Μετρό Θεσσαλονίκης: «Φωνάζει ο κλέφτης»

 

 

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΔΕΡΓΙΑΔΕΣ

 

parallaximag.gr 

14-18 λεπτά

---

εικόνα sooc

Με «φαιά» προπαγάνδα περί παρακώλυσης των έργων του Μετρό λόγω των προσφυγών των πολιτών υπέρ των αρχαιοτήτων της Βενιζέλου, αλλά και με απειλές για αγωγές κατά των διαφωνούντων με την απόσπαση των αρχαιοτήτων, προσπαθεί η κυβέρνηση να «σκεπάσει» τις ευθύνες της για τις καθυστερήσεις που σημειώνονται στην πορεία του έργου, το οποίο όπως φαίνεται δεν θα παραδοθεί στο τέλος του 2023.

Όλα συντείνουν στην εκτίμηση πως στο τέλος του 2023 το μετρό της Θεσσαλονίκης, δεν μπορεί να είναι έτοιμο καθώς μεγάλο μέρος των αρχαιολογικών ανασκαφών και εργασιών, εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να επισπευσθεί ενώ η ολοκλήρωση της απόσπασης των αρχαιοτήτων μέχρι την άνοιξη του 2022 φαντάζει ως σενάριο επιστημονικής φαντασίας.

Το τελευταίο είναι απαίτηση του εργολάβου ώστε να παραδώσει το μετρό σε λειτουργία στο τέλος του 2023, χωρίς όμως να έχει ξεκαθαριστεί ακόμα αν σχεδιάζεται να παραδοθεί με τις αρχαιότητες επανατοποθετημένες. Δηλαδή ο εργολάβος έχει ζητήσει να έχουν φύγει οι αρχαιότητες και να έχουν ολοκληρωθεί όλες οι αρχαιολογικές εργασίες μέχρι τον Μάρτιο του 2022, γεγονός που από τους ίδιους τους αρχαιολόγους θεωρείται ανέφικτο. Και εδώ υπάρχει μία σημαντική διαφωνία μεταξύ υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών και αρχαιολόγων.

Το υπουργείο εκτιμά ότι μέχρι σήμερα έχει αποσπαστεί περίπου των 52 % των αρχαιοτήτων της Βενιζέλου. Ωστόσο οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι έχει αποσπαστεί μόλις το 40%, καθώς το δύσκολο κομμάτι, αυτό δηλαδή που απαιτεί περισσότερη προσοχή και εργασία, δεν έχει φύγει. «Αυτοί το υπολογίζουν σε έκταση κι εμείς το υπολογίζουμε σε όγκο και λέμε ότι τώρα ξεκινούν τα δύσκολα», τονίζει στην Parallaxi η πρόεδρος του Σωματείου Ελλήνων Αρχαιολόγων, Δέσποινα Κουτσούμπα, που εκτιμά ότι μέχρι τον Μάρτιο του 2022 θα έχει αποσπαστεί περίπου το 70% – 80%. Επίσης, όπως τονίζει, μετά την απόσπαση θα ακολουθήσει η ανασκαφή των αρχαιοτήτων που υπάρχουν κάτω από την Βυζαντινή Οδό (Decumanus Maximus). Πρόκειται για αρχαιότητες της ρωμαϊκής αλλά και της ελληνιστικής περιόδου, για τις οποίες όπως εκτιμάται, θα χρειαστούν αρχαιολογικές τουλάχιστον ενός έτους. «Αυτά τα έχουμε ήδη καταθέσει με υπόμνημα μας στην κυβέρνηση», τονίζει η κ. Κουτσούμπα και σημειώνει πως η κυβέρνηση δεν μπορεί να καταργήσει με το «έτσι θέλω», τον νόμο που προστατεύει τα αρχαία μνημεία της χώρας.

Ωστόσο από ότι φαίνεται η κυβέρνηση δεν δείχνει να πτοείται. Ήδη ο υπουργός Μεταφορών και Υποδομών, Κώστας Καραμανλής, έχει προειδοποιήσει πως πρέπει «να τελειώνουμε με το γαϊτανάκι των αρχαιολογικών ανασκαφών που έχει στοιχίσει στο ελληνικό δημόσιο 164 εκ ευρώ», και χαρακτήρισε το «έργο εγκλωβισμένο, με πρόσχημα τα σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα του σταθμού Βενιζέλου».

Για την κυβέρνηση το ενδιαφέρον και η αγωνία των πολιτών της Θεσσαλονίκης για τις αρχαιότητες της Βενιζέλου είναι ένα πρόσχημα που «εγκλωβίζει το μετρό Θεσσαλονίκης», ενώ οι αντιδράσεις των πολιτών που θέλουν να διαφυλάξουν την πολιτιστική κληρονομιά είναι «υποκινούμενες» όπως ανέφερε ο υφυπουργός Υποδομών, Γιώργος Καραγιάννης. Όπως είπε ο υφυπουργός «δυστυχώς, κάποιοι στη Θεσσαλονίκη έχουν επιλέξει να υποκινούν ανθρώπους ώστε να δημιουργήσουν όλες αυτές τις συνθήκες, τις οποίες τελικά πληρώνουν οι πολίτες και η πόλη που ταλαιπωρείται τόσα χρόνια».

Όμως υπάρχουν και χειρότερα. Η κυβέρνηση ετοιμάζεται να αμφισβητήσει και το συνταγματικό και δημοκρατικό δικαίωμα των πολιτών να χρησιμοποιούν τα ένδικα μέσα και να προσφεύγουν στην δικαιοσύνη, καθώς εξετάζει το ενδεχόμενο να προσφύγει η ίδια κατά των πολιτών που έχουν προσφύγει στην δικαιοσύνη υπέρ των αρχαιοτήτων της Βενιζέλου, ζητώντας αποζημιώσεις για τυχόν καθυστερήσεις. Η πρόταση έπεσε στο τραπέζι από τον βουλευτή της ΝΔ Δημήτρη Καιρίδη και εξετάστηκε το περασμένο Σάββατο σε σύσκεψη στο Μαξίμου.

Όπως αναφέρει η εφημερίδα «Εστία», «ο κ. Καραμανλῆς ἐνημέρωσε τον Κυριάκο Μητσοτάκη ὅτι ἐάν δέν ὑπάρξει λύσις ἕως τόν Μάρτιο τοῦ 2022, τότε τινάζεται στόν ἀέρα ὅλο τό χρονοδιάγραμμα τῆς παραδόσεως τοῦ Μετρό πού ἔχει ὁρισθεῖ γιά τά τέλη τοῦ 2023» και πως «η Ἀττικό Μετρό ἐμφανίζεται ἕτοιμη νά ἀντιδράσει δυναμικά. Ἀναμένεται νά ἀσκήσει ἀγωγές καί νά ζητήσει ἀποζημιώσεις ἀπό τούς περίπου 300 πολῖτες πού προσφεύγουν διαρκῶς κατά τῶν ὑπουργικῶν ἀποφάσεων πού σχετίζονται μέ τίς ἀποσπάσεις τῶν ἀρχαιοτήτων».

«Δεν υπάρχει καμία καθυστέρηση λόγω των προσφυγών, ούτε μία ώρα»

Νομικά και πολιτικά πάντως οι αιτιάσεις της κυβέρνησης δεν ευσταθούν καθώς μέχρι σήμερα οι προσφυγές των πολιτών δεν έχουν προκαλέσει καμία καθυστέρηση διότι όσες έχουν εκδικαστεί, έχουν απορριφθεί. «Δεν υπάρχει καμία καθυστέρηση λόγω των προσφυγών, ούτε μία ώρα» τονίζει ο δικηγόρος Απόστολος Σοφιαλίδης που εκπροσωπεί τους 316 πολίτες της Θεσσαλονίκης που έχουν προσφύγει στα πολιτικά δικαστήρια υπέρ των αρχαιοτήτων. Μάλιστα ανέφερε και μία σημαντική εξέλιξη: την αποδοχή από το Πολυμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης να γίνει αυτοψία στον σταθμό Βενιζέλου του μετρό από ανεξάρτητους ειδικούς και πραγματογνώμονες, οι οποίοι θα εξετάσουν την κατάσταση των αρχαιοτήτων που αποσπώνται αλλά και τις συνθήκες απόσπασης όπως και αν διασφαλίζεται η ακεραιότητα τους. Πρόκειται για μία σημαντική εξέλιξης που πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τις 8 Δεκεμβρίου τονίζει ο κ. Σοφιαλίδης και αναφέρει πως το κλιμάκιο των ειδικών είναι έτοιμο να κάνει την αυτοψία.

Όπως αναφέρει ο κ. Στράτος Μάνος:

”Δημοσιεύθηκε χθες αργά το μεσημέρι η απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης για την αίτηση συντηρητικής αποδείξεως που είχαν ασκήσει οι 316 Έλληνες πολίτες κατά της «Αττικό Μετρό ΑΕ», της «ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ» και του «Δημ. Κορρέ», η οποία είχε εκδικαστεί στις 25.10.2021.

Το Δικαστήριο δέχθηκε εν μέρει την αίτηση, επέτρεψε συντηρητική απόδειξη (φωτογραφίσεις, βιντεοσκοπήσεις και κινηματογραφήσεις των εργασιών που συντελούνται αυτή τη στιγμή στο σκάμμα του σταθμού Βενιζέλου) από ειδικούς της επιλογής των αιτούντων πολιτών (με ειδικές γνώσεις αρχαιολογίας και μηχανικής και κατασκευών τεχνικών έργων) και υποχρέωσε τους καθ’ ων η αίτηση να την ανεχθούν και να μη την εμποδίσουν. Διέταξε δε να διεξαχθεί αυτή μέχρι την 8 Δεκεμβρίου 2021. Το θέμα της συντηρητικής αποδείξεως που διατάχθηκε είναι να εκτιμηθεί αν οι επίδικες εργασίες απόσπασης επιτρέπουν πράγματι («de lege artis») την επαναφορά του κρίσιμου Μνημείου στη θέση του, σε ποσοστό 92%, όπως επιβάλλει η Υπουργική Απόφαση της 04.03.2020. Με την ίδια απόφαση, το Δικαστήριο απέρριψε τις πρόσθετες παρεμβάσεις που είχαν ασκήσει κατά των αιτούντων το Ελληνικό Δημόσιο, ο Δήμος Θεσσαλονίκης, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας, το ΤΕΕ Κεντρικής Μακεδονίας και ο Εμπορικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης.”

Νέα συμπληρωματική σύμβαση 45,3 εκατ. ευρώ και κίνδυνο ποινής 20 εκατ. ευρω

Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι την ώρα που η κυβέρνηση προσπαθεί να κρυφτεί πίσω από «προσχήματα» και αγωγές που δήθεν καθυστερούν και προσθέτουν νέα οικονομικά βάρη στο έργο του μετρό, η ίδια προωθεί νέα συμπληρωματική σύμβαση ύψους 45,3 εκατομμυρίων ευρώ για πρόσθετες εργασίες στο έργο. Σύμφωνα με το υπουργείο Μεταφορών, τα χρήματα αυτά θα καλύψουν το κόστος των νέων ανασκαφών που αναμενόμενα θα προκύψουν μετά την απόσπαση όπως και τις εργασίες ανάδειξης των αρχαιοτήτων. Επίσης όπως ακούγεται αν οι εργασίες δεν προχωρήσουν κανονικά μέχρι την άνοιξη και λόγω της διαδικασίας απόσπασης που επέλεξε η παρούσα κυβέρνηση, καθυστερήσουν, ο εργολάβος μπορεί να διεκδικήσει ως ρήτρα, άλλα 20 εκατομμύρια ευρώ.

