Θυμόμαστε ένα σπουδαίο λαϊκό διανοούμενο

«Δίκαιη εξουσία δεν υπάρχει»

40 χρόνια χωρίς τον Βασίλη Ρώτα

Ο Βασίλης Ρώτας και η Βούλα Δαμιανάκου διά χειρός της ζωγράφου Ελένης Βασιλοπούλου (κόρης της Δαμιανάκου)

EfSyn.gr/28.05.2017

Συντάκτης: 

Δημήτρης Γκιώνης

Στα πρώτα θύματα της χούντας, που ενέσκηψε πριν από πενήντα χρόνια, ήταν και άνθρωποι της τέχνης. Ένας από αυτούς, ο Βασίλης Ρώτας, που συνελήφθη τη νύχτα του πραξικοπήματος, στα 78 του χρόνια (προφανώς ως επικίνδυνος!), εξορίστηκε στη Γυάρο, αλλά, ευτυχώς, δεν τον κράτησαν πολύ. Δέκα χρόνια αργότερα, στις 30 Μαΐου 1977 –ήγουν πριν από 40 χρόνια– έφυγε από τη ζωή στα 88 του.
Ήταν ο τρίτος της θαυμαστής τριάδας των γραμμάτων μας, που εκδήμησε τελευταίος. Είχαν προηγηθεί ο Μάρκος Αυγέρης (1883-1973) και ο Κώστας Βάρναλης (1884-1974). «Τριάδα ομοούσιο» τους είχε αποκαλέσει ο Γιάννης Ρίτσος στο ποίημα που απήγγειλε στην κηδεία του Ρώτα.
Φίλοι και συμπορευτές, με πλούσιο πνευματικό έργο και οι τρεις, της ίδιας περίπου ηλικίας, της ίδιας αριστερής ιδεολογίας, θαλερότατοι, σοφοί και σεβαστοί – ακόμα κι από τους ιδεολογικούς τους αντιπάλους.
Και είχα την τύχη να γνωριστώ και με τους τρεις. Περισσότερο όμως με τον Ρώτα και τη σύντροφο και συνεργάτριά του Βούλα Δαμιανάκου (έφυγε από τη ζωή στις 18 του περασμένου Δεκεμβρίου).
Τους επισκεπτόμουν στην οδό Φειδίου, στα γραφεία του περιοδικού τους «Λαϊκός Λόγος», όπου δεν χαρίζονταν σε κανέναν, συμπεριλαμβανομένων των συντρόφων της Αριστεράς.

Το θέατρο…

Είχα πάρει και μια μεγάλη συνέντευξη από τον Ρώτα, που δημοσιεύτηκε σε δύο συνέχειες στην «Αυγή» - 26 και 28 Ιανουαρίου 1975. Αξίζει, νομίζω, να σταθώ στα βασικότερα σημεία της, καθώς ακουμπάνε και σε σημερινούς προβληματισμούς.
Η πρώτη ερώτηση αφορά με ποιο από τα είδη του λόγου που είχε καταπιαστεί αισθανόταν περισσότερο οικείος.
«Με τον δραματικό λόγο, με τον διάλογο. Έχω αφιερώσει τη ζωή μου στο θέατρο από μικρός, σπούδασα θέατρο, έπαιξα στο θέατρο, εδίδαξα θέατρο, ίδρυσα το Λαϊκό Θέατρο Αθηνών, έχω γράψει κι εκδώσει πολλά έργα, δράματα, κωμωδίες, καραγκιόζικο θέατρο για παιδιά. […]
Το “Να ζει το Μεσολόγγι” παίχτηκε κι από το Εθνικό Θέατρο δυο χρόνια και ο “Ρήγας” από το Θέατρο Βορείου Ελλάδος στη Θεσσαλονίκη και από τον θίασο Ενωμένοι Καλλιτέχνες στην Αθήνα. Ολα αυτά με μεγάλη επιτυχία και ομόφωνο έπαινο της κριτικής. […]».

Οι εμπνεύσεις του:

Από τη ζωή ζώντας την, από τον αγώνα και τις αγωνίες του ανθρώπου και του λαού. Ο μακαρίτης κριτικός Β. Βαρίκας έγραψε: “Στα έργα του Ρώτα πρωταγωνιστής είναι ο λαός”.
Προσπάθησα να μιλήσω στη γλώσσα του λαού, να εκφράσω τις γνώμες μου πάνω στα φλέγοντα του τόπου και του καιρού μου, όσο μπορούσα πιο υπεύθυνα και με όσο γίνεται περισσότερη ανεξαρτησία, πράγμα που στάθηκε η κακοδαιμονία μου και μένα και της Βούλας Δαμιανάκου, που συνεργαζόμαστε με το ίδιο πνεύμα

Η ποίηση

Ο λόγος για τη σύγχρονη ποίηση:

Η ποίηση, όπως και το θέατρο κι όλα τα είδη της Τέχνης, ταλαιπωρείται και υποφέρει από τις ίδιες ανάποδες συνθήκες. Πώς ν’ απαντήσεις στο ερώτημα αυτό σε μια εφημερίδα, χωρίς ούτε τον χώρο της να καταχραστείς ούτε τους αναγνώστες της να παραπλανήσεις.
Ρώτησαν τον Νερούντα, τον μεγάλο Χιλιανό ποιητή, λίγο πριν από τα τελευταία περιστατικά [τη χούντα του Πινοσέτ] και τον θάνατό του, τον ρώτησαν ποιος, κατά τη γνώμη του, θα 'ναι ο πιο μοντέρνος ποιητής το έτος 2000. “Μα ο Όμηρος, φυσικά!” απάντησε. Με το δίκιο του.
Το πώς ο Όμηρος είναι ακόμα αξεπέραστος γόης του λόγου, αγκαλά η Ιλιάδα και η Οδύσσειά του απαγγέλλονται και μελετώνται τώρα πάνω από τριάντα αιώνες.
Αυτό οφείλεται, κατά τη γνώμη μου, στ’ ότι είναι λαϊκός ποιητής. Το ίδιο οι τραγικοί ποιητές, το ίδιο ο Αριστοφάνης, το ίδιο ο Δάντης, το ίδιο ο Σέξπιρ, το ίδιο ο Σολωμός, το ίδιο η δημοτική μας ποίηση. Λοιπόν η νέα ποίηση που 'χει καλλιεργηθεί μ’ αυτή την παράδοση και τη συνεχίζει είναι καλή ποίηση, όλα τ’ άλλα θα τα ξεκαθαρίσει το κόσκινο του χρόνου. […]

Και η υποθήκη του στους νέους:

… Να 'ναι πάντα έτοιμοι γι’ αγώνες για την ελευθερία και την ειρήνη και να 'ναι τίμιοι, συνεπείς, υπεύθυνοι και σεμνοί. Να κρατάνε άγρυπνο και νηφάλιο το πνεύμα του ελέγχου κι όποιον βλέπουν να διψάει για επιβουλή κι εξουσία να τον παραμερίζουν αμέσως. Και να μην ξεχνούν ποτέ πως εξουσία δίκαιη δεν υπάρχει.

