα αυτά βεβαίως τα γνωρίζει η επιτροπή που αξιολόγησε τους δύο υποψηφίους.
Λαμβάνοντας υπόψη όλες τις παραπάνω ελλείψεις στη διαδικασία, φρονούμε ότι η εκλογή ενός γενικού γλωσσολόγου στην Ακαδημία ενώ η ανθυποψήφιά του είναι διαλεκτολόγος με πλούσιο και (ιδίως) επιδραστικό έργο συνιστά αφενός μείζονα αστοχία εις βάρος της διαλεκτολογίας και αφετέρου αδικία για μία από τις πιο καταξιωμένες εν ζωή γλωσσολόγους αλλά και την πλέον κατάλληλη για τη θέση.
Το σαθρό αντεπιχείρημα ότι τελικά η Ακαδημία δεν συνιστά παρά ένα αδρανές πάνθεον με περιορισμένο ρόλο στην έρευνα και με ισχνή απήχηση στην κοινωνία δεν απαλύνει την αδικία που υπέστη η συνάδελφός μας. Και εν πάση περιπτώσει, εάν το ζητούμενο ήταν να επιβραβευθεί ο Χ. Χαραλαμπάκης για την έως τώρα προσφορά του στο Χρηστικό Λεξικό της, θα μπορούσε η Ακαδημία να προκηρύξει θέση γλωσσολογίας-λεξικογραφίας και όχι γλωσσολογίας-διαλεκτολογίας.
Άννα Αναστασιάδη, Ομότιμη Καθηγήτρια Γλωσσολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Ρέα Δελβερούδη, Καθηγήτρια Γενικής Γλωσσολογίας και Ιστορίας των Γλωσσικών Ιδεών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Άννα Ιορδανίδου, Ομότιμη Καθηγήτρια Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών
Στέλλα Μαρκαντωνάτου, Διευθύντρια Ερευνών με αντικείμενο την Υπολογιστική Γλωσσολογία στο Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου / Ε.Κ. Αθηνά
Δημήτρης Μιχελιουδάκης, Επίκουρος Καθηγητής Γλωσσολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Φοίβος Παναγιωτίδης, Καθηγητής Θεωρητικής Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου
Σταύρος Σκοπετέας, Καθηγητής Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου του Γκέτινγκεν
Brian D. Joseph, Διακεκριμένος Καθηγητής Γλωσσολογίας και κάτοχος της Έδρας Kenneth E. Naylor στη Γλωσσολογία των Νότιων Σλαβικών Γλωσσών του Πανεπιστημίου της Πολιτείας του Οχάιο (The Ohio State University)
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Περίληψη
Σκοπός της ομιλίας είναι να γίνουν κατανοητές βασικές έννοιες γύρω από την επιστημονική μελέτη των νεοελληνικών διαλέκτων και της χρησιμότητας που υπάρχει για τη συστηματική καταγραφή τους, ως μέρους της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Ειδική έμφαση θα δοθεί στη λεσβιακή διάλεκτο (μεταξύ άλλων, Αναγνώστου 1903, Kretschmer 1905, Αραβανόπουλος 1975, Παπάνης & Παπάνης
2004, Ράλλη 2017) και στη δημιουργία του διαλεκτικού της άτλαντα σε ηλεκτρονική μορφή, που
αποτελεί την πρώτη προσπάθεια γλωσσικής χαρτογράφησης νεοελληνικής διαλέκτου για τα ελληνικά ακαδημαϊκά δεδομένα (Ράλλη 2019, Ράλλη, Αλεξέλλη & Τσιμπούρης 2019, Αλεξέλλη Προσεχώς).
Μετά από μια γενική παρουσίαση της λεσβιακής διαλέκτου, θα αναφερθούν παραδείγματα
γλωσσικής χαρτογράφησης, τα οποία αποκλίνουν από την Κοινή Νεοελληνική, κατανεμημένα σε τέσσερα επίπεδα, φωνολογικό, μορφολογικό, μορφοφωνολογικό, μορφοσυντακτικό, καθώς και παράδειγμα από το γενικότερο λεξιλόγιο.
Βιβλιογραφία
Αλεξέλλη, Β. (Προσεχώς). Ο ηλεκτρονικός διαλεκτικός άτλαντας της Λέσβου. Διδ. Διατριβή. Πανεπιστήμιο Πατρών.
Αναγνώστου, Σ. (1903). Λεσβιακά, ήτοι συλλογή λαογραφικών περί Λέσβου πραγματειών. Αθήνα.
Αραβανόπουλος, Α. (1975). Τα Μυτιληνιά μας. Μυτιλήνη.
Kretschmer, P. (1905). Der Heutige Lesbische Dialekt. Wien: Alfred Holder.
Παπάνης, Δ. & Γ. Παπάνης. (2004). Λεξικό του αγιασώτικου ιδιωματικού λόγου. Ερμηνευτικό-ετυμολογικό. Γ΄έκδοση.
Μυτιλήνη.