Να επισημάνουμε πως σύμφωνα με τον Γιάννη Μυλόπουλο, πρώην πρόεδρο της Αττικό Μετρό, με το προηγούμενο «εγκεκριμένο και συμφωνημένο με τον ανάδοχο χρονοδιάγραμμα το έργο θα παραδίδονταν (οι 12 από τους 13 σταθμούς), στο τέλος του 2020. Αν το έργο δεν τελείωνε το 2020, θα πλήρωνε ο ανάδοχος ρήτρες στην Αττικό Μετρό μέχρι να το παραδώσει και όχι όπως σήμερα, που πληρώνει η Αττικό Μετρό στον ανάδοχο». Όπως τονίζει ο Γιάννης Μυλόπουλος, «άλλαξαν τον σχεδιασμό του έργου με ψευδείς ισχυρισμούς για τη μη εφικτότητα της λύσης που ήδη εφαρμόζονταν και προχωρούσε στη Βενιζέλου και η οποία επέτρεπε στα αρχαία να παραμείνουν αμετακίνητα, σε πείσμα εξειδικευμένων επιστημόνων, έμπειρων μελετητών και καθηγητών πολυτεχνείων που επιμένουν με τεχνικές εκθέσεις τους για την επιστημονική αρτιότητα και την τεχνική εφικτότητα της λύσης».

«Τις πταίει;*- Σχετικά με το έγκλημα στο Μετρό της Θεσσαλονίκης»

Φως πάντως στο μακρύ τούνελ του μετρό Θεσσαλονίκης και στην περιπέτεια που άνοιξε με την επιλογή της απόσπασης και επανατοποθέτησης, ρίχνουν οι ίδιοι οι άμεσα εμπλεκόμενοι αρχαιολόγοι που με ανακοίνωση τους, με τίτλο «Τις πταίει;*- Σχετικά με το έγκλημα στο Μετρό της Θεσσαλονίκης» αναφέρονται στις τελευταίες εξελίξεις. Ολόκληρη η ανακοίνωση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων έχει ως εξής:

«Μια πρωτοφανής και επικίνδυνη προσπάθεια διαστρέβλωσης της πραγματικότητας είναι σε εξέλιξη τις τελευταίες μέρες γύρω από το έργο του Μετρό Θεσσαλονίκης. Κυβερνητικές διαρροές που δημοσιεύτηκαν στον τύπο, αλλά και οι τοποθετήσεις βουλευτών της ΝΔ στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής (κατά την ενημέρωση της Επιτροπής για την «Υπογραφή της 4ης Συμπληρωματικής Σύμβασης-Εκτέλεσης Συμπληρωματικών Εργασιών για τη Σύμβαση CON-06/004 – “Μελέτη, Κατασκευή και Θέση σε Λειτουργία του Μετρό Θεσσαλονίκης”» με αναθέτουσα Αρχή την ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ Α.Ε.» από τον Υπουργό Υποδομών Κ. Καραμανλή στις 25/11/2021), βάζουν στο στόχαστρο τους φορείς και τους πολίτες που αγωνίζονται για τη διάσωση των αρχαιοτήτων του Σταθμού Βενιζέλου ως υπαίτιους για τις καθυστερήσεις του έργου, ενώ αναγγέλλονται αγωγές προς πολίτες με την απαίτηση αποζημιώσεων!

Όταν η δημοκρατία εκβιάζεται, τότε η δημοκρατία απειλείται

Οι εξελίξεις αυτές προστίθενται σε μία σειρά ενεργειών που σκιαγραφούν ένα νέο κλίμα στα δημοκρατικά ήθη της χώρας. Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων τοποθετείται ως εξής:

«Kαθένας έχει δικαίωμα στην παροχή έννομης προστασίας από τα δικαστήρια και μπορεί να αναπτύξει σ’ αυτά τις απόψεις του για τα δικαιώματα ή συμφέροντά του, όπως νόμος ορίζει».

Αυτά ορίζει  το άρθρο 20 του Συντάγματος. Ούτε η εκτελεστική εξουσία (κυβέρνηση), ούτε η νομοθετική εξουσία (βουλευτές) δικαιούνται να απειλούν πολίτες που ασκούν τα συνταγματικά τους δικαιώματα. Είναι άκρως ανησυχητικό εκπρόσωποι των δύο εξουσιών (εκτελεστικής και νομοθετικής) να εμπλέκονται σε δικαστικούς αγώνες, εκτοξεύοντας ευθείες απειλές, καθώς μέσω αυτών επιχειρούν να εγκαταστήσουν στο κοινωνικό σώμα ένα αίσθημα φόβου.

Η κυβέρνηση είναι η μόνη υπεύθυνη για τον εκτροχιασμό του κόστους και του χρονοδιαγράμματος στο Μετρό Θεσσαλονίκης

Είναι γνωστό ότι ο σχεδιασμός του έργου του Μετρό Θεσσαλονίκης άλλαξε τον Σεπτέμβριο 2019, με την ομιλία του Πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη από το βήμα της ΔΕΘ. Όπως έχουμε εξαρχής επισημάνει, η αλλαγή αυτή δεν αφορούσε τον Σταθμό Βενιζέλου, αλλά όλη τη βασική γραμμή του Μετρό Θεσσαλονίκης (13 σταθμούς). Με πρωτοβουλία και προσωπική παρέμβαση του ίδιου του Πρωθυπουργού και χωρίς να έχει προηγηθεί καμία εισήγηση ή πράξη από τις αρμόδιες υπηρεσίες (ΥΠΠΟΑ ή Αττικό Μετρό), ανατράπηκε το δρομολογημένο έργο στο Σταθμό Βενιζέλου και σταμάτησε κάθε εργασία στους υπόλοιπους 12 σταθμούς. Η πρώτη διοικητική πράξη εκδόθηκε 6 μήνες αργότερα (Μάρτιος 2020). Από το Σεπτέμβριο 2019 μέχρι και σήμερα ο ανάδοχος του έργου αξιώνει αποζημιώσεις για τις καθυστερήσεις στους 12 σταθμούς, που θα μπορούσαν να είχαν ήδη παραδοθεί στο επιβατικό κοινό της Θεσσαλονίκης, με αποκλειστική ευθύνη της κυβέρνησης και της Διοίκησης της Αττικό Μετρό!

Η παράδοση του έργου της βασικής γραμμής στο τέλος του 2023, όπως έχει δεσμευτεί η κυβέρνηση και η Αττικό Μετρό, είναι απίθανη. Όπως έχουμε αποδείξει με ανθρωπομήνες εργασιών, λόγω της λύσης που επελέγη, η βασική γραμμή του Μετρό Θεσσαλονίκης δεν μπορεί να είναι έτοιμη πριν από την άνοιξη του 2025. Ήδη, μάλιστα, υπογράφηκε η 4η συμπληρωματική σύμβαση ύψους 45 εκ. ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), ενώ θα χρειαστεί και 5η συμπληρωματική σύμβαση για την ολοκλήρωση του έργου με εθνικούς πόρους μετά την 31.12.2023. Όλα τα παραπάνω τα έχουμε επισημάνει με συνεχείς ανακοινώσεις και αναλυτικά Υπομνήματα (βλ. Υπόμνημα προς τον Πρωθυπουργό και τα κόμματα της Βουλής 21.7.2021 https://www.sea.org.gr/details.php?id=1211).

Ο Πρωθυπουργός, η Υπουργός Πολιτισμού, ο Υπουργός Μεταφορών, η Διοίκηση της Αττικό Μετρό και όλοι όσοι συνέβαλλαν σε αυτό το έγκλημα δεν είναι απλά υπόλογοι στους πολίτες της Θεσσαλονίκης, αλλά στους πολίτες όλης της χώρας και στη διεθνή επιστημονική κοινότητα, γιατί επιδίωξαν και επέβαλαν με θεσμικά τερτίπια μια λύση που καταστρέφει τις αρχαιότητες, εκθέτει τη χώρα διεθνώς, καθυστερεί κατά 3 χρόνια το σύνολο του έργου του Μετρό και αυξάνει το κόστος του, με θύματα τους πολίτες, τους επαγγελματίες της Θεσσαλονίκης και το δημόσιο χρήμα. Δεν σεβάστηκαν την πλειονότητα των πολιτών της Θεσσαλονίκης, το δικαίωμά τους στο πολιτιστικό περιβάλλον και σε ένα σύγχρονο έργο μεταφοράς. Δεν σεβάστηκαν την εγχώρια και τη διεθνή επιστημονική κοινότητα που έχει ταχθεί σχεδόν ομόφωνα κατά του τεμαχισμού των αρχαιοτήτων και τους επιφανείς τεχνικούς που απέδειξαν ότι η Τεχνική Μελέτη που εφαρμοζόταν για την κατά χώραν διατήρηση των αρχαιοτήτων ήταν τεχνικά εφικτή και αναγκαία. Δεν σεβάστηκαν την πρόοδο του τεχνικού έργου, καταστρέφοντας έργα 5 εκ. ευρώ που ήδη είχαν γίνει στο Σταθμό Βενιζέλου.

Η τωρινή προσπάθεια των διοικούντων να μεταφέρουν την πολιτική ευθύνη στους φορείς, στους επιστήμονες και τους πολίτες που προσπαθούν να προστατεύσουν τις αρχαιότητες και το έργο του Μετρό, είναι απαράδεκτη και περιγράφει το αδιέξοδο, στο οποίο οδηγούν μία πόλη με αποφάσεις που δείχνουν άγνοια της τεχνικής προόδου, απαξίωση του πολιτισμού και αντιμετώπιση της Θεσσαλονίκης ως μίας επαρχιακής πόλης-πεδίο άσκησης πολιτικής χωρίς όραμα.

Πού βρισκόμαστε σήμερα;

Στις 23/11/2021 συζητήθηκε ενώπιον της Επιτροπής Αναστολών του ΣτΕ η αίτηση του ΣΕΑ και άλλων σωματείων και φυσικών προσώπων για την αναστολή των εργασιών απόσπασης των αρχαιοτήτων στο Σταθμό Βενιζέλου και αναμένεται η έκδοση απόφασης, ενώ η αίτηση ακύρωσης συζητείται στις 10/12/2021. Οι φωτογραφίες και τα βίντεο που έχουν ήδη δει το φως της δημοσιότητας, άλλωστε, αποδεικνύουν ότι ο τρόπος του τεμαχισμού και της απόσπασης του αρχαιολογικού χώρου του Σταθμού Βενιζέλου καταστρέφει την αυθεντικότητα και δεν εγγυάται την επανατοποθέτησή του.

Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων θα συνεχίσει στο δρόμο που γνωρίζει: την υπεράσπιση μέχρις εσχάτων της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς προς όφελος όλων των πολιτών. Καλούμε τους πολίτες της Θεσσαλονίκης να συνεχίσουν να απαιτούν την παράδοση των 12 σταθμών της βασικής γραμμής του Μετρό εντός του 2022, και την παράδοση του Σταθμού Βενιζέλου με τις αρχαιότητες στο Σταθμό Βενιζέλου στη θέση τους το 2025.

*Σημείωση: Το άρθρο του Χαρίλαου Τρικούπη με τον τίτλο «Τις πταίει;» δημοσιεύτηκε στις 29 Ιουνίου του 1874 στην εφημερίδα «Καιροί». Το άρθρο, στο οποίο περιγράφεται η ευθύνη των Ανακτόρων για την τότε πολιτική κρίση, θεωρήθηκε ότι στρέφεται κατά του Βασιλιά και μάλιστα ασκήθηκε ποινική δίωξη κατά του Π. Κανελλίδη, εκδότη της εφημερίδας, ο οποίος συνελήφθη και προφυλακίστηκε. Ο Χ. Τρικούπης εμφανίστηκε στον Εισαγγελέα, αναλαμβάνοντας την ευθύνη ως συντάκτης του άρθρου, και μετά την ανάκριση προφυλακίσθηκε. Κατόπιν, αφέθηκε ελεύθερος με εγγύηση και αργότερα απαλλάχθηκε με βούλευμα».