*Βασίλης Ρώτας - Βικιπαίδεια

**Βούλα Δαμιανάκου - Βικιπαίδεια

 

 ΤΟ ΧΡΙΣΤΙΝΑΚΙ

Στίχοι: Βασίλης Ρώτας

Μελοποίηση: Γιάννης Σπανός

Δώδεκ΄ αγόρια του σκολειού
κι η Χριστινιώ μια τάξη,
μη βρέξει και μη στάξει.

Τ΄ αγόρια τ΄ ορκιστήκανε
στην παληκαροσύνη
να κλέψουν τη Χριστίνη.

Βαρκούλα αρματώνουνε
με σταυρωτό πανάκι-
Χριστίνα-Χριστινάκι.

Ποιός είδε πετροπέρδικα
να παίζει με γεράκια
στο πλάι στα θυμαράκια;

Ποιός είδε την ξανθόμαλλη
γελούσα και πανώρια
να παίζει με τ΄αγόρια;

Έμπα, καλή, στη βάρκα μας
να πάμε και να ΄ρθούμε
τραγούδι που θα ειπούμε!

Τ΄ αστέρια τρεμουλιάζουνε
στου ζέφυρου το χάδι
τ’ όμορφο τούτο βράδυ.

Σπαρμένο χρυσολούλουδα
το πέλαγο λιβάδι
τ΄όμορφο τούτο βράδυ.

'Aλλοι ταιριάζουν τα πανιά
κι άλλοι κουπί τραβούνε,
Χριστίνα,ο νους σου πού ΄ναι;

Το Χριστινάκι τραγουδεί
της βάρκας κυβερνήτης,
γλυκειά που ΄ν΄η φωνή της!

Και λέει τραγούδι του έρωτα
και για τον πόθο λέει,
για το φιλί που καίει'

κι η βάρκα εποθοφτέρωσε
κι ορθοπηδάει το κύμα
τραβώντας όλο πρίμα.

Γέλια,τραγούδια εσώπασαν,
τ΄αγόρια συμπαλεύουν,
μοχτούν,φιλί γυρεύουν.

Χουγιάζει ο αέρας για φιλί,
βγάζουν καημούς και πάθη
της θάλασσας τα βάθη.

Κανείς δεν είναι στο κουπί,
κανείς και στο τιμόνι,
λαχτάρα που τους ζώνει!

Για το φιλί της Χριστινιώς
χυμάν με χίλια χέρια
νερά,βουνά κι αστέρια.

Κι η βάρκα η ποθοπλάνταχτη
πάει στων νερών τα βάθη
με του έρωτα τα πάθη.

Κι εκεί σαλεύουν τα παιδιά,
ψάχνουν να βρουν ακόμα
της Χριστινιώς το στόμα.

Δεν κλαίω τα δώδεκα παιδιά,
τους νιούς,τους μαθητάδες,
τις δώδεκα μανάδες,

μον΄κλαίω τα μάτια τα γλαρά,
το λυγερό κορμάκι,
τ΄αγρίμι,το ελαφάκι,

που ήτανε δώδεκα χρονών,
-Παρθένα Παναγιά μου,
-κι έλαμπε η γειτονιά μου.

Νεοσκυλέ καψούρικα

ΑΣΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΓΙΑ ΡΕΒΕΓΙΑ

Αυτός...

Σε είδα μ' εκείνο το τεκνό
και δεν μπορώ , σε λαχταρώ!
Μου  βγαίνεις τσάρκα στα κρυφά,
ξηγιέσαι σκάρτα, πονηρά.

ρεφρέν (δις)
Σε είδα μ' εκείνο το τεκνό
από τη ζήλια  σπαρταρώ!

Πίνω αβέρτα τα σκληρά
κυλιέμαι μες στην κοπριά.
Στο σπίτι γύρνα καρτερώ
κι ας έχεις ακόμα το τεκνό.

ρεφρέν (δις) 
Σε είδα μ' εκείνο το τεκνό
από τη ζήλια  σπαρταρώ!

Εκείνη

Τα μούσμουλα  ωρίμασαν,  έφτασε κι  ο Ιούνης
Άσπλαχνε σ΄εγκατέλειψα γιατί ήσουνα τσιγγούνης!
Τόσα χρονάκια μού ΄ταζες λαγούς με πετραχήλια 

Στα πράσα  με την γκόμενα σε τσάκωσα στα Εξαμίλια.

ρεφρέν

Κλαίω , θρηνώ   τον πόνο μου κρυφά στη μούγκα,

 το ΄ριξα στα πιτόγυρα , θα γίνω σαν μπελούγκα..

Αυτό που έκανε σε με  να του το κάνει η άλλη,
 Φάλαγγα στα δάχτυλα  κι  αβγά κάτω απ΄τη μασχάλη.
Πέτα , Θεέ, ένα κεραυνό στο μαύρο του κεφάλι,
Να  μείνει  για πάντα φαλακρός,  να γίνει ένα ρεμάλι!

ρεφρέν

Κλαίω , θρηνώ   τον πόνο μου κρυφά στη μούγκα, 

Το ΄ριξα στα πιτόγυρα , θα γίνω σαν μπελούγκα.

Gerontakos

Καψούρικο αλα Αγγελάκα

Στίχοι: Γιάννης Αγγελάκας
Μουσική: Γιάννης Αγγελάκας, Νίκος Βελιώτης
Ερμηνεία: Γιάννης Αγγελάκας

Γονάτισα και ζήτησα απ΄ τα θλιμμένα σύννεφα
να λάμψουν, να ξεσπάσουν με βροχές,
κι όλη τη νύχτα γίναμε σκυλάκια και ξεδίναμε
και γλείφαμε ο ένας τ΄ άλλου τις πληγές.

Μεθούσαμε και πίναμε απ΄ τα φιλιά που δίναμε
και σβήναν μία μία οι φωτιές,
και το πρωί ξυπνήσαμε απ όνειρο που ζήσαμε
έτσι γλυκά όπως ξυπνούν οι εραστές.

Σηκώθηκα και ήσυχα στα δέντρα προσευχήθηκα
ν΄ αντέχουμε στις πιο βαθιές χαρές,
κι όλη τη νύχτα αφρίζαμε, ποτάμια που γυρίζαμε
ψηλά στις αρχικές μας τις πηγές.

Ανάβαμε και σβήναμε και πάλι ξαναρχίζαμε
και γίναν μια των δυο μας οι καρδιές,
και το πρωί ξυπνήσαμε απ όνειρο που ζήσαμε
έτσι γλυκά όπως ξυπνούν οι εραστές.

Σηκώθηκα και ήσυχα στα δέντρα προσευχήθηκα
ν΄ αντέχουμε στις πιο βαθιές χαρές,
κι όλη τη νύχτα αφρίζαμε, ποτάμια που γυρίζαμε
ψηλά στις αρχικές μας τις πηγές.

Ανάβαμε και σβήναμε και πάλι ξαναρχίζαμε
και γίναν μια των δυο μας οι καρδιές,
και το πρωί ξυπνήσαμε απ΄ όνειρο που ζήσαμε
έτσι γλυκά όπως ξυπνούν οι εραστές.