Ράλλη, Α. (2017). Λεξικό διαλεκτικής ποικιλίας Κυδωνιών, Μοσχονησίων και Βορειοανατολικής Λέσβου. Αθήνα:
Ελληνικό Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών.
Ράλλη, Α. (2019). Γλωσσική χαρτογράφηση: ο ηλεκτρονικός διαλεκτικός άτλαντας της Λέσβου. Στο Γ. Κάρλα, Ι. Μανωλέσσου & Ν. Παντελίδης (επιμ.), Λέξεις: Τιμητικός Τόμος για την Χριστίνα Μπασέα-Μπεζαντάκου. Αθήνα:
Καρδαμίτσα, 433-453.
Ράλλη, A., Aλεξέλλη B. & Χ. Tσιμπούρης. (2017). O ηλεκτρονικός διαλεκτικός άτλαντας της Λέσβου. Πρακτικά του
2ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ψηφιοποίησης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (Euromed 2017). Βόλος: Πανεπιστήμιο
Θεσσαλίας, 308-315.
Την Κυριακή 27 Νοεμβρίου 2022, 13:00 - 14:00 Στο Κόκκινο 105,5 με θέμα «Από τη δικτατορία στην κρίση: Η Εταιρεία Μελέτης Νέου Ελληνισμού και η ανανέωση των ιστορικών σπουδών» συζητούν ο Χρήστος Λούκος, ο Βαγγέλης Σαράφης και ο Βαγγέλης Καραμανωλάκης
Ο
Βαγγέλης Καραμανωλάκης συζητά με τον Χρήστο Λούκο, ομότιμο καθηγητή του
Πανεπιστημίου Κρήτης και τον Βαγγέλη Σαράφη, υποψήφιο διδάκτορα
Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, με αφορμή τα 50 χρόνια ζωής της
Εταιρείας Μελέτης Νέου Ελληνισμού-Μνήμων. Με αφορμή μια από τις
μακροβιότερες και σημαντικότερες συσσωματώσεις των Ελλήνων και Ελληνίδων
ιστορικών, οι τρεις ιστορικοί συζητούν για τις αλλαγές στην ελληνική
ιστοριογραφία από την περίοδο της Μεταπολίτευσης ως σήμερα,
επισημαίνοντας τον ρόλο μιας εταιρείας που έθεσε ως πρωταρχικό του στόχο
την ανανέωση της ιστορικής σκέψης και γραφής στο πλαίσιο του
μεταπολιτευτικού εκδημοκρατισμού της ελληνικής κοινωνίας.
Ο Χρήστος Λούκος στον Μνήμονα, ανάμεσα στη Χριστίνα Αγριαντώνη και τον Σάκη Δημητριάδη, 2019
Άρτεμις Σήφορντ: «Τελικά, ήμουν κι εγώ στη λίστα»!
Η πρώην μάνατζερ πολιτικής κυβερνοασφάλειας για το Facebooκ και μέλος στο ευρωπαϊκό κέντρο του αμερικανικού think tank Atlantic Council, Άρτεμις Σίφορντ, της οποίας το όνομα εμφανίστηκε στη λίστα παρακολουθήσεων, εξαπέλυσε επίθεση στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, κάνοντας λόγο «για κατάφωρη παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των όρων της ίδιας της δημοκρατίας».
«Η χρήση τέτοιων λογισμικών είναι χαρακτηριστικό απολυταρχικών καθεστώτων» υποστηρίζει η κ. Σήφορντ, επισημαίνοντας μάλιστα ότι αρχικά, πριν δημοσιευτεί το όνομά της, δεν θεωρούσε αξιόπιστες ούτε τις αποκαλύψεις του Documento ούτε το ίδιο το μέσον, αποκαλύπτοντας μάλιστα το θαυμασμό της για πολλά από όσα «έχει πετύχει η σημερινή κυβέρνηση» και ότι της φαινόταν «εξωπραγματικό» το παρουσιαζόμενο επίπεδο διαφθοράς.
«Δεν νοείται να συμβαίνουν τέτοια πράγματα στη χώρα μας ‒ μια δυτική δημοκρατία με τα προβλήματά της μεν, αλλά με ισχυρή δημοκρατική παράδοση».
«Και περιμένεις να έρθει επιτέλους το αίσθημα της ελπίδας. Ότι το προοδευτικό κομμάτι της κυβέρνησης θα σταθεί στο πλευρό των πιθανών θυμάτων και θα παραδώσει ένα νομοσχέδιο που θα κοιτάει, όχι μόνο στο μέλλον, αλλά και στο παρελθόν. Ότι ο πρωθυπουργός θα πράξει το αυτονόητο και θα κάνει ό,τι περνάει από το χέρι του ώστε κανένας εμπλεκόμενος στην υπόθεση να μην παραμείνει πάνω από το νόμο. Ότι οι φιλελεύθεροι διανοούμενοι θα βγουν από τη φοβική σκιά του 2015 και θα πουν τα πράγματα, εάν ισχύουν ως φαίνονται, με το όνομά τους ‒ ως μια κατάφωρη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των όρων της ίδιας της δημοκρατίας».
__________________
Tweet