Δείτε επίσης:

Κίνηση Πολιτών για Βενιζέλου: Οι δαπάνες ανεβαίνουν, τα χρονοδιαγράμματα επιμηκύνονται

ΚΙΝΑΛ: σχιζοφρενική στάση στη βουλή. Καταγγέλλει το πρόστιμο στους άνω των 60 ανεμβολίαστους αλλά... το ψηφίζει!

ΚΙΝΑΛ: Διαφωνεί με όλα, αλλά ψηφίζει το πρόστιμο στους 60ρηδες, για να μη νομίσει κανείς ότι είναι κατά του εμβολιασμού!

Γεράσιμος Λιβιτσάνος

news247.gr 

 

3 λεπτά

---

Με εμφανέστατη αμηχανία και ένα αντιφατικό σκεπτικό, υπερψήφισε σήμερα στην Βουλή το Κίνημα Αλλαγής την τροπολογία που προβλέπει την επιβολή προστίμου 100 ευρώ στους πολίτες άνω των 60 ετών που δεν θα εμβολιαστούν.

Είναι ενδεικτικό ότι η Κοινοβουλευτική Ομάδα του κόμματος εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία ερμηνεύει την στάση της. Μάλιστα στην ανακοίνωση αυτή αναφέρεται στην ανάγκη για «θετικά κίνητρα» προκειμένου οι πολίτες να εμβολιαστούν ενώ κατηγορεί την κυβέρνηση για αποτυχία. Ως μόνο επιχείρημα για την υπερψήφιση της διάταξης επικαλείται όσους τυχόν θα επιχειρήσουν να «θολώσουν» το πολιτικό μήνυμα του κόμματος υπέρ του υποχρεωτικού εμβολιασμού.

Ενδεικτικά στην ανακοίνωση του Κινήματος Αλλαγής σημειώνεται πως «εμμένουμε στην ανάγκη να δοθούν, έστω και τώρα, ακόμη περισσότερα θετικά κίνητρα, όπως έχει γίνει σε άλλες χώρες, που έχουν πετύχει μεγάλα ποσοστά εμβολιασμού, χωρίς την απειλή κυρώσεων». Επίσης καταλογίζεται στην κυβέρνηση πως «απέτυχε παταγωδώς στη διαχείριση της πανδημίας και στον εμβολιασμό κατά της COVID-19» και «στέλνει τώρα τον λογαριασμό στους πολίτες».  Μάλιστα το ΚΙΝ.ΑΛ σχολιάζει την επιβολή προστίμου μιλώντας για «ακραία διοικητικά μέτρα, αμφισβητούμενης αναλογικότητας και αποτελεσματικότητας,» που στόχο έχουν να καλύψουν την κυβερνητική ολιγωρία.

Επίσης ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος Μιχάλης Κατρίνης μιλώντας στην βουλή είπε ότι «το ζήτημα της πανδημίας αφορά τόσο τους εμβολιασμένους, όσο και τους ανεμβολίαστους πολίτες και ότι είναι λανθασμένη η τακτική της κυβέρνησης, πότε να «πετάει το μπαλάκι» των ευθυνών στους νέους, πότε στους άνω των 60 και ποτέ μα ποτέ στον ίδιο της τον εαυτό».

Το ΚΙΝ.ΑΛ ψηφίζει την ρύθμιση υποστηρίζοντας πως «δεν θέλουμε να δώσουμε άλλοθι στην κυβέρνηση και στους ‘’καλοθελητές’’ που θα σπεύσουν να “θολώσουν” το πολιτικό μας μήνυμα». Επίσης αναφέρει πως «επιβεβαιώνουμε, με τη στάση μας, τη σταθερή μας υποστήριξη στον εμβολιασμό, ιδίως των πλέον ευάλωτων ομάδων».

Η αντιφατική στάση του Κινήματος Αλλαγής προφανώς σχετίζεται και με την ρευστότητα στο εσωτερικό του. Θυμίζουμε ότι την ερχόμενη Κυριακή θα πραγματοποιηθεί ο πρώτος γύρος των εσωκομματικών εκλογών για την ανάδειξη νέας ηγεσίας στο κόμμα.

 

Αρσενικό και παλιά δαντέλα (1944) : η αρυτίδωτη "κατάμαυρη" κωμωδία του Φρανκ Κάπρα

Ο Μόρτιμερ Μπρούστερ έχει μόλις παντρευτεί κι επισκέπτεται τις δύο αξιαγάπητες θείες του, για να ανακαλύψει κάτι το αδιανόητο. Οι δύο γριούλες έχουν το συνήθειο να δηλητηριάζουν καλεσμένους τους και να τους θάβουν στο υπόγειο. Και ενώ προσπαθεί να βρει λύση στο πρόβλημα, καταφτάνει ο αδελφός του, καταζητούμενος γκάνγκστερ, ο οποίος σκοπεύει να θάψει κρυφά στο υπόγειο το πτώμα ενός αντιπάλου του, που κουβαλά μαζί του...

 

Έξυπνο και γρήγορο σενάριο, πλοκή που κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον κι ένα επιτελείο ηθοποιών αντάξιο των ρόλων που ερμηνεύουν!. Κινηματογραφική προσαρμογή του πασίγνωστου θεατρικού έργου του Τζόζεφ Κέσελρινγκ και μια ταινία που γυρίστηκε το 1941, αλλά έμεινε τρία χρόνια στα συρτάρια έως ότου ολοκληρωθούν οι παραστάσεις στο Μπρόντγουεϊ.

 Ο Cary Grant  μέσω του Κάπρα αναδεικνύει  το απίστευτα κωμικό ταλέντο του.

Αρσενικό και παλιά δαντέλα (ταινία) - Βικιπαίδεια

Vory V Zakone: το νέο μυθιστόρημα της Σοφίας Νικολαΐδου που μας μεταφέρει σε μια Θεσσαλονίκη , η οποία μετατρέπεται -αν δεν έχει ήδη μετατραπεί- σε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα του οργανωμένου εγκλήματος.

 

Οι νέοι Ρομανόφ στη Θεσσαλονίκη

Μικέλα Χαρτουλάρη

efsyn.gr 

10-12 λεπτά

---

Φωτ.: Arte Di Tre

Οι νέοι Ρομανόφ στη Θεσσαλονίκη

Για τη «ρωσική μαφία» μιλούσε το θρίλερ «Επικίνδυνες υποσχέσεις» του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ, αλλά το μυθιστόρημα «Vor πέρα από τον νόμο» (Μεταίχμιο) της Σοφίας Νικολαΐδου λέει πολύ περισσότερα γι’ αυτήν την εγκληματική οργάνωση που έχει σημαδέψει και τη Θεσσαλονίκη. Και διαβάζεται απνευστί. Σαν κοινωνικό μυθιστόρημα που τρέχει σε ρυθμούς ραπ και δεν είναι καθόλου καθησυχαστικό.

«Σαν να λειτουργεί ένας άγραφος κανόνας. Να μένει καθαρό το κέντρο της πόλης, και το οργανωμένο έγκλημα -το λαθρεμπόριο, η προστασία, οι συμμορίες κ.ο.κ.- ας αλωνίζει στις παρυφές της».

Αυτό παρατηρούσε στην Ουάσινγκτον ο συγγραφέας Τζορτζ Πελεκάνος, που με τις αστυνομικές ιστορίες και τα σενάριά του στις σειρές της HBO φωτίζει μοναδικά τον φυλετικό ρατσισμό όπως διαχέεται στην αμερικανική καθημερινότητα. Τον είχαμε συναντήσει το 2009 με τον Ανταίο Χρυσοστομίδη στη μονοκατοικία του, τη συνειδητά φυτεμένη στα λαϊκά προάστια της πρωτεύουσας των ΗΠΑ, και μας είχε ξεναγήσει στην αθέατη απειλητική πραγματικότητα που έτρεχε δίπλα μας τις παραμονές της εκλογής του Μπαράκ Ομπάμα.

Αυτό πετυχαίνει και η Σοφία Νικολαΐδου με το καινούργιο της μυθιστόρημα VOR πέρα από τον νόμο (εκδ. Μεταίχμιο), που καταπιάνεται με ένα θέμα παρθένο στα ελληνικά λογοτεχνικά πράγματα. Μας μεταφέρει σε μια Θεσσαλονίκη που μετατρέπεται -αν δεν έχει ήδη μετατραπεί- σε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα του οργανωμένου εγκλήματος. Και συστήνει στην ελληνική αναγνωστική κοινότητα τον σπουδαιότερο παίκτη σε αυτό το τοπίο, την εγκληματική οργάνωση των ρωσόφωνων «κλεφτών-με-κώδικα», των Vory V Zakone. Είναι αυτοί που «όταν η Σοβιετική Ένωση έσπασε σε κομμάτια, έγιναν οι νέοι Ρομανόφ. Εχτισαν μια αυτοκρατορία με γερανούς, πετρελαιοπηγές και καλάσνικοφ».

Αυτοί που «κουβαλάνε τη ζωή τους στο δέρμα τους», το γεμάτο τατουάζ. Η Ασφάλεια Θεσσαλονίκης μιλά για «ρωσόφωνη μαφία». Στη Ρωσία και στις διεθνείς αγορές κάποιοι βολεύονται να τους αποκαλούν «επιχειρηματίες». Η Νικολαΐδου λέει τα πράγματα με το όνομά τους: «Βόρι». Και αποκρυπτογραφεί τον κόσμο τους με «λέξεις που έχουν καρφιά στις άκρες τους», αλλά ταυτόχρονα προσπαθεί να κατανοήσει τους κώδικές τους και να τους παρακολουθήσει στον ευρύτερο χάρτη όπου αυτοί «γράφουν» τον νόμο.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι για έναν από τους συλληφθέντες στην Πυλαία τον Απρίλιο του 2018, έναν Γεωργιανό με παρατσούκλι «Το Λίπος», στολισμένο με διεθνή εντάλματα, ο πρώην πρόεδρος Ομπάμα είχε δηλώσει πως επρόκειτο για τον «Νο 1 κακοποιό στον κόσμο», για άνθρωπο που κατείχε «υψηλή θέση στην οργάνωση», που ήταν «Βορ». Μια δήλωση που προκάλεσε ρεπορτάζ από τους «Νιου Γιορκ Τάιμς» και εξώδικο από τους δικηγόρους του συλληφθέντα.

Στο βιβλίο, ένας Ρώσος δημοσιογράφος έχει ρόλο σκιώδους παντεπόπτη αφηγητή. Αλλά δεν υπάρχει κεντρικός χαρακτήρας. Πρωταγωνιστούν οι Κλέφτες και οι Αστυνόμοι του 21ου αιώνα, δυο ομάδες που καθρεφτίζονται η μια στην άλλη.

Οι Βόρι με τα χαρακτηριστικά παρατσούκλια τους, ο Πατερούλης, ο Ανιψιός, το Θηρίο, ο Κινέζος, με τις αιματοβαμμένες διαδρομές τους και με το ικανό επιτελείο της νομικής υπεράσπισής τους όπου επικεφαλής είναι η Ύαινα. Απέναντί τους στέκεται η ομάδα της Ασφάλειας Θεσσαλονίκης, μεθοδική, πεισμωμένη, με χαμηλό προφίλ (εκτός από τον πιο αδύναμο κρίκο της). Στα χέρια της φτάνει μια πολύτιμη πληροφορία: στην πόλη τους επίκειται μια κρίσιμη συνάντηση των Βόρι, για τη διαδοχή του δολοφονημένου Πατερούλη.