Παλεύοντας με τις νότες

Όπου η φτωχή έμπνευση  και η απαιτητική μούσα 
ταλανίζουν ένα φτωχό και  άσημο συνθέτη-πιανίστα,
 που ονειρεύεται την αναγνώριση από το πλατύ κοινό...
Χαρείτε την ταινία Bloksky σε μιαν εμπνευσμένη
συνδημιουργία των Jeff Desom (σκηνοθεσία)
και Hauschka (σύνθεση).

Όταν η νεολαία πάλευε για έναν καλύτερο κόσμο κι όχι για να γίνει είδωλο των ριάλιτι σόου

London Calling

(1979)

Οι στίχοι μιλάνε για μια επανάσταση που θα λάβει χώρα στο μέλλον, για έναν Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο, πυρηνικό ασφαλώς, και την ζοφερή κατάσταση στην οποία θα περιέλθει η πρωτεύπουσα της Βρετανίας.

Την έκφραση «London Calling» ( σε κάπως ελεύθερη μετάφραση «Σας καλεί το Λονδίνο» ) δανείστηκαν οι Clash από την εκφώνηση μιας δημοφιλούς ραδιοφωνικής εκπομπής του ΒΒC στα χρόνια του B’ Παγκοσμίου Πολέμου – η εκπομπή απευθυνόταν στους πληθυσμούς των κατεχομένων από τους ναζί κρατών.

Αφορμή είναι το ατύχημα του πυρηνικού αντιδραστήρα στο Θρι Μάιλς Αϊλαντ της Πενσιλβάνια, στις ΗΠΑ, στις αρχές του 1979. Στη συνέχεια όμως περιγράφεται ένα εσχατολογικό σενάριο, όπου το Λονδίνο, λόγω του πυρηνικού Ολοκαυτώματος, θα έχει πλημμυρίσει και οι κάτοικοι θα ζουν, σαν ζόμπι, στις όχθες του Τάμεση, σκοτώνοντας ο ένας τον άλλον («Το Λονδίνο βουλιάζει / κι εγώ ζω δίπλα στο ποτάμι» – «London is drowning/And I live by the river»).

Όπως επισημαίνουν ορισμένοι, οι εικόνες ενός Αρμαγεδδώνα δεν ενδείκνυνται για τους θεατές που θα συρρεύσουν του χρόνου το καλοκαίρι στο Λονδίνο ώστε να παρακολουθήσουν μια αθλητική γιορτή με ευχάριστο χαρακτήρα. Για αυτό συστήνουν στην Ολυμπιακή Επιτροπή να υπαναχωρήσει και να επιλέξει ένα άλλο τραγούδι, λιγότερο… δυσοίωνο.

Οι Clash ιδρύθηκαν στα μέσα της δεκαετίας του 1970 από τον κιθαρίστα Μικ Τζόουνς,ενώ στη συνέχεια στη μπάντα προστέθηκε ο κιθαρίστας και τραγουδιστής Τζο Στράμερ(που πέθανε το 2002), ο μπασίστας Πολ Σίμονον και ο ντράμερ Νίκι «Τόπερ» Χέντον.

Πηγή: ecoleft.wordpress.com

London Calling

(1979)

London calling to the faraway towns

now that war is declared and battle come down

London calling to the underworld

come out of the cupboard, all you boys and girls

London calling, now don't look at us

all that phoney Beatlemania has bitten the dust

London calling, see we ain't got no swing

'cept for the ring of that truncheon thing

[Chorus:]

The ice age is coming, the sun is zooming in

engines stop running and the wheat is growing thin

A nuclear error, but I have no fear

London is drowning and I, Ι live by the river

London calling to the imitation zone

forget it, brother, an' go it alone

London calling upon the zombies of death

quit holding out and draw another breath

London calling and I don't wanna shout

but when we were talking I saw you nodding out

London calling, see we ain't got no highs

except for that one with the yellowy eyes

(Chorus) x2

Now get this

London calling, yeah, I was there, too

an' you know what they said? Well, some of it was true!

London calling at the top of the dial

after all this, won't you give me a smile?

Λονδίνο καλεί

Λονδίνο καλεί σε πόλεις μακρινές

πόλεμος άρχισε οι μάχες κοντινές

Λονδίνο καλεί προς τα περιθώρια

βγείτε απ' τις τρύπες, κορίτσια κι αγόρια

Λονδίνο καλεί μην κοιτάτε εμάς

η Μπιτλομανία πέθανε με μιας

Λονδίνο καλεί και είμαστε σκέτοι

πέρα του κρίκου από το μαραφέτι

[Ρεφρέν:]

Οι πάγοι θα ξανάρθουν, ο ήλιος απειλεί

οι μηχανές τα ΄φτυσαν  και η τροφή ισχνή

πυρηνικό το λάθος, μα εγώ είμαι τζάμι

το Λονδίνο πνίγεται, και ζω στο ποτάμι

Λονδίνο καλεί στων μιμητών τη ζώνη

ξεχάστε το αδέρφια, κάντε το μόνοι

Λονδίνο καλεί τα ζόμπι τα νεκρά

μην σφίγγεστε, πάρτε ανάσα ξανά

Λονδίνο καλεί, δεν θέλω να γαβγίζω

μα σαν μιλούσαμε είδα πως σε κοιμίζω

Λονδίνο καλεί δεν έχουμε να φτιαχτούμε

εκτός από κείνον που  'ναι με κίτρινα μάτια

(Ρεφρέν) x2

Τώρα πιάσ' το

Λονδίνο καλεί  ήμουν κι εγώ εκεί

Και ξέρεις τι είπανε; Κάποια ήταν αληθή!

Λονδίνο καλεί το καντράν σου έχει σπάσει

μετά απ' αυτά θα μου χαμογελάσεις;

Έτσι δεν ένιωσα ποτέ

H Ιστορία είναι κάτι παραπάνω

 

"Η Ιστορία είναι κάτι παραπάνω

από την καταγραφή των εγκλημάτων,
των ανοησιών και των συμφορών
του ανθρώπινου γένους"
Εdward Gibbon
ΕΔΟΥΑΡΔΟΣ ΓΙΒΒΩΝ
(27 Απριλίου 1737 – 1794)

Άγγλος ιστορικός , ένας από τους κυριότερους εκφραστές του του Ορθολογισμού στην εποχή του Διαφωτισμού. Στο μνημειώδες και εν πολλοίς αξεπέραστο έργο του "Τhe History of the Decline and Fall of the Roman Empire" ( "Η ιστορία της παρακμής και της πτώσης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας"), που δημοσιεύτηκε σε έξι τόμους από το 1776-1788, διατύπωσε την άποψη ότι ο χριστιανισμός , με κυριότερο εκφραστή του το Βυζάντιο, ήταν η παρακμή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, διότι επέβαλε τη βαρβαρότητα και τη θρησκεία πάνω στην ανθρώπινη λογική, που ήταν η βάση του αρχαίου κόσμου. Η θέση αυτή ξεσήκωσε θύελλα διαμαρτυριών εκ μέρους της θρησκείας και το έργο του υπήρξε για μεγάλο διάστημα απαγορευμένο στα μέλη των θρησκευτικών κοινοτήτων της Δύσης, ιδιαίτερα στους κύκλους των Καθολικών.
________________________________

Η Ιστορία μιας χώρας μέσα από την ιστορία μιας οικογένειας

 

 

 

Η οικογένεια στο Βουκουρέστι: στη μέση με τα λευκά, η Ελλη. Αριστερά, η κόρη της Αλίκη και δεξιά, ανακαθισμένη, η Λουκία.