Οι «επιχειρηματίες» ελέγχουν πλοία, λιμάνια, τράπεζες, τηλεπικοινωνίες, αγοράζουν αθλητικές ομάδες, κάνουν δωρεές σε ορθόδοξες εκκλησίες, «ξεπλένουν χρήμα σε ψηλά κτίρια με γρανιτένιο πάτωμα». Η συγκεκριμένη φατρία που μπαίνει στο μικροσκόπιο της Νικολαΐδου ασχολείται και με το λαθρεμπόριο τσιγάρων.

Σχεδιάζει μάλιστα να διακινήσει 1,2 δισεκατομμύρια κομμάτια μέσα στην επόμενη διετία με ορμητήριο τη Θεσσαλονίκη. Λιμάνι-σταυροδρόμι-ορθοδοξία, η πόλη τα έχει όλα, αρέσει στους αρχηγούς που έχουν τατουάζ με τον Εσταυρωμένο, και η οργάνωση αποφασίζει να μεταφέρει εκεί μεγάλο μέρος των επιχειρήσεών της. Θεωρεί ότι κανείς δεν ασχολείται με τους Βόρι, ότι η δημόσια διοίκηση δεν κάνει ουσιαστικούς ελέγχους και ότι η νομοθεσία αφήνει ανοιχτά παράθυρα.

«Με ενδιέφερε να απεικονίσω μια πραγματικότητα που βράζει και μας είναι άγνωστη», μας είπε η συγγραφέας, «και έτσι εστίασα την έρευνά μου σ’ αυτόν τον κόσμο όπου τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται, όπου δεν υπάρχει αλήθεια σκληρή σαν πέτρα».

Έτσι το VOR πέρα από τον νόμο αναπτύσσεται ως κοινωνικό μυθιστόρημα με ανατροπές μέχρι την τελευταία σελίδα, με μια αφήγηση σε ρυθμό ραπ, με μια γλώσσα-λεπίδι, κοφτή, στακάτη, κωδική, που λέει τα μισά και αφήνει να εννοηθούν τα υπόλοιπα, όπως κάνει η πιάτσα, και με εικόνες αντάξιες ενός σκληρού ντοκιμαντέρ.

Η συγγραφέας μελέτησε μονογραφίες και πολιτικές αναλύσεις για τους Βόρι, κυρίως αμερικανικές, επίσης αρχειακό υλικό της FSB (Υπηρεσία Ασφαλείας της Ρωσικής Ομοσπονδίας) κ.ά., καθώς και τη σχετική επικαιρότητα, ιδίως στη Γαλλία και στην Ελλάδα. Αλλά διακινδύνευσε να συλλέξει και εμπειρίες από ανθρώπους «που επιθυμούν να κρατήσουν την ανωνυμία τους». Εμαθε πολλά για τον κώδικα των Vory V Zakone, ότι «είναι ατιμία να κλέβεις τους φτωχούς -το κράτος κλέβει τους φτωχούς, όχι οι Βόρι», όπως έμαθε και ότι οι Βόρι «έμεναν πάντα μακριά από την κυβέρνηση» ή ότι «για να μπεις στη δουλειά πρέπει να σκοτώσεις». Και έχει δει ότι η Θεσσαλονίκη αλλάζει.

---

Εγκλήματα πίσω από κλειστές πόρτες

Η Σοφία Νικολαΐδου δοκιμάζει διαρκώς νέους δρόμους στην πεζογραφία της. Από το 1997 έχουν εκδοθεί ποπ διηγήματά της, μυθιστορήματα που διασταυρώνονται με σκοτεινές πτυχές της σύγχρονης ιστορίας ή με την ιστορία της οικογένειάς της που κρατά από το Σοχούμι. Επίσης το γενναίο Χρονικό του καρκίνου στο στήθος της. Εχει 25ετή θητεία ως φιλόλογος και πλέον διδάσκει Δημιουργική Γραφή στο Τμήμα ΜΜΕ του ΑΠΘ.

Αυτή τη φορά θέλησε να γράψει «ένα μυθιστόρημα που να έχει έγκλημα, πολιτική, εξουσία, χρήμα και να φαίνεται η διαπλοκή ανάμεσα σε όλα αυτά. Να φαίνεται ότι “έγκλημα” δεν είναι μόνο αυτό που συμβαίνει στον δρόμο. Είναι και αυτό που συμβαίνει πίσω από τις κλειστές πόρτες του επιχειρηματία, του πολιτικού, του δικαστή…».

Το βιβλίο κάνει πάντως μια νύξη και για τους αστυνόμους. Ενας από τους κεντρικούς χαρακτήρες, ο Τμηματάρχης στην Ασφάλεια Θεσσαλονίκης, που «κρατάει χαμηλά την μπάλα», επιμένει στη δημοκρατική λειτουργία της ομάδας του. Αυτό ακούγεται ειρωνικό σε σχέση με την πραγματικότητα της τελευταίας διετίας στην Ελλάδα, με τους πυροβολισμούς στους Ρομά, με την υπόθεση Ζακ Κωστόπουλου, με τον συστηματικό ξυλοδαρμό και τις κουκούλες σε νεαρούς διαδηλωτές, με τη μεταχείριση της οικογένειας Ινδαρέ… «Εχουν αμαρτίες οι αστυνομικοί και το ξέρουμε», λέει η συγγραφέας.

«Υπάρχουν γεγονότα και όταν υπάρχουν γεγονότα δεν έχουμε να συζητήσουμε ή να ερμηνεύσουμε κάτι, τα γεγονότα έχουν φωνή. Αλλά σε σχέση με τους ήρωές μου χρειάζεται μια διευκρίνιση. Δεν είναι ΜΑΤ, δεν είναι οι μαύρες στολές της “Δίας”, δεν βγαίνουν στους δρόμους. Είναι το Τμήμα Εγκλημάτων κατά Ζωής στην Ασφάλεια, αυτοί από τους οποίους θα ζητήσω βοήθεια για να βρουν άκρη στο φρικαλέο έγκλημα στα Γλυκά Νερά και τόσα άλλα. Είναι εκπαιδευμένοι και έμπειροι. Η ευφυΐα ορισμένων από αυτούς με εντυπωσίασε. Κι ας μη μετράνε πάντα νίκες».

________________

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ  VOR  ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

H σύναξη των «Vor» στη Θεσσαλονίκη | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Οι "άριστοι" με μέσο στα πόστα και οι άρρωστοι με Covid στα ράντσα

 

Κορωνοϊός / Αποκαλυπτικά βίντεο - Στοιβάζουν σε ράντζα ύποπτα κρούσματα

avgi.gr 

 

3-4 λεπτά

---

«Και μετά αναρωτιούνται για τη νοσοκομειακή διασπορά» τονίζει ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ

Για «ανείπωτη τραγωδία» κάνει λόγο ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλης Γιαννάκος αναφορικά με ασθενείς με κορωνοϊό οι οποίοι βρίσκονται εκτός ΜΕΘ, περιγράφοντας την τραγική κατάσταση στην οποία βρίσκεται το σύστημα υγείας.

Την ίδια στιγμή, ο ίδιος σημειώνει ότι τουλάχιστον 100 ασθενείς αν και είναι διασωληνωμένοι δεν βρίσκονται σε ΜΕΘ, «χάνοντας τη ζωή τους ευρισκόμενοι σε λίστα αναμονής».

Όσον αφορά στο νοσοκομείο στην Κ. Μακεδονία, ο Μ. Γιαννάκος περιγράφει την κατάσταση ως «απελπιστική» καθώς σύμφωνα με τον ίδιο 23 ασθενείς και ύποπτα κρούσματα κορωνοϊού βρίσκονται όλοι μαζί σε κοινόχρηστους χώρους και πολλοί από αυτούς σε ράντζα.

«Ο ένας κολλάει τον άλλον. Όταν βγει το μοριακό τεστ αρνητικό μεταφέρονται σε γενικές κλινικές» σημειώνει ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ προσθέτοντας ότι «περιμένοντας να βγουν τα τεστ μπορεί ο αρνητικός ασθενής να κολλήσει από τον θετικό. Έτσι μεταφέρει τον ιό σε κλινικές άλλων παθήσεων».

«Και μετά αναρωτιούνται για τη νοσοκομειακή διασπορά», σημειώνει ο ίδιος και σχολιάζει αναφορικά με την κυβέρνηση ότι «τώρα δεν μιλάνε γιατί δεν έχουν τα εξιλαστήρια θύματα τους ανεμβολίαστους υγειονομικούς να τους επικαλεστούν».

Στην Αττική, ξεκίνησε εφημερία το νοσοκομείο «Γεννηματάς» με 5 διασωληνωμένους στις κλινικές, ενώ στο Σισμανόγλειο 6 διασωληνωμένοι στις κλινικές και «ο μακρύς τραγικός κατάλογος συνεχίζεται» τονίζει ο Μ. Γιαννάκος και παραθέτει αναλυτικά την κατάσταση στα άλλα νοσοκομεία:

• ΣΧΕΠΑ 9  διασωληνωμένοι στις κλινικές,
• Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης εφημερεύει τώρα με γεμάτη τη ΜΕΘ 28 κλινών και 13 διασωληνωμένοι στα χειρουργεία,
• Παπαγεωργίου 19 διασωληνωμένοι σε ΜΑΦ,
• Πανεπιστημιακό Λάρισας 4  διασωληνωμένοι σε ΜΑΦ και  1 στη κλινική.
• Άρτα 4 διασωληνωμένοι στις κλινικές.

Επιπλέον, όσον αφορά στο πρόστιμο των 100 ευρώ το μήνα σε όσους δεν έχουν εμβολιστεί ενάντια στον κορωνοϊό και είναι άνω των 60 ετών ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλης Γιαννάκος κάνει λόγο για «ομολογία αποτυχίας» του εμβολιαστικού προγράμματος προσθέτοντας ότι τα αποτελέσματα θα ήταν καλύτερα εάν τα ίδια χρήματα δίνονταν ως παροχή σε όσους δεν έχουν εμβολιαστεί.

Παράλληλα ο ίδιος δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στον ρόλο του ΕΟΔΥ ο οποίο όπως τόνισε δεν είναι στατιστική υπηρεσία να καταγράφει τα κρούσματα «οφείλει με τις Κινητές Ομάδες Υγείας (ΚΟΜΥ) να πηγαίνει πόρτα - πόρτα να βρίσκει τους ανεμβολίαστους και να κουβεντιάζει μαζί τους  για να πείθει όσους φοβούνται και επηρεάζονται αρνητικά στο να εμβολιασθούν».

«Ο ΕΟΔΥ οφείλει να πηγαίνει στα σπίτια των κρουσμάτων κορωνοϊού με γιατρούς της πρωτοβάθμιας περίθαλψης για ιατρική παρακολούθηση και φροντίδα ώστε να μην φθάνουν στα νοσοκομεία σε μη αναστρέψιμη κατάσταση», υπογράμμισε ο Μιχάλης Γιαννάκος τονίζοντας ότι «δεν είναι όλοι αυτοί αρνητές όπως θέλουν να τους παρουσιάζουν για να αποκρύψουν ευθύνες του ΕΟΔΥ.

Και ΑΣΧΕΤΟΣ είσαι, Κυριάκο Μητσοτακη, και ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΣ!

 

Πολάκης: Είσαι και άσχετος Κυριάκο Μητσοτάκη

Σε ένα απλό συλλογισμό κατέληξε ο βουλευτής Χανίων του ΣΥΡΙΖΑ και πρώην αναπληρωτής υπουργός Υγείας, Παύλος Πολάκης ακούγοντας σήμερα στη Βουλή τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.

Αφορά την αναφορά του πρωθυπουργού στους διασωληνωμένους εκτός ΜΕΘ, άποψη που καταρρίπτει κάθε λογική.

Αναφέρει στην ανάρτηση του ο Παύλος Πολάκης:

«Ναι και ΑΣΧΕΤΟΣ είσαι, Κυριακο Μητσοτακη, και ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΣ!
Αν οι διασωληνωμένοι εκτός ΜΕΘ έχουν την ίδια θνητότητα με όσους νοσηλεύονται εντός ΜΕΘ, τότε γιατί ψάχνουν αγωνιωδώς οι γιατροί των κλινικών κοβιντ  κρεβάτι Μεθ για τους ασθενείς που νοσηλεύονται στις κλινικές;
Πόσο έχεις χάσει την επαφή με την πραγματικότητα.»

ΠΟΝΑΝΕ ΤΑ BRAIN ΜΑΣ, ΡΕ !

Ψηφοφορία των Νιου Γιορκ Τάιμς : "Vote For the Best Book"/Οι αναγνώστες ψηφίζουν τα καλύτερα βιβλία από το 1896

 

Ποιο είναι το καλύτερο βιβλίο των τελευταίων 125 ετών;

 Ψηφοφορία των Νιου Γιορκ Τάιμς

"Vote For the Best Book"

 Οι αναγνώστες ψηφίζουν τα καλύτερα βιβλία από το 1896

Με στοιχεία από το protagon.gr και diastixo.gr

5-6 λεπτά

---

Ποιο είναι το καλύτερο βιβλίο των τελευταίων 125 ετών; Το εν λόγω ερώτημα έθεσε στους αναγνώστες του το Βοοκ Review των New York Times αλλά αποτελεί γεγονός πως πολλοί άνθρωποι αντιπαθούν τις λίστες με τα καλύτερα βιβλία, θεωρώντας πως είναι αδύνατο να είναι αμερόληπτες. Ωστόσο παρόμοιες λίστες έχουν τη σημασία τους, καθώς ο καθορισμός ενός λογοτεχνικού κανόνα, ενός συνόλου λογοτεχνικών έργων που συγκροτούν την πολιτισμική και πνευματική βάση μιας κοινότητας ανθρώπων, αποκαλύπτει πολλά σε όποιον είναι σε θέση να τον ερμηνεύσει σωστά.

Ένα άλλο ζήτημα που απασχολεί όσους εναντιώνονται στις λίστες με τα καλύτερα βιβλία είναι το ποιος κρίνει ποια είναι αυτά. Στην προκειμένη περίπτωση οι κριτές είναι οι αναγνώστες της έγκυρης νεοϋορκέζικης εφημερίδας που καλούνται να εκφράσουν τις προτιμήσεις τους έως το τέλος της ερχόμενης εβδομάδας, ούτως ώστε να ανακοινωθεί στη συνέχεια, κατά τη διάρκεια του Δεκεμβρίου, το καλύτερο βιβλίο των τελευταίων 125 ετών.

Το κατά πόσο είναι αρμόδιοι να κρίνουν οι απλοί αναγνώστες την αξία ενός βιβλίου, εξακολουθεί να αποτελεί επίμαχο ζήτημα. Πάντως ο Χάρολντ Μπλουμ, ο περίφημος αμερικανός κριτικός λογοτεχνίας και κορυφαίος φιλόλογος που το 1994 εξέδωσε τον «Δυτικό Κανόνα», παρουσιάζοντας τους είκοσι έξι συγγραφείς που κατά τη γνώμη του έχουν καθορίσει και διαμορφώσει τη δυτική λογοτεχνία, θεωρούσε αναρμόδια τα μέλη της κριτικής επιτροπής του Νομπέλ Λογοτεχνίας.

Νομπελίστες… πέμπτης κατηγορίας

«Το Νομπέλ το έχουν δώσει σε κάθε ανόητο πέμπτης κατηγορίας, από την Ντόρις Λέσινγκ που έγραψε ένα μόνο αξιοπρεπές βιβλίο πριν από σαράντα χρόνια και τώρα γράφει φεμινιστική επιστημονική φαντασία έως τον Ζαν-Μαρί Γκιστάβ Λε Κλεζιό που δεν διαβάζεται, έως τον Ντάριο Φο, για τον οποίο είναι απλά γελοίο» το ότι τιμήθηκε με το βαρύτιμο λογοτεχνικό βραβείο, είχε αναφέρει σχετικά.

Μετά την κυκλοφορία του «Δυτικού Κανόνα» ο Μπλουμ κατηγορήθηκε για ρατσισμό και σεξισμό, για την απουσία μη λευκών και την παρουσία ελάχιστων γυναικών συγγραφέων στη λίστα του, όπου κυριαρχούν αγγλόφωνοι λευκοί άνδρες. Ωστόσο ο Μπλουμ τη συνέθεσε σχεδόν αποκλειστικά με κριτήρια αισθητικά ενώ αδιαφορούσε πλήρως για τον βίο και την πολιτεία των συγγραφέων καθώς και για τις όποιες πολιτικές πεποιθήσεις τους: «Μετράει μόνο η μαεστρία της αλληγορικής γλώσσας, η γνωστική ικανότητα, η εκφραστική πληθωρικότητα», υποστήριζε ο ίδιος.

Σε κάθε περίπτωση οι 26 συγγραφείς που καθόρισαν τη δυτική λογοτεχνία κατά τον Μπλουμ ήταν οι Γουίλιαμ Σαίξπιρ, Ντάντε Αλιγκέρι, Τζέφρι Τσόσερ, Μιγκέλ ντε Θερβάντες, Μισέλ ντε Μοντέν, Μολιέρος, Τζον Μίλτον, Σάμιουελ Τζόνσον, Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε, Γουίλιαμ Γουόρντσγουορθ, Τζέιν Οστιν, Γουόλτ Γουίτμαν, Εμιλι Ντίκινσον, Τσαρλς Ντίκενς, Τζορτζ Ελιοτ, Λέων Τολστόι, Χένρικ Ιψεν, Ζίγκμουντ Φρόιντ, Μαρσέλ Προυστ, Τζέιμς Τζόις, Βιρτζίνια Γουλφ, Φραντς Κάφκα, Χόρχε Λουίς Μπόρχες, Πάμπλο Νερούδα, Φερνάντο Πεσόα και Σάμιουελ Μπέκετ.

25 υποψηφιότητες

Όσον αφορά τη λίστα των αναγνωστών των New York Times αποτελείται από έργα αντί για συγγραφείς, είκοσι πέντε συνολικά, τα οποία επέλεξαν οι συντάκτες του Book Review, αφότου δέχτηκαν χιλιάδες προτάσεις από όλον τον κόσμο, και είναι τα εξής:φυσικά, συγγραφείς από τις ΗΠΑ, δεκαεπτά συνολικά, ενώ υπάρχουν επίσης τρεις από τη Βρετανία, δύο από τον Καναδά, ένας από την Κολομβία, ένας από τη Ρωσία (πολιτογραφημένος Αμερικανός ωστόσο) και ένας από την Ιρλανδία. Σε σχέση με τη λίστα του Χάρολντ Μπλουμ υπάρχουν περισσότερες γυναίκες, επτά συνολικά. Μοναδικό κοινό πρόσωπο στις δύο λίστες, ο Τζέιμς Τζόις. Οσον αφορά τις απουσίες από αμφότερους τους καταλόγους, είναι πραγματικά πάρα πολλές, η σχετική λίστα θα ήταν τεράστια.

Και όπως μπορείτε να δείτε, όλα πλην ενός έχουν μεταφραστεί και στα ελληνικά. 

Τα βιβλία είναι:

1984 του Τζορτζ Όργουελ 

Όλο το φως που δεν μπορούμε να δούμε (μτφρ. Νίνα Μπούρη, εκδ. Πατάκη) του Anthony Doerr

Αγαπημένη (μτφρ. Κατερίνα Σχινά, εκδ. Παπαδόπουλος) της Toni Morrison

Catch-22 (μτφρ. Αναστασία Χρήστου, εκδ. Εκάτη) του Joseph Heller

Ο φύλακας στη σίκαλη (μτφρ. Αθηνά Δημητριάδου, εκδ. Πατάκη) του J.D. Salinger

Σάρλοτ η αραχνούλα (μτφρ. Τζίλντα Βρετέα, εκδ. Ψυχογιός) του E.B.White 

Συνασπισμός ηλιθίων (μτφρ. Ρένα Χάτχουτ, εκδ. Καστανιώτη) του John-Kennedy Toole

Η συντροφιά του δαχτυλιδιού (μτφρ. Ευγενία Χατζηθανάση-Κόλια, εκδ. Κέδρος) του JRR Tolkien 

Λεπτή ισορροπία (μτφρ. Καίτη Οικονόμου, εκδ. Ενάλιος) του Rohinton Mistry

Ένας τζέντλμαν στη Μόσχα (μτφρ. Ρηγούλα Γεωργιάδου, εκδ. Διόπτρα) του Amor Towels 

Όσα παίρνει ο άνεμος (μτφρ.Γιάννης Λάμψας, εκδ. Κάκτος) της Margaret Mitchell 

Τα σταφύλια της οργής (μτφρ. εκδ. Παπαδόπουλος) του John Steinbeck 

Η ιστορία της θεραπαινίδας (μτφρ. Αύγουστος Κορτώ, εκδ. Ψυχογιός) της Margaret Atwood

Ο Χάρι Πότερ και η φιλοσοφική λίθος (μτφρ. Μάια Ρούτσου, εκδ. Ψυχογιός) της JK Rowling

Infinite Jest του David Wallace Foster

Όταν σκοτώνουν τα κοτσύφια (μτφρ. Βικτωρία Τράπαλη, εκδ. Bell) της Harper Lee

Λίγη ζωή (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, εκδ. Μεταίχμιο) της Hanya Yanagihara 

Λολίτα (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκης) του Vladimir Nabokov

Lonesome dove του Larry McMuntry 

Εκατό χρόνια μοναξιά (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Ψυχογιός) του Gabriel Garcia Marquez 

Οι κορυφές της ζωής (μτφρ. Βασιλική Πολίτη, εκδ. Διάπλαση) του Richard Powers

A prayer for Owen Meany του John Irving

Ένα δέντρο μεγαλώνει στο Μπρούκλιν (μτφρ. Όθων Αργυρόπουλος, εκδ. Δαμιανός) της Betty Smith

Οδυσσέας (μτφρ. Σωκράτης Καψάσκης, εκδ. Κέδρος) του James Joyce

Αηδείς Ευαγγελάτοι και κνίτες Καλαμούκηδες : Ξεφτίλες!

 

Δημοσιογραφίας δόξα (α΄)

 (Εφημερίδα των συντακτών 27 Νοεμβρίου 2021)

* Τον συνάδελφό τους κήδευαν τις προάλλες, με τρίωρη στάση εργασίας, οι εργαζόμενοι στα μέσα σταθερής τροχιάς (ΗΣΑΠ, μετρό, τραμ), τον εργοδηγό του ΗΣΑΠ που βρήκε τραγικό θάνατο πάνω στη δουλειά του, όταν συγκρούστηκαν δύο συρμοί (που ο ένας τους είχε πρόβλημα με τα φρένα, και ήταν ειδοποιημένη η υπηρεσία –έχει σημασία αυτό).

Και ο Νίκος Ευαγγελάτος μας: «Η απεργία γίνεται για τον άνθρωπο που χάθηκε [!]. Τον τεχνικό ο οποίος έδινε κάθε μέρα τη ζωή του για να πηγαίνουμε όλοι στη δουλειά μας. Είπαμε πόσο σπουδαίος άνθρωπος ήτανε. Είπαμε πόσο προσηλωμένος στη δουλειά του ήτανε. Είπαμε ότι πρέπει να γίνει βαθιά έρευνα και προφανώς να αποζημιωθεί κι η οικογένεια. Αλλά αυτός ο άνθρωπος που ξύπναγε το πρωί, από τα χαράματα και τ’ αξημέρωτα, για να πάμε εμείς στη δουλειά μας, θα ’ναι, άραγε,  ευχαριστημένος που σήμερα ταλαιπωρήθηκαν όλοι αυτοί οι άνθρωποι;»

Η «ενσυναίσθηση», όπως λέμε τελευταία, ολίγος λυρισμός, και η τελική πρόταση του εισαγγελέα (Εισαγγελάτος γαρ): εις θάνατον –οι απεργοί, εννοείται.