Η Εφημερίδα των Συντακτών, 26.11.2016

Συντάκτρια: 

Νόρα Ράλλη

Σύμφωνα με το λεξικό της νεοελληνικής, κοσμοπολίτης είναι ο πολυταξιδεμένος, που έζησε σε διάφορες χώρες, προσαρμόστηκε και αφομοίωσε ποικίλους τρόπους ζωής και που χαρακτηρίζεται από την άνεση με την οποία μπορεί να κινηθεί σε όλους τους χώρους.
Η Ελληνίδα Ελλη έμεινε όλη της τη ζωή στη Ρουμανία. Αλλά ήταν γνήσια κοσμοπολίτισσα.
Οπως και οι κόρες της, Λουκία και Αλίκη.

«Είχαν έναν αέρα. Εμπαινε σε έναν χώρο και ο χώρος γέμιζε. Χωρίς τουπέ. Με σιγουριά και αυτοπεποίθηση, χωρίς δειλία. Αυτά τα κληρονόμησα κι εγώ. Μπαίνεις σε ένα χώρο ολόκληρος και δίνεσαι και ολόκληρος. Αυτό που σήμερα ονομάζουμε σνομπισμό και "ύφος", τότε ήταν κοσμοπολιτισμός, σιγουριά και "αέρας". Αυτό που ονομάζουν οι Γάλλοι, prestance - " επιβλητική παρουσία"».

Αυτά μας είπε η Ρωξάντρα Μποττέα - Νούλα, εγγονή της Ελλης, κόρη της Λουκίας και μοναδική απόγονος της αστικής αυτής οικογένειας, που έζησε και διέπρεψε στη Ρουμανία.

Λουκία, Eλλη, Αλίκη: ντυμένες με την τελευταία λέξη της μόδας, για την εποχή | 

 

 

Η Ρωξάντρα (Σάντρα) κατέγραψε την ιστορία της οικογένειάς της και την αλήθεια ενός ολάκερου αιώνα, στο βιβλίο «Οι κοσμοπολίτισσες» που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αιώρα.
Οι πρόγονοί της, από Κεφαλονιά, Χίο και Κωνσταντινούπολη, πήγαν στη Ρουμανία για μια καλύτερη τύχη, γύρω στα 1870.
Η ίδια περιγράφει με τρόπο τόσο ιστορικά ακριβή όσο και προσωπικά ευαίσθητο όλα τα συγκλονιστικά γεγονότα του 20ού αιώνα, στη σκιά των οποίων έζησε η οικογένειά της, με πρωταγωνιστές τις τρεις γυναίκες που τόσο αγαπά και θαυμάζει: την πανέμορφη («είχαν να το λένε για την ομορφιά της») Ελλη, τη Λουκία και την Αλίκη.
Ανασυνθέτοντας την ιστορία της αστικής αυτής οικογένειας Ελλήνων της Ρουμανίας κατορθώνει αφενός να ψηλαφίσει τις προσωπικότητες των τριών αυτών γυναικών και αφετέρου να καταρρίψει ποικίλα στερεότυπα:
«Θέλησα, μέσα από την ιστορία της οικογένειάς μου, να μιλήσω και για την Ιστορία της Ρουμανίας. Μιας χώρας που δεν αναγνωρίζεται σήμερα ούτε για την Ιστορία της ούτε για τον ρόλο που έπαιξε στην ευρωπαϊκή Ιστορία. Προ κομμουνισμού, η Ρουμανία ήταν κέντρο πρωτοπορίας, γραμμάτων, τεχνών και οικονομίας. Ο κομμουνισμός πήγε τη χώρα πίσω. Μια χώρα που ξεχώριζε τότε στην Ευρώπη. Δεν είναι τυχαίο που το Βουκουρέστι του Μεσοπολέμου το ονόμαζαν "Μικρό Παρίσι". Τα κτίρια, η κουλτούρα, το πνεύμα των ανθρώπων... Τα σημερινά στερεότυπα δεν έχουν καμία σχέση με το τι ήταν πραγματικά η Ρουμανία. Για να καταρρίψω αυτές τις αντιλήψεις ήθελα, μεταξύ άλλων, να γράψω αυτό το βιβλίο», διευκρινίζει η συγγραφέας.
Πολλά έχουν γραφεί για τους Ελληνες της διασποράς, ωστόσο το να αναπλάσεις μία ολόκληρη εποχή (πάνω από έναν αιώνα σε διάρκεια) μέσα από προσωπικές αφηγήσεις και μαρτυρίες είναι αυτό που ανάγει την μικροϊστορία σε βασική ιστοριογραφική μέθοδο.

Casa Scânteii (1952-56), σύμβολο της κομμουνιστικής περιόδου στο Βουκουρέστι, σήμερα «Οίκος του Ελεύθερου Τύπου». Το άγαλμα του Λένιν έχει πλέον αποκαθηλωθεί. | 

 

 

Το βιβλίο «Οι κοσμοπολίτισσες» όχι μόνο σκιαγραφεί το πώς ζούσαν αλλά και το τι πρόσφεραν οι Ελληνες, από τα τέλη του 19ου αι. μέχρι τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο στη Ρουμανία, αλλά και την ίδια την Ιστορία της χώρας, όπως και στιγμές της περιπλάνησης της οικογένειας προς αναζήτηση νέων πατρίδων, στην Αμερική, στην Αργεντινή και φυσικά στην Ελλάδα.
Δεν είναι τυχαίο εξάλλου πως από τόσους λαούς που πέρασαν από αυτά τα μέρη, οι Ελληνες άφησαν το σημάδι τους:

«Σ' αυτό συνέβαλε καταρχήν ο αριθμός: ήταν πολλοί. Επειτα, ήταν εργατικοί, δουλευταράδες και έξυπνοι. Διέπρεψαν ως επιχειρηματίες. Και όλοι τους, με ελάχιστες εξαιρέσεις, έκαναν περιουσίες. Αλλά και στα γράμματα ξεχώρισαν, στο θέατρο, στη μουσική.

Σε αυτούς βασίστηκε κυρίως η ανάπτυξη και η διεθνής αναγνώριση της χώρας τότε. Περισσότεροι από τους μισούς πρωθυπουργούς της Ρουμανίας από τα τέλη του 19ου αι. έως σήμερα ήταν Ελληνες ή ελληνικής καταγωγής...

Στην Ελλάδα ήταν δύσκολο να κάνουν αυτά τα πράγματα. Στο εξωτερικό, όμως, έγιναν μεγάλοι και τρανοί. Και το άξιζαν. Στη Ρουμανία, η οικονομία ήταν στην κυριολεξία στα χέρια των Ελλήνων.

Μετά ήταν οι Αρμένιοι και οι Εβραίοι και τελευταίοι οι Ρουμάνοι. Σύμφωνα, μάλιστα, με ιστορικά στοιχεία, το ελληνικό στοιχείο στη Ρουμανία ήταν παρόν επί 27 αιώνες, χωρίς διακοπή.