Χρόνια και χρόνια Ευαγγελάτος, δεν χρειάζεται φαντασία να καταλάβει κανείς πώς γεμίζει καθημερινά στο Μέγκα τη σχεδόν δυόμισι ωρών «ενημερωτική εκπομπή» του (2 ώρες και 20 λεπτά, για την ακρίβεια!), πώς ξεφτιλίζει, επιδεικτικά θαρρείς και με μοναδικό τεατράλε ύφος, κάθε έννοια δεοντολογίας…

Παρεμπιπτόντως, σε πρόσφατη πάλι εκπομπή, σε είδηση για τις εξελίξεις στη Βόρεια Μακεδονία, μίλησαν διάφοροι ρεπόρτερ και αξιωματούχοι, από τη γείτονα κυρίως, όλοι «Βόρεια Μακεδονία» είπαν, ο Ευαγγελάτος, δύο φορές που χρειάστηκε, και τις δύο «Σκόπια» είπε.

Και έλαμψε στον ήλιο η περικεφαλαία τού Μακεδονομάχου.

* «Φότοσοπ ο Κώστας Αρβανίτης, ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, σε ανάρτησή του για το Πολυτεχνείο, έσβησε από τις κολόνες της πύλης το περίφημο και πασίγνωστο, διάολε, σύνθημα “Έξω αι ΗΠΑ”, αφού βεβαίως το κόμμα του ξεπουλήθηκε και μας ξεπούλησε στους Αμερικάνους…»: παραθέτω από μνήμης, μα σίγουρα λίγα λέω, από τα όσα έσουραν στον Αρβανίτη οι της «Ελληνοφρένειας» («Ελληνοφρενείας» τονίζει συχνά ο Καλαμούκης, μαζί με άλλες καθαρευουσιανιές).

Ομολογώ τους πίστεψα, ετοίμαζα και σχόλιο στο φέισμπουκ, με τίτλο «Να τα λέμε και τα δικά μας», και αναζήτησα την ανάρτηση του Αρβανίτη, για να βάλω την πειραγμένη φωτογραφία της ντροπής στη δική μου πια ανάρτηση. Και εύκολα διαπίστωσα όσα δεν είδε, ή δεν θέλησε να δει, η τυφλωμένη από τον Κνιτισμό της εκπομπή.

* Παρένθεση εδώ, για την πετυχημένη, ξαναλέω, σατιρική «Ελληνοφρένεια», απαράδεκτη όμως και μαζί αφόρητα ανιαρή στον πολιτικό της οίστρο: όχι σώνει και καλά επειδή πρόσκειται στο ΚΚΕ, αλλά επειδή ο φανατισμός της, στην καλύτερη περίπτωση, την οδηγεί σε αναπαραγωγή ψευδών ειδήσεων, που έχει αποδειχτεί δηλαδή η πλαστότητά τους (η βίλα του Τσίπρα, ο πατέρας του Τσίπρα κ.ά.), ανακριβειών, λειψών, άρα παραπλανητικών, πληροφοριών κτλ. Και αφήνω άγνοια και ανακρίβειες σε στοιχειώδη πολιτιστικά πλέον, σε ονόματα συνθετών, τίτλους τραγουδιών κτλ. Παρωνυχίδες.

Όχι όμως οι μικρότητες και οι φτήνιες του τύπου, ποιος είναι ο Βασιλικός; Α, «αυτός που έγραψε το Ζ, που το έκανε ταινία ο Γαβράς… [μικρή παύση], γενικώς συγγραφέας…», όταν ο ΣΥΡΙΖΑ, στις τελευταίες εκλογές, έβαλε επικεφαλής στο Επικρατείας τον Βασίλη Βασιλικό. Ή όταν κατέβηκαν με το ευρωψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ η Μυρσίνη Λοΐζου και ο Δημήτρης Πλουμπίδης, «η κόρη του Λοΐζου» και «ο υιός Πλουμπίδης», που «πρόδωσαν τα ιερά και τα όσια στα οποία πίστευαν οι γονείς τους και τα οποία διαφυλάσσει το Κόμμα», όπως έγραφα εδώ (22.3.19).

«Οι γόνοι που εξαργυρώνουν», «είναι πολλά τα λεφτά», «τραπεζογραμμάτια», «προσοδοφόρο επάγγελμα το επάγγελμα κόρη ή γιος», κανιβάλιζαν, με τους ακροατές της εκπομπής από κοντά. Κι όταν κάποιος ρώτησε: «Καλά η Λοΐζου, που είχε απαγορεύσει στο μνημονιακό ΠΑΣΟΚ να χρησιμοποιεί τραγούδια του πατέρα της, αλλά αυτός ο Πλουμπίδης τι είναι, έχει κάνει τίποτα στη ζωή του, ή έτσι τον βάλαν, λόγω ονόματος;» «Δεν ξέρω» απάντησε σε οργίλο ύφος ο Τσολιάς, και σε στιλ: «κι ούτε με νοιάζει»!

Από τον κώλο της μαϊμούς, καλλιγραφίες, ακόμα κι αν όντως δεν ήξερε αλλά δεν φρόντισε να μάθει ποιος είναι αυτός ο άγνωστός του «υιός Πλουμπίδης», ο κορυφαίος ψυχίατρος, με σημαντικό συγγραφικό έργο και άλλους τίτλους, που ούτε που τον νοιάζουν έναν χουλιγκάνο τώρα δημοσιογράφο.

* Πάμε όμως στη δήθεν «πλαστογραφία», «παραχάραξη» κτλ. του Αρβανίτη: πρώτα υπενθυμίζω τις τέσσερις κολόνες στην είσοδο του Πολυτεχνείου, με τη μεγάλη κεντρική πύλη και τις δύο μικρότερες ένθεν και ένθεν. Στις οποίες κολόνες διαβάζουμε: στην α΄ «ΕΞΩ αι ΗΠΑ»· στη β΄ «ΚΑΤΩ το ΝΑΤΟ»· στη γ΄, επάνω διακρίνεται αμυδρά: «ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ...» κτλ., και χαμηλότερα: «ΚΑΤΩ Η...» κτλ.· και στη δ΄ «ΚΑΤΩ Η ΧΟΥΝΤΑ...» κτλ. Στη φωτογραφία λοιπόν που χρησιμοποίησε ο Αρβανίτης ο φακός έχει πιάσει τη β΄, γ΄ και δ' κολόνα –η α΄, με το «ΕΞΩ αι ΗΠΑ», έμεινε έξω από το πλάνο.

Ας μη βάλουμε όμως κακό με τον νου μας. Ας μείνουμε στην άθλια προχειρογραφία που καμαρώνει σαν δημοσιογραφία.

Έμεινε απέξω ο Πρετεντέρης, ολόκληρο κεφάλαιο, ως γνωστόν. Στο επόμενο.

Λίζυ Τσιριμώκου: «Καβάφης και φθορά. Η κλεψύδρα που αδειάζε»

 

ΑΠ΄ ΤΕΣ ΕΝΝΙΑ

Δώδεκα και μισή. Γρήγορα πέρασεν η ώρα
απ’ τες εννιά που άναψα την λάμπα,
και κάθισα εδώ. Κάθουμουν χωρίς να διαβάζω,
και χωρίς να μιλώ. Με ποιόνα να μιλήσω
κατάμονος μέσα στο σπίτι αυτό.

Το είδωλον του νέου σώματός μου,
απ’ τες εννιά που άναψα την λάμπα,
ήλθε και με ηύρε και με θύμισε
κλειστές κάμαρες αρωματισμένες,
και περασμένην ηδονή— τι τολμηρή ηδονή!
Κ’ επίσης μ’ έφερε στα μάτια εμπρός,
δρόμους που τώρα έγιναν αγνώριστοι,
κέντρα γεμάτα κίνησι που τέλεψαν,
και θέατρα και καφενεία που ήσαν μια φορά.

Το είδωλον του νέου σώματός μου
ήλθε και μ’ έφερε και τα λυπητερά·
πένθη της οικογένειας, χωρισμοί,
αισθήματα δικών μου, αισθήματα
των πεθαμένων τόσο λίγο εκτιμηθέντα.

Δώδεκα και μισή. Πώς πέρασεν η ώρα.
Δώδεκα και μισή. Πώς πέρασαν τα χρόνια.

Επιμέλεια Γ. Π. Σαββίδη. Τα Ποιήματα, Τ. Α’ 1897 - 1918, Ίκαρος 1963

 

 

(PDF) «Καβάφης και φθορά. Η κλεψύδρα που αδειάζει (Το κείμενο της διάλεξης  όπως τυπώθηκε στο περιοδικό Κονδυλοφόρος)

«Η αυλή του Χίτλερ – Ο στενός κύκλος του Φύρερ στο Τρίτο Ράιχ και μετέπειτα»

 

«Η αυλή του Χίτλερ – Ο στενός κύκλος του Φύρερ στο Τρίτο Ράιχ και μετέπειτα», της Χάικε Γκερτεμάκερ

Για το βιβλίο «Η Αυλή του Χίτλερ, Ο Στενός Κύκλος του Φύρερ στο Τρίτο Ράιχ και Μετέπειτα» της Γερμανίδας ιστορικού Heike B. Gortemaker (μτφρ. Γιάννης Κέλογλου, εκδ. Gutenberg).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

bookpress.gr

 

Ο πολιτικός και οι πολιτικές του Χίτλερ έχουν γίνει αντικείμενο μεγίστης ανάλυσης από τους ιστορικούς, με αποκορύφωμα το βιβλίο Χίτλερ του Ίαν Κέρσοου (μετάφραση Γρηγόρης Κονδύλης, Στέφανος Ροζάνης, εκδ. Μεταίχμιο). Ο Κέρσοου περιγράφει το ποια ήταν τα πολιτικά και ιδεολογικά μονοπάτια που ακολούθησε ο Χίτλερ για να γίνει Φύρερ. Ποιοι ήταν όμως οι άνθρωποι που συνέβαλαν στην μετατροπή ενός ατάλαντου ζωγράφου, άεργου και αποτυχημένου μποέμ σε ταλαντούχο ρήτορα και ηγέτη ενός κόμματος που σε ελεύθερες εκλογές έφτασε έως το 37,4%; Και ποιοι ήταν οι άνθρωποι που τον συνόδευαν, τον ψυχαγωγούσαν αλλά και τον υπηρετούσαν πιστά, αρχικά στο Μόναχο και συνέχεια στην τεράστια και πολυτελή κατοικία του στο Μπέργκχοφ στις βαυαρικές Άλπεις;

Ποιοι ήταν όμως οι άνθρωποι που συνέβαλαν στην μετατροπή ενός ατάλαντου ζωγράφου, άεργου και αποτυχημένου μποέμ σε ταλαντούχο ρήτορα και ηγέτη ενός κόμματος που σε ελεύθερες εκλογές έφτασε έως το 37,4%;

Αυτό μας περιγράφει η Γερμανίδα ιστορικός Γκερτεμάκερ σ’ ένα βιβλίο εξαιρετικά τεκμηριωμένο στη βάση αρχείων, πρακτικών των δικών, πολλών βιβλίων και απομνημονευμάτων των ανθρώπων που αποτελούσαν την αυλή του Χίτλερ. Κατά την ιστορικό είναι μύθος η εικόνα του μοναχικού λύκου που αποδόθηκε μετά το τέλος του στον Χίτλερ. Λύκος ήταν, αλλά καθόλου μοναχικός. Δεν ήταν μόνος του ούτε προτού κατακτήσει τον Ιανουάριο του 1933 την εξουσία ούτε όμως και όταν ήταν νέος και άσημος και πήγε στο Μόναχο της Βαυαρίας για να φτιάξει τον κύκλο του και το Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα. Χρησιμοποίησε γι’ αυτό πολλούς και διαφορετικούς ανθρώπους και άλλους τους αντάμειψε με αξιώματα και δόξα και άλλους από κάποια στιγμή και ύστερα τους πέταξε έξω από την «αυλή» του. Ο Χίτλερ όμως σε καμία φάση δεν έδρασε ως «μοναχικός» ηγέτης. Ακόμη και μετά το αποτυχημένο «πραξικόπημα της μπυραρίας» στο Μόναχο το 1923, όπου υπερεκτίμησε τις συμμαχίες του με τους αστούς εθνικιστές, όπως ο πρώην πρωθυπουργός της Βαυαρίας και τότε γενικός επίτροπος Γκούσταφ Ρίτερ φον Καρ. Ακόμη όμως και στις φυλακές που κλείστηκε για λίγους μήνες, σε εξαιρετικές συνθήκες διαβίωσης, δεχόταν τις επισκέψεις φίλων και πιστών.