Φτιάξανε ωραία σπίτια, καινοτόμες βιομηχανίες, εξέλιξαν τη χώρα σε όλους τους τομείς (οικονομικό, κοινωνικό, πολιτισμικό και πολιτικό). Και το πιο σημαντικό: ήταν κοσμοπολίτες».

 
  Το αρχοντικό του Φαναριώτη Καντακουζηνού, σημερινό Μουσείο Μουσικής «Τζεόρτζε Ενέσκου», Βουκουρέστι. |
 [....................................]
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ=> Η Ιστορία μιας χώρας μέσα από την ιστορία μιας οικογένειας

Έκτοτε όλα τα ποιήματα φτιαγμένα είναι απ' τις πλάνες μας

ΕΝΟΧΟΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ

Στο φαράγγι των πολυκατοικιών πεζοπορώ
Εκεί την εκπλήρωση απαριθμώ ανεκπλήρωτων
πράξεων
Επαίτης της μνήμης στην παγωνιά της λήθης
αντιδικώ
Ένοχος όλων των ονείρων που ερμηνεύουν μόνο τη ζωή

Η φωτιά τώρα της ιστορίας στάχτες της ουτοπίας
σκορπά
Ποια ελευθερία φάρμακο γεννιέται μιας άτολμης ψυχής
Πρόσωπα συντρόφων στους δρόμους του θανάτου μετρώ
Σκοτάδι συμπαντικό στην αλληλεγγύη μένω
των απελπισμένων

Αλλοπαρμένη φυσά η Σελήνη κρύσταλλο αιμορραγεί
Τη σιωπή διεκδικώ, κομμάτια των σκοτεινών ονείρων

Έκτοτε όλα τα ποιήματα φτιαγμένα είναι
απ' τις πλάνες μας.








ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΜΑΡΚΟΓΛΟΥ,
"Ονείρων Κοινοκτημοσύνη",
Εκδ. Νεφέλη, 2002. Σελ.40.

 

******************

Gabriel Fauré - Sicilienne, for cello & piano, Op. 78
Πίνακας: John Atkinson Grimshaw " Η στροφή του δρόμου"  .

ΕΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΙΣΤΙΟΦΟΡΟ ΩΣ ΚΙΒΩΤΟΣ ΜΙΑΣ ΥΠΕΡΟΧΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Επισκεφθείτε το φουτουριστικό πολιτιστικό κτίριο του Ιδρύματος  Louis Vuitton* στο Δάσος της Βουλώνης στο Παρίσι , για να θαυμάσετε το περίφημο μοντέρνο αρχιτεκτόνημα και να απολαύσετε αριστουργήματα της συλλογής Shchukin** , όπως πίνακες των  Σεζάν, Μονέ, Γκογκέν, Ματίς, Πικάσο και  Ρώσων ζωγράφων, ανάμεσα στους οποίους και ο Malevich . Η έκθεση εγκαινιάστηκε το Δεκέμβριο του 2016.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ...

*Ίδρυμα Louis Vuitton, δια χειρός Φρανκ Γκέρι στο Παρίσι | Euronews

** Η απίστευτη συλλογή του Σεργκέι Ιβάνοβιτς Στσούκιν | Protagon.gr

La Linea: η αγέραστη σειρά υπέροχων κινούμενων σχεδίων

Η  La Linea είναι   η  Ιταλική  σειρά υπέροχων κινούμενων σχεδίων  που δημιουργήθηκε το 1969 από τον ιδιοφυή Osvaldo Cavandoli (Osvaldo Cavandoli , 1920-2007)- Wikipedia και ζει και βασιλεύει έως σήμερα στο διαδίκτυο

Λόγω της σύντομης διάρκειάς τους (συνήθως 2 λεπτά και 30 δευτερόλεπτα), τα καρτουνάκια χρησιμοποιούνταν ως "γέφυρες" μετάβασης από μία κινηματογραφική/τηλεοπτική  εκπομπή σε μία άλλη.
Το θέμα των  κινούμενων γελοιογραφημάτων είναι ένας άνθρωπος  (γνωστός ως 'κύριος  Linea/Γραμμή  ή, σε ορισμένες περιοχές της Ευρώπης, ως  'Balou',  'Linus' στη Σουηδία και Μπάιουμ Μπάιουμ, στην Ελλάδα).
Ένας ανθρωπάκος-σχέδιο περπατά σε μία άπειρη γραμμή, της οποίας είναι μέρος. Ο χαρακτήρας συναντά εμπόδια και συχνά γυρίζει στον γελοιογράφο για να του δώσει  μια λύση. Τα επαναλαμβανόμενα εμπόδια νευριάζουν τον ανθρωπάκο, κάνοντάς τον να παραπονιέται και να θυμώνει με   τον γελοιογράφο. Η συνεχής αντιδικία μεταξύ του ήρωα και του δημιουργού του , που σβήνει και τροποποιεί συνεχώς την "Γραμμή",  κινείται πάνω σε έναν άξονα συνεχών ευρηματικών επινοήσεων με έντονα διασκεδαστικό χαρακτήρα.
Η γλώσσα του ανθρωπάκου είναι  ακατάληπτη, αλλά  δε χρειάζεται μεταγλώττιση , γιατί το θέμα κάθε επισοδίου είναι εύκολα αντιληπτό.

ΣΑΤΙΡΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΜΑΤΑ: ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΟΣΟ ΠΟΤΕ

Τα κεφάλια του Γένους και του Κράτους.
Ο βουλευτής κι ο δάσκαλος. Τα πιάσαν
όλα τα πόστα! Νους, καρδιά, δικά τους.

Δέσαν το νου· την καρδιά τη ντροπιάσαν.
Νά το ρουσφέτι νά κι η ελληνικούρα,
τ’ άρματά τους. Με κείνα μας χαλάσαν.

Η σκέψη, νούλα. Η Τέχνη, πατσαβούρα.
Ο ψευτοαττικιστής κι ο ψηφοφόρος.
Τ’ άγιο κόνισμα, μια καλικατούρα.

Στη γη που πιάνει και προκόβει ο σπόρος
κάθε λογής τζουτζέδων και πιερρότων,
κι εγώ φυτρώνω ανάξιος ριμαδόρος

μαύρων θυμών και πορφυρών ερώτων.