Στο βιβλίο διακρίνουμε δυο κύκλους του Χίτλερ. Ο πρώτος ήταν αυτός που ξεκινά από το 1919 με την ίδρυση του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος από τον Άντον Ντρέξλερ και συνεχίζεται από το 1925 με την επανίδρυσή του από τον Χίτλερ έως την άνοδό και την εδραίωσή του στην εξουσία το 1933-1935. Και ο δεύτερος, είναι ο κύκλος που σχηματίστηκε στο Ομπερζάλτσμπεργκ, δηλαδή στην προαναφερθείσα «κατοικία» του στο Μπέργκχοφ. Ο Χίτλερ δεν ακολούθησε την τακτική του Στάλιν, όσον αφορά τους ανθρώπους των κύκλων του. Όταν κάποιος έπεφτε σε δυσμένεια απομακρυνόταν, αλλά τις περισσότερες φορές γλύτωνε τη ζωή του είτε παραγκωνισμένος στη Γερμανία είτε καταφεύγοντας στη Δύση. Τέτοιες περιπτώσεις ήταν ο Έρνστ Χάνφστενγκλ, υπεύθυνος των σχέσεων του Εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος με τον ξένο τύπο μέχρι το 1937, ο επιτελικός υπαρχηγός Ρούντολφ Ες, οποίος κάποια στιγμή φαντάστηκε πως θα μπορούσε μόνος του να συνάψει ειρήνη με την Αγγλία, ο Κουρτ Λίντεκε, ο μυστηριώδης και κοσμοπολίτης Βερολινέζος επιχειρηματίας που ως το 1937 λειτουργούσε ως απεσταλμένος του κόμματος στον Μουσολίνι, και ο σωματοφύλακας πρώην έμπορος αλόγων Κρίστιαν Βέμπερ. Ο μόνος από τον στενό του κύκλο, μέχρι την άνοδο του στην εξουσία, που αποστασιοποιήθηκε και στη συνέχεια δολοφονήθηκε ήταν ο Έρνστ Ρεμ.

Ο Χίτλερ δεν ακολούθησε την τακτική του Στάλιν, όσον αφορά τους ανθρώπους των κύκλων του. Όταν κάποιος έπεφτε σε δυσμένεια απομακρυνόταν, αλλά τις περισσότερες φορές γλύτωνε τη ζωή του είτε παραγκωνισμένος στη Γερμανία είτε καταφεύγοντας στη Δύση.

Στον πρώτο κύκλο, αποκληθείς και «η κλίκα του Μονάχου», συναντάμε πάλι τον Χάνφστενγκλ, τον Ες, τον Λίντεμαν, μεγιστάνες του πλούτου (Χούγκο και Έλζα Μπρούκμαν- Έντβιν και Χελένε Μπεχστάιν), συγγενείς του μουσικοσυνθέτη Βάγκνερ, όπως τη νύφη του Βίνιφρεντ Βάγκνερ, ακροδεξιούς ψευδοδιανοούμενους και συγγραφείς (Άλφρεντ Ρόζερμπεργκ, Γκρέγκορ Στάσερ, Ντίτριχ Έκαρτ (που έφυγε νωρίς), Χέρμαν Έσερ (που εξέδωσε το 1927 και επανεξέδωσε το 1937 τον αντισημιτικό λίβελο υπό τον τίτλο «Η παγκόσμια εβραϊκή πανούκλα»), πρώην συνάδελφούς του στον πόλεμο (Μαξ Άμαν), σωματοφύλακες (Κριστιάν Βέμπερ, Εμίλ Μορίς και Ούλριχ Γκράφ), πρωτοπαλίκαρα (Βίλχελμ Μπρίκνερ), προπαγανδιστές (Γιόζεφ Γκέμπελς), αλλά και ακτιβιστές όπως ο λοχαγός της Ράιχσβερ Έρνστ Ρεμ. Και φυσικά, τον μέχρι τέλους φωτογράφο του Χάινριχ Χόφμαν, ο οποίος έπαιξε τεράστιο ρόλο στο στήσιμο της εικόνας του Χίτλερ. Ο πολύ καλός και γενναίος συγγραφέας Κουρτ Τουχόλσκι αποκαλούσε όλους αυτούς «αχαΐρευτους Πρώσους» και συνιστούσε στους τουρίστες να αποφεύγουν τη Βαυαρία. Όλοι αυτοί «διέθεταν προσωπική πρόσβαση στον “Φύρερ”, τον συνόδευαν στις εμφανίσεις του, προσέγγιζαν μέλη των οικογενειών τους, φίλους και γνωστούς υπέρ του» (σ. 141). Αλλά και επωφελούνταν από το χρήμα του κόμματος και τη διαφθορά γύρω απ’ αυτό.

Πρόσωπα όπως ο Χέρμαν Γκέρινγκ, ο Ερνστ Καλτενμπρούνερ, ο Γιόακιμ φον Ρίμπεντροπ, ο Βίλχελμ Κάιτελ, ο Ρόμπερτ Λέι, ο Χάινριχ Χίμλερ, ο επικεφαλής της καγκελαρίας Χανς Λάμερς, ο Ράινχαρντ Χάιντριχ παρόλο που έδρασαν καθοριστικά για την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία και την εδραίωση σ’ αυτήν, και παρόλο που εφάρμοσαν τις δολοφονικές οδηγίες του για την εξόντωση εκατομμυρίων ανθρώπων, δεν αποτελέσαν το στενό περιβάλλον του ούτε στο Μόναχο ούτε στις Άλπεις. Επίσης, σκοτεινό σημείο στον κύκλο του Μονάχου ήταν ο θάνατος της ανιψιάς του Χίτλερ, της Γκέλι Ράουμπαλ. Αν και ο Χίτλερ θεωρήθηκε ύποπτος γι’ αυτόν, ποτέ δεν αποδείχθηκε τι πραγματικά συνέβη. Μετά την ανάληψη της εξουσίας στις 30 Ιανουαρίου 1933, η αυλή μεταβλήθηκε από κύκλος που δούλευε για τον Χίτλερ σε κύκλο γύρω από τον Χίτλερ. Ο δεύτερος κύκλος ξεκινά το 1935 στο Ομπερζάλτσμπεργκ όταν και κτίστηκε εκεί το αλπικό καταφύγιο με το όνομα Μπέργκχοφ. Οι δυο κύκλοι διέφεραν τόσο ως προς τη σύνθεση όσο και ως προς τη λειτουργία.

Σκοτεινό σημείο στον κύκλο του Μονάχου ήταν ο θάνατος της ανιψιάς του Χίτλερ, της Γκέλι Ράουμπαλ.

Στο Μπέργκχοφ συναγελάζονται ο γραμματέας της καγκελαρίας του κόμματος Μάρτιν Μπόρμαν, οι Γιόζεφ και Μάγδα Γκέμπελς, ο προσωπικός του γιατρός Καρλ Μπραντ με τη σύζυγό του Άνι, πρώην πρωταθλήτρια της κολύμβησης, ο άλλος γιατρός Τέοντορ Μορέλ, ο αρχιτέκτονας Αλμπερτ Σπέερ και η σύζυγός του Μαργκαρέτε, ο επικεφαλής τύπου Ότο Ντίτριχ, γραμματείς, υπασπιστές, γλύπτες, ηθοποιοί, σκηνοθέτες και αυλοκόλακες κάθε είδους. Όχι όμως και διανοούμενοι ή απλά μορφωμένοι άνθρωποι. Φυσικά δέσποζε η «κρυφή» του ερωμένη Εύα Μπράουν. Κρυφή όσον αφορά την παρουσία της στον πολιτικό βίο, δεσπόζουσα όμως όσον αφορά την ιδιωτική ζωή του Χίτλερ. Αυτή η συντροφιά ήταν υποχρεωμένη να ακολουθεί τους ρυθμούς της ζωής του Χίτλερ. Αυτός κοιμόταν μέχρι αργά το μεσημέρι κι έπεφτε για ύπνο μετά τις δυο τη νύχτα, οπότε το ίδιο πρόγραμμα ήταν υποχρεωμένοι να ακολουθούν και εκείνοι. Φρόντιζαν να διασκεδάζουν τον ηγέτη σ’ αντάλλαγμα της οικονομικής και πολιτικής εξουσίας που αυτός τους παραχωρούσε.

Όλοι αυτοί φιλοτέχνησαν την εικόνα ενός ανθρώπου κανονικού, που ζούσε στο μικρό του κτήμα, μιλούσε με τους κηπουρούς του, τον σοφέρ και το υπηρετικό του προσωπικό. Κι αγαπούσε τους γερμανικούς ποιμενικούς. Τα Σαββατοκύριακα απολάμβανε την παρέα φίλων και επισκεπτόταν τα πανηγύρια των χωρικών. Κι όλοι συμπεριφέρονταν σαν να μην γνώριζαν τίποτε για τα εγκλήματά του. Αυτό βεβαίως είναι ψέμα. Αυτοί οι άνθρωποι όχι μόνο γνώριζαν τι συνέβαινε, αλλά και πολλοί εξ αυτών είχαν ενεργή συμμετοχή σ’ αυτό. Η συγγραφέας, παρά την προσπάθεια όλων τους να απαλλάξουν τους εαυτούς τους από την κατηγορία του εγκληματία πολέμου, τονίζει πως ήξεραν πολύ καλά το τι συνέβαινε. Προτίμησαν τη διαφθορά και τα αγαθά της εξουσίας από την απομάκρυνση απ’ αυτήν. Αλλά ταυτοχρόνως εμπνέονταν και οι ίδιοι από τον αντισημιτισμό του Φύρερ. Μετά τις ήττες του Χίτλερ στο σοβιετικό μέτωπο, αυτός όλο και περισσότερο κλεινόταν στο Μπέργκχοφ και μόνο λίγα διαστήματα πήγαινε στο Βερολίνο και στο λεγόμενο πολεμικό καταφύγιο με το όνομα «Το λημέρι του Λύκου», που βρισκόταν στην τότε πρωσική πόλη Ράστενμπουργκ, σημερινό Κέντζιν της Πολωνίας. Τις ίδιες στιγμές, ακόμη και αυτός ο κύκλος άρχισε να προβληματίζεται για τις ικανότητες του Χίτλερ και κάποιοι άρχισαν να προσπαθούν να συνεννοηθούν με τους Δυτικούς. Δέκα μήνες όμως πριν από το οριστικό τέλος τους τα ηγετικά στελέχη των ναζί σκλήραιναν τη στάση τους έναντι των Εβραίων, των αιχμαλώτων πολέμου αλλά και κατά των ίδιων των Γερμανών.