 Κωστής Παλαμάς , Σατιρικά γυμνάσματα

Δραστικός και επίκαιρος Παλαμάς

ΤΟΥ ΘΕΟΔΟΣΗ ΠΥΛΑΡΙΝΟΥ
 Δημοσίευση:Η Αυγή,  28 Μαΐου 2017

 


ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ, Τα Σατιρικά Γυμνάσματα, Έκδοση σχολιασμένη από τον Μιχάλη Μερακλή, Ίδρυμα Κωστή Παλαμά  
Πρόσφατα κυκλοφόρησαν, για μία ακόμη φορά, τα πάντα επίκαιρα Σατιρικά Γυμνάσματα του Κωστή Παλαμά. Δύο λόγοι νομίζουμε ότι δικαιώνουν τη νέα αυτή έκδοση: οι επιταγές των ταραγμένων καιρών μας και, ως αποτέλεσμά τους, η ανάγκη μιας ευρείας κυκλοφορίας του έργου αυτού· λόγοι κατά βάση λαϊκής διδαχής και φωτισμού από έναν εθνικό ποιητή που με παρρησία και προσωπικό κόστος απευθύνθηκε στους συνανθρώπους του σε καιρούς πολιτικής αστάθειας και κοινωνικής κακοδαιμονίας, με κακοφορμισμένες τις πληγές έπειτα από μια επαίσχυντη ήττα, απόρροια κακοδιοίκησης και πολιτικοκοινωνικής αναλγησίας και αμοραλισμού.
Η εν λόγω έκδοση απευθύνεται πρωτίστως στο πλατύ κοινό, που αγνοεί ή λησμονεί τη νεότερη ιστορία μας, αλλά και σε όσους θέλουν να ακούν τις τίμιες φωνές που δεν κολακεύουν, αλλά προειδοποιούν για τα κακώς κείμενα. Παράλληλα, αφορά τους κατά περίπτωση υπεύθυνους και τους επαΐοντες, τους διοικούντες και τους πνευματικούς ανθρώπους, οι οποίοι καλούνται στις δύσκολες ώρες να αναλάβουν τις υποχρεώσεις τους, κατά το παραδειγματικό μήνυμα του ποιητή. Η πρωτοβουλία του Ιδρύματος Παλαμά είναι επαινετέα και θα ευχόμαστε να έχει συνέχεια αυτή η ποιοτική εκλαΐκευση. Ο ποιητής υπήρξε διδάχος του λαού του. Όσο ταχύτερα απλωθεί το έργο του, προφητικό σε κάθε περίπτωση, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το όφελος.
Οι δύο σειρές των καταιγιστικών αυτών ποιημάτων (20 περιλαμβάνει η πρώτη και 24 η δεύτερη, που συνεκδόθηκαν για πρώτη φορά το 1912), αποτέλεσαν την αντίδραση του οδηγητή ποιητή, ένδειξη ευθύνης και χρέους προς τον λαό του, ενάντια στη διαφθορά και τη σήψη της ελληνικής κοινωνίας, καθώς και ενάντια στη συμμετοχή όλων των επίσημων πολιτικών, στρατιωτικών, οικονομικών, κοινωνικών και παιδευτικών φορέων σε όσα ανόσια τελέστηκαν την τελευταία δεκαετία του 19^ου και την πρώτη του 20ού αιώνα στην Ελλάδα. Με αποκορύφωμα την επαίσχυντη ήττα στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 ο πατριδολάτρης ποιητής εξεγείρεται και με όπλο την αποδομητική σάτιρα καταφέρεται κατά πάντων, και εναντίον του ίδιου του εαυτού του, για τα δεινά που καταταλάνισαν την τότε ελληνική κοινωνία και οδήγησαν το κράτος στον έσχατο κίνδυνο. Και η οργή και ο θυμός του έπιασαν τόπο.

__________________________________

Ο κόλακας κι ο ψεύτης χαλασμοί σου,

της αμαρτίας πατρίδα, άμυαλη Μάνα ,

του κόσμου είσαι το σκύβαλο· απελπίσου!

Σε λιώσανε τα χάιδια τα λαοπλάνα

στου κόλακα τα χέρια και στου ψεύτη·

χτυπήστε τη νεκρώσιμη καμπάνα!

Η ψυχή μου με το θυμό παντρεύτη·

δε στρώνω στο κιβούρι σου πορφύρα

το δεκαπεντασύλλαβο του Κλέφτη.

Χορδή στη σιδερένια σου την λύρα,

σκληρή και λαμπερή σαν το διαμάντι,

ταίριασα κι άλλη μια· για σένα πήρα

το τρίστιχο απ’ την Κόλαση του Δάντη!

 ________________________________
Η ιστορία, λοιπόν, μπορεί να μην επαναλαμβάνεται, τα ανθρώπινα όμως λάθη, η αδιαφορία, ο κυνισμός, η φιλοχρηματία, ο ωχαδερφισμός, σίγουρα επαναλαμβάνονται· και βέβαια συνεπιφέρουν παθήματα, αφού δεν έγιναν μαθήματα. Ό,τι συνέβη τότε, λειτουργεί παραδόξως, αφύσικα κι όμως αληθινά, και τα τελευταία χρόνια: το παρελθόν, με άλλα λόγια, οξύμωρα πράγματι, είναι αυτό που ανακαλεί το παρόν και εμβάλλει φόβους για το μέλλον. Οι τότε εικόνες, οι περιγραφές, οι επικρίσεις του Παλαμά, οι αναδρομές του στην ιστορία «ανασύρουν» από την αμεριμνησία το σήμερα.
Η διδαχή του ποιητή στα Σατιρικά Γυμνάσματα, θεωρημένη με σύγχρονο τρόπο, τον σχολιασμό εννοούμε του καθηγητή Μιχάλη Μερακλή, καθιστά πραγματικά επίκαιρα τα ποιήματα αυτά. Οι φασουλήδες και οι παλιάτσοι, οι υποκριτές, οι δήθεν νοικοκύρηδες, οι κατεργάρηδες, οι «τρανοί», οι πολιτικοί, οι ποικιλώνυμοι προστάτες, οι γραμματισμένοι, οι δυνατοί του χρήματος, οι δημοσιογράφοι των «αφρόντιστων εφημερίδων», οι δάσκαλοι και οι ντοτόροι, οι ρασοφόροι, οι μανταρίνοι, οι πολιτικάντηδες, όλοι ανεξαιρέτως δέχονται τα βέλη του θυμωμένου ποιητή, εφόσον όλοι είναι υπεύθυνοι για την κατάντια ενός συνυπεύθυνου λαού.
Η οργή και ο θυμός, δοσμένα με τον ελεγειακό λυρισμό του ποιητή, ξεχειλίζουν, όταν αναφέρεται εγκαυστικά στην κοινωνική κατάσταση της εποχής εκείνης. Ο Παλαμάς γνωρίζει καλά την ελληνική πραγματικότητα και οι σκηνές της, που επιχειρηματολογικά αξιοποιεί, πείθουν. Ο διπολισμός του, η αμφιθυμία του, ο διχασμός του, εν τέλει, αποτελούν στοιχεία της ψυχικής του «διάστασης», με την οποία επίσης αντιπαλεύει. Ο ευαίσθητος ποιητής καταστηλιτεύει την παντοδυναμία τού εγώ και την εξαφάνιση του εμείς· η οργισμένη, και ενίοτε οργίλη, φωνή του είναι το έσχατο μέσο να ξυπνήσει υπνώττουσες συνειδήσεις, το χαύνο πλήθος που, αναζητώντας κατόπιν εορτής τους εκμεταλλευτές και τους προδότες του, παραβλέπει τα αποτελέσματα της κακοδαιμονίας του.
Τα Σατιρικά Γυμνάσματα δεν αξιολογήθηκαν, όπως τους έπρεπε, για την ποιητική αξία τους. Ωστόσο, συνιστώντας μια άλλη πτυχή της ποιητικής του πολύμορφου έργου του δημιουργού τους, εκτός από την πολιτική τους σημασία προβάλλουν και τους καλλιτεχνικούς στόχους του. Εντασσόμενα, μάλιστα, μέσα στο τεράστιο έργο του αποκαλύπτουν τον ξεχωριστό ποιητικό τρόπο που αξιοποίησε τη σάτιρα, προικίζοντάς την με πρωτόγνωρα μεταπτωτικά στοιχεία. Μπορεί δηλαδή η οργή να πυροδότησε την έμπνευσή τους, όμως δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη η στοχαστική διάθεση που μετριάζει την τραχύτητα της αγανάκτησης, καθώς και η μετρική τους απόδοση, εναρμονισμένη στην ευελιξία της δαντικής τερτσίνας.
________________________________


Ζαγάρια και τσακάλια και κοκόροι
σηκωτοί κάθε τόσο στο ποδάρι
μόρτηδες, λούστροι, αργοί, λιμοκοντόροι

Στον αφέντη χαρά που τους λανσάρει!
Και ποια είναι τα σωστά ποια τα μεγάλα
που την ορμή τούς δίνουν και τη χάρη;

Προδότες οι Τρικούπηδες. Κρεμάλα!
Κι οι Ψυχάρηδες; Γιούχα! Πλερωμένοι.
Να η Ελλάδα! Αρσακιώτισσα δασκάλα,

με λογιότατους παραγιομισμένη.
Κι ο Ρωμιός; Αφερίμ! Μυαλό; Κουκούτσι.
Από τον καφενέ στην Πόλη μπαίνει

του ναργιλέ κρατώντας το μαρκούτσι.


________________________________
Η σχολιαστική εργασία του Μιχάλη Μερακλή, αναδεικνύει το έργο του Παλαμά, δίνοντάς του διαχρονικό κύρος, αποδεικνυόμενο στην πράξη. Εγκυρότατος γνώστης της ιστορίας και της λογοτεχνίας μας, είναι από τους λίγους που έχει εντρυφήσει πολυδιακειμενικά στην εποχή των Σατιρικών Γυμνασμάτων. Δεν είναι μόνο η φιλολογική σκευή του και η πολύπτυχη ερμηνεία του, που καθιστούν προσβάσιμα τα δύσκολα για τον μέσο αναγνώστη αυτά ποιήματα· είναι και το υλικό από άλλες θεωρητικές επιστήμες που επιστρατεύει για να πείσει. Διότι δεν αναζητεί την αλήθεια μονόπλευρα. Τα πορίσματα όλων των κλάδων που επικαλείται στα σχόλιά του, συμπίπτουν – μάρτυρας η μεγάλη και επιλεγμένη βιβλιογραφία του. Η λαογραφία, η αρχαιογνωσία, η γλωσσολογία, τα παραθέματα από ποιητές του διαμετρήματος του Κάλβου, του Σολωμού, του Ρίτσου, του Καβάφη, του Βαλαωρίτη, του Παπαδιαμάντη, το δημοτικό τραγούδι, το Κρητικό θέατρο και ο λαϊκός πολιτισμός, οι παραπομπές σε θρησκευτικά κείμενα, όλα συντελούν στην ανάδειξη του πατριωτικού βάθους και της ευθύνης που ενέχει η ποίηση αυτή· όλα συναποδεικνύουν αποστομωτικά το μέγεθος του κοινωνικού μαρασμού. Αλλά και επιμέρους βοηθητικό υλικό, από τη μετρική, από την ιστορία των ιδεών (οι παρατηρήσεις του σχολιαστή για το γλωσσικό και την αρνητική επενέργεια της καθαρεύουσας αποτελούν ερμηνευτικά κλειδιά των ποιημάτων), ζητήματα ειδολογικά (κυρίως για τη σάτιρα) και δομικά, δεν συντελούν απλώς στην κατανόηση αλλά συνιστούν συνδέσμους, οι οποίοι συνάπτουν τον απλό αναγνώστη με τον ειδικό, καθιστώντας έτσι τον σχολιασμό εύπεπτο στον μεν και επιστημονικό στον δε. Ο Μιχάλης Μερακλής αποκρυπτογραφεί με φιλολογική οξυδέρκεια και κρίνει με ξεχωριστή εμπειρία και νηφαλιότητα, δίνοντας καλλιτεχνική και χρηστική αξία στους στίχους του Παλαμά, που συντέθηκαν ακριβώς για να κινητοποιήσουν, για να ενεργοποιήσουν τον πολίτη, να του υποδείξουν το μέγεθος του χρέους του.
__________________________________

Οι βωμοί συντριμμένοι και σβησμένα
τα πολυκάντηλα όλα της λατρείας.
Ούτ' η Αθηνά, πολεμική παρθένα,

και μήτε η ευλογία της Παναγίας.
Σ' αρχαία και νέα, παλάτια και ρημάδια
τ' άδειο παντού· το κρύο της αθεΐας.

Σαν αγριμιών και σαν αρνιών κοπάδια
ζουν οι ζωές, τρων, τρώγονται και πάνε.
Κι απάνου απ' όλα των θεών τα βράδια

υπέρθεα ξωτικά φεγγοβολάνε
μακριά από μας Ιδέα και Επιστήμη.
Βάρβαροι σε ναούς τις προσκυνάνε.

Τ' άτι σου ακόμα μας πατά, Μπραΐμη!


___________________________________
Θα επισημάνουμε ιδιαιτέρως αφενός τον σεβασμό και την αξιοποίηση από τον σχολιαστή προγενέστερων μελετητών των Σατιρικών Γυμνασμάτων, και αφετέρου την επιβεβαίωση της συνέπειας του ποιητή και της ηθικής του στάσης με την αξιοποίηση πλείστων όσων παραθεμάτων από το άλλο έργο του, επικυρωτικών της αταλάντευτης διαχρονικής διαδρομής του και των κατά καιρούς ολοκληρωμένων θέσεών του, που συγκεντρώθηκαν εν είδει συναγερμού, όταν πλέον η κατάσταση είχε περιέλθει σε αδιέξοδο. Θα λέγαμε, περαίνοντας, ότι εκτός από την ευκινησία του Παλαμά (ερμηνευτική του διπολισμού του) και την πολιτική νουθεσία που ενέχει το έργο του, ο Μιχάλης Μερακλής με την προβολή της πολυμορφίας των ποιημάτων και της πολυγνωσίας του ποιητή (προσεγγίζει, σημειωτέον, όλα τα φλέγοντα ζητήματα του καιρού του – η αναφορά στο γυναικείο ζήτημα αποτελεί πρόσθετη απόδειξη), υπέδειξε την ανάγκη ύπαρξης των πνευματικών εκείνων οδηγών, των ανεπηρέαστων από τις οχληρές κραυγές ταγών, που θα αναφαίνονται και θα αντιστέκονται στην όποια ηθική, πρωτίστως, παρακμή.
Θα σημειώσουμε κλείνοντας ότι η έκδοση αυτή πραγματοποιήθηκε με την ευγενική χορηγία του κ. Χρήστου Ζιώγα. Στις δύσκολες μέρες που διερχόμαστε πρωτοβουλίες του είδους αυτού αποτελούν παραδείγματα προς μίμηση.

*Ο Θεοδόσης Πυλαρινός είναι ομότιμος καθηγητής Φιλολογίας του Ιόνιου Πανεπιστημίου

ΤΟ ΗΘΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΑΝΔΡΟΣ ΚΑΙ Ο ΠΟΙΗΤΗΣ

 ΜΑΝΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ

"Επιτύμβιον" [απαγγέλλει ο ποιητής]





Πέθανες — κι έγινες και συ: ο καλός,
Ο λαμπρός άνθρωπος, ο οικογενειάρχης, ο πατριώτης.
Τριάντα έξι στέφανα σε συνοδέψανε, τρεις λόγοι αντιπροέδρων,
Εφτά ψηφίσματα για τις υπέροχες υπηρεσίες που προσέφερες.
Α, ρε Λαυρέντη, εγώ που μόνο το ’ξερα τί κάθαρμα ήσουν,
Τί κάλπικος παράς, μια ολόκληρη ζωή μέσα στο ψέμα
Κοιμού εν ειρήνη, δεν θα ’ρθω την ησυχία σου να ταράξω.
(Εγώ, μια ολόκληρη ζωή μες στη σιωπή θα την εξαγοράσω
Πολύ ακριβά κι όχι με τίμημα το θλιβερό σου το σαρκίο).
Κοιμού εν ειρήνη. Ως ήσουν πάντα στη ζωή: ο καλός,
Ο λαμπρός άνθρωπος, ο οικογενειάρχης, ο πατριώτης.
Δε θα ’σαι ο πρώτος ούτε δα κι ο τελευταίος.

ΟΙ ΝΕΚΡΟΙ ΔΕΔΙΚΑΙΩΝΤΑΙ ΠΑΝΤΟΤΕ;

Τι ζητούσε ο μακαρίτης το 1977;

" Ένα φυλλάδιο του 1977 από την προεκλογική εκστρατεία του  κόμματος των Νεοφιλελευθέρων, που είχε ιδρύσει ο μακαρίτης πλέον Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, αλιεύσαμε από το πέλαγος των  κοινωνικών δικτύων.Το φυλλάδιο αυτό κυκλοφόρησε αποκλειστικά στην Κρήτη  ο υποψήφιος του κόμματος στο Ηράκλειο, Μανώλης Δεληγιαννάκης.Σ΄αυτό   ο Κ. Μητσοτάκης κατακεραύνωνε την κυβέρνηση Καραμανλή όχι για τον αριθμό των διορισμών-ρουσφετιών  (περισσότεροι από 30.000 όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται), αλλά για την... άδικη ποσόστωση που υπήρχε  στα ρουσφέτια της Νέας Δημοκρατίας . Η άδικη ποσόστωση  ευνοούσε τον πληθυσμό άλλων γεωγραφικών περιοχών  και "έριχνε" τους Κρητικούς  που έπρεπε να είναι πάνω από 3.600, σύμφωνα πάντα με το φυλλάδιος!
Στο  φυλλάδιο αυτό διατυμπανίζεται η προειδοποίηση  ότι «όποιος ψηφίζει Νέα Δημοκρατία, ψηφίζει την ερήμωση της Κρήτης»!
Το αναρτούμε συμμετέχοντας στο πένθος της οικογένειας  και ιδιαίτερα του Κυριάκου, ο οποίος αποχαιρέτησε περήφανος τον πατέρα του με την  φράση : ευχαριστώ για όλα"!

…

Το εμβληματικό περιοδικό της ανανεωτικής αριστεράς «Ο Πολίτης» αναρτάται από σήμερα στο διαδίκτυο

Η πλήρης σειρά του περιοδικού Ο Πολίτης  ψηφιοποιημένη, από σήμερα στην ιστοσελίδα των ΑΣΚΙ!

 

Συνεχίζοντας την ψηφιοποίηση και ανάρτηση περιοδικών που επηρέασαν καθοριστικά την ελληνική πνευματική, πολιτιστική και πολιτική ζωή στον 20ό αιώνα (η πιο πρόσφατη ανάρτηση είναι εκείνη του περιοδικού Επιθεώρηση Τέχνης), τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) ανακοινώνουν με χαρά και συγκίνηση, ότι από σήμερα, Δευτέρα 29 Μαΐου 2017, επέτειο του θανάτου του Άγγελου Ελεφάντη (1936-2008), το σύνολο των τευχών του περιοδικού Ο Πολίτης (μηνιαίος και δεκαπενθήμερος) αναρτώνται ψηφιοποιημένα, στο διαδίκτυο, στην ιστοσελίδα των ΑΣΚΙ (www.askiweb.eu).

Το περιοδικό κυκλοφόρησε από το 1976 έως και το 2008, ανά μήνα και (σε δύο περιόδους) ανά δεκαπενθήμερο. Το έργο ψηφιοποίησης του Πολίτη είχε ξεκινήσει ζώντος του εκδότη-διευθυντή  του, Άγγελου Ελεφάντη. Το έργο συνεχιζόταν όταν ο θάνατος του Α.΄Ελεφάντη ανέστειλε όλες τις διαδικασίες. Στη συνέχεια και με την οικονομική συνδρομή φίλων του περιοδικού, τα ΑΣΚΙ  ολοκλήρωσαν την ψηφιοποίηση. Από σήμερα το σύνολο του περιοδικού είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα των ΑΣΚΙ με τεκμηρίωση και σε τεχνολογία που δίνει τη  δυνατότητα ψηφιακού ξεφυλλίσματος, ενώ ο χρήστης μπορεί να κατεβάσει ελεύθερα όποια τεύχη θέλει.   

Το εμβληματικό αυτό περιοδικό έπαιξε καταλυτικό ρόλο στη διαμόρφωση και εξέλιξη των ιδεών της ανανεωτικής αριστεράς στα χρόνια της μεταπολίτευσης. Διευθυνόταν από συντακτική επιτροπή και υπήρξε ένα  μαχητικό περιοδικό πολιτικής παιδείας, ζύμωσης και διαπαιδαγώγησης, με κείμενα αναφοράς για την πολιτική, τον πολιτισμό, τη λογοτεχνία. Πρωτίστως με το περιεχόμενο των τευχών του, αλλά και με τις εκδόσεις, τις δημόσιες παρεμβάσεις, τις εκδηλώσεις και τις μαζώξεις του έπαιξε έναν ευρύτερο πολιτικό και μορφωτικό για τις γενιές των αναγνωστών του.

Ο Πολίτης υπήρξε το επίκεντρο της διανοητικής και πολιτικής δραστηριότητας του Άγγελου Ελεφάντη, μέχρι και τον θάνατό του. Οι δεσμοί των ΑΣΚΙ με τον Άγγελο ήταν στενοί και ακατάλυτοι. Υπήρξε οργανικό μέλος των ΑΣΚΙ (μέλος του Διοικητικού τους Συμβουλίου, διευθυντής της σειράς «Μαρτυρίες») αλλά, πάνω από όλα, ήταν ένας διανοούμενος,  ο οποίος, με το πάθος και τη γνώση του, ενέπνευσε και εμψύχωσε τη συλλογικότητα τους. Η ανάρτηση του περιοδικού δεν αποτελεί μόνο την απόδοση ενός επιβεβλημένου φόρου τιμής στον εκδότη τους. Τα τεύχη του Πολίτη μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμο εργαλείο για πολιτικές, διανοητικές και επιστημονικές αναζητήσεις, που αφορούν τόσο την ιστορία όσο και τη σύγχρονη, πολιτική και πολιτισμική παρέμβαση.