Τις ίδιες στιγμές, ακόμη και αυτός ο κύκλος άρχισε να προβληματίζεται για τις ικανότητες του Χίτλερ και κάποιοι άρχισαν να προσπαθούν να συνεννοηθούν με τους Δυτικούς.

Στη συνέχεια, όλοι αυτοί, ακόμη και ο ειδεχθής εγκληματίας γιατρός Καρλ Μπραντ, που έκανε πειράματα σε ανθρώπους, υποστήριξαν πως δεν είχαν καμιά ευθύνη. Στις δίκες που ακολούθησαν, αρνήθηκαν τα πάντα. Μερικοί, όπως ο Μπραντ, εκτελέστηκαν, άλλοι όπως ο Σπέερ, ο Μπάλντουρ φον Σίραχ, ο επικεφαλής της νεολαίας των ναζί και γκαουλάιτερ της Βιέννης μετά το 1940, ο σμήναρχος Νικολάους φον Μπέλο, ο φωτογράφος Χάινριχ Χόφμαν, αφού βρήκαν πρόθυμους δημοσιογράφους και ιστορικούς, «πούλησαν» τις βολικές γι’ αυτούς ιστορίες τους. Τα μέλη του κύκλου έγιναν περιζήτητοι για την δημοσιογραφία των εντυπώσεων και την φιλοναζιστική ιστορία. Ο Σπέερ καλλιέργησε την εικόνα του απαραίτητου τεχνοκράτη. Ο υπεύθυνος τύπου Ότο Ντίτριχ δεν είχε ακούσει τίποτε για τις πολεμικές προθέσεις του Φύρερ. Ο παλιός και δηλητηριώδης αντισημίτης Χέρμαν Έσερ υποστήριξε ότι από το 1935 δεν συμμετείχε στην πολιτική ζωή. Ο σμήναρχος και υπασπιστής φον Μπέλο θεωρούσε πως οι κατηγορίες κατά των ναζί απαξίωναν τον γερμανικό λαό, αφού τα γεγονότα της περιόδου ήταν «ιστορικά και εξελικτικά αναγκαία». Η γραμματέας του Χίτλερ Κρίστα Σρέντερ, συνδρομήτρια ναζιστικών περιοδικών που εκδίδονταν στην Αργεντινή, αναφερόταν στην «τόσο θαμμένη αλήθεια». Η ιστορικός όμως δεν χαρίζεται ούτε στον κύκλο ούτε σε όσους προσπαθούν να εξωραΐσουν την εικόνα του. Μερικούς από τον κύκλο τούς χαρακτηρίζει συνεργούς και άλλους, ακόμη χειρότερα, τους θεωρεί συναυτουργούς στο έγκλημα. Όλοι αυτοί γνώριζαν για το Ολοκαύτωμα, για το πρόγραμμα ευθανασίας των ψυχικά ασθενών και για τα εγκλήματα πολέμου των ναζί. Ουδέν κρυπτόν υπό το φως της παρέας του Χίτλερ. Μεταπολεμικά, οι επιζώντες του κύκλου, σε αντίθεση με τους ηγέτες τους που εκτελέστηκαν, τιμωρήθηκαν με ολιγόχρονες φυλακίσεις. Μετά δε το 1948 και την είσοδο στον Ψυχρό Πόλεμο τα ειδικά δικαστήρια αποναζιστικοποίησης σταμάτησαν να λειτουργούν, έτσι οι άνθρωποι του Μπέργκχοφ ουδέποτε απαρνήθηκαν τον εθνικοσοσιαλισμό. Όπως γράφει χαρακτηριστικά η ιστορικός, ακόμη και μετά τον πόλεμο «η “τιμωρία” τους δεν τους οδηγούσε σε αισθήματα ενοχής ή μεταμέλειας, αλλά στην ανάπτυξη μιας δυνατής μεταξύ τους αλληλεγγύης και στη δημιουργία συλλογικών βίων» (σ. 435).

Μετά δε το 1948 και την είσοδο στον Ψυχρό Πόλεμο τα ειδικά δικαστήρια αποναζιστικοποίησης σταμάτησαν να λειτουργούν, έτσι οι άνθρωποι του Μπέργκχοφ ουδέποτε απαρνήθηκαν τον εθνικοσοσιαλισμό.

Πρόσφατες εκδόσεις όπως τα απομνημονεύματα της γραμματέως του Γιόζεφ Γκέμπελς Μπρουνχίλντε Πόμζελ με τίτλο Δεν θέλαμε να ξέρουμε (εκδ. Μεταίχμιο, μετάφραση Λένια Μαζαράκη), αλλά και μυθιστορήματα όπως το Πρωσικό μπλε του Φίλιπ Κερ (εκδ. Κέδρος, μετάφραση Γιώργου Μαραγκού) έχουν καταδείξει πολλές πλευρές της ζωής του Χίτλερ και της αυλής του στο Μπέργκχοφ. Βιβλία όμως όπως αυτό της Γκερτεμάκερ αποδεικνύουν με αδιάσειστα στοιχεία το τι πραγματικά συνέβαινε με τους ανθρώπους του Χίτλερ. Ανασκευάζεται εδώ ο μύθος που θέλει τον Χίτλερ να είναι ένοχος γι’ όλα. Η ιστορικός ξεγυμνώνει την προσπάθεια κάποιων να υποστηρίξουν πως ένοχος ήταν μόνο αυτός και μερικοί από τους επιτελείς του κι όλοι όσοι υποστηρίζουν το αντίθετο επιδιώκουν να ενοχοποιήσουν ένα ολόκληρο λαό. Απολαυστικό βιβλίο, παρά την ατμόσφαιρα ζόφου και σήψης που το περιβάλλει, και μια πρωτότυπη προσέγγιση των «φίλων» του Φύρερ. Πολύ καλή η μεταφραστική δουλειά του Γιάννη Κέλογλου. Αξίζει έπαινος στις εκδόσεις Gutenberg και γι’ αυτή την έκδοση.

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Πέραν όλων των θρυλούμενων περί ηγετικής ιδιοφυΐας, τώρα κυβερνούσε ένας αριβίστας και αυτοδίδακτος πολιτικός. Σε όλη του τη ζωή, ο Χίτλερ, που είχε εγκαταλείψει το σχολείο χωρίς να πάρει απολυτήριο, προσπαθούσε να κρύψει την ανασφάλειά του απέναντι στους μορφωμένους… Δεν προκαλεί έκπληξη συνεπώς ότι στις παρέες του στο ιδιωτικό καταφύγιο δεν περιλαμβάνονταν λόγιοι, προεξάρχοντες στρατιωτικοί ή νομικοί και ότι στο Ομπερζάλτσμπεργκ δεν ήταν εγκατεστημένη καμία διασημότητα» (σ. 201).

Ν΄αγιάσεις , Μητσοτάκη μου!..

Ήρθε, δεν είπε τίποτα κι απήλθε...

Τριήμερο στα Γιάννενα με το πουλόβερ και την καζάκα, υποδέχτηκε τον επαναπατρισμένο Παύλο που δεν έβρισκε δουλειά στην παλιοαμερική κι ήρθε εδώ μπας και πιει ένα ΝΕΡΟ τουλάχιστον, διόρισε γραμματέα τον δημοκράτη που θα ''έτρωγε'' τον Τσίπρα στον εμφύλιο, αγόρασε ένα οικόπεδο στην Αρίστη ως άριστος που είναι, αρρώστησε με κορονοϊό τον δήμαρχο, μας έπηξε στη βροχή και τη λασπουριά, ανακοίνωσε ξανά έναν δρόμο για τρίτη φορά που τον είχε ακυρώσει τις προηγούμενες δύο, ανακηρύχθηκε ΑΓΙΟΣ από μία που τον έγλειφε όλη την ώρα, πήρε μπακλαβά και βατραχοπόδαρα για τον δρόμο κι έφυγε ωραίος και καλός...ΤΨΡΜ!..

18η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης 2021: μια Έκθεση χωρίς κέφι, μίζερη και με τις λιγότερες δυνατές προσπάθειες

 

Μια έκθεση για να βγει η υποχρέωση;

Αντώνης Γιαννακός*

 

4 λεπτά

---

Η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης 2021 ολοκληρώθηκε την Κυριακή, χωρίς κέφι, μίζερα και με τις λιγότερες δυνατές προσπάθειες

Συνήθως όταν κάνουμε πράγματα για να βγούμε απλώς από την υποχρέωση, τα κάνουμε χωρίς κέφι, μίζερα και με τις λιγότερες δυνατές προσπάθειες. Αυτό ακριβώς ήταν η φετινή Διεθνής Έκθεση Βιβλίου, μια έκθεση που έγινε από υποχρέωση. Λες και υπήρχε κάποιο συμβόλαιο με βαριές ποινικές ρήτρες και έπρεπε με κάθε τρόπο να γίνει. Έλειπαν πολλά από τη φθινοπωρινή -για πρώτη φορά- έκθεση βιβλίου.

Κατ’ αρχήν έλειπαν αρκετοί από τους μεγάλους εκδοτικούς οίκους της Αθήνας, γεγονός που έδωσε βέβαια τον απαραίτητο χώρο -τα περίπτερα ήταν για πρώτη φορά τόσο απλωμένα- αλλά στέρησε πολλά από την ποικιλία και το ειδικό βάρος των μεγάλων εκδοτικών οίκων. Οι εκδηλώσεις που έγιναν ήταν φανερό ότι στηρίζονταν από τους τοπικούς παράγοντες, δηλαδή έλειπε η μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων του βιβλίου από την Αθήνα, καθώς, εκτός από τους εκδοτικούς οίκους, δεν ήρθε και η πλειοψηφία των ανθρώπων του πολιτισμού.

Τέλος, έλειπε και ο κόσμος, όλες και όλοι απλοί βιβλιόφιλοι που περιδιάβαιναν στα περίπτερα, αγόραζαν, παρακολουθούσαν εκδηλώσεις. Η έλλειψη αυτή, κατά την άποψή μου, δεν οφειλόταν στον αυστηρό έλεγχο των εισερχομένων για εμβολιασμό ή τεστ. Θεωρώ ότι η πλειοψηφία των ανθρώπων που αγαπούν το βιβλίο δεν φοβάται τα εμβόλια. Πρέπει άλλωστε να σημειώσω, καθώς είμαι μόνιμος επί έτη επισκέπτης της έκθεσης, ότι εκτός από τους μεγάλους εκδοτικούς οίκους έλειπαν και όλοι μα όλοι οι εκδοτικοί οίκοι που έχουν σχέση με την Εκκλησία, ό,τι και να σημαίνει αυτό.

Και εδώ ερχόμαστε στις ευθύνες των διοργανωτών. Η έκθεση δεν επικοινωνήθηκε στην πόλη. Η Θεσσαλονίκη δεν ήξερε ότι γινόταν έκθεση βιβλίου. Δεν υπήρχε ούτε μία σχετική αφίσα, έστω στα βιβλιοπωλεία της πόλης. Θα έπρεπε και λόγω της αλλαγής της εποχής διεξαγωγής της να γίνει ειδική καμπάνια. Πέρα από τους λίγους υποψιασμένους, κανείς δεν το ήξερε στην πόλη και αυτό είναι ευθύνη των διοργανωτών. Η έκθεση των κρασιών που γινόταν σε διπλανό περίπτερο το ίδιο σαββατοκύριακο είχε πολύ περισσότερο κόσμο.

Το ΙΕΠ, με τη νέα του διοίκηση, δεν μπόρεσε να διαχειριστεί ούτε αυτούς τους λίγους συμμετέχοντες. Ακόμα ακούω τις φωνές και την απελπισία ενός μικρού εκδότη που έψαχνε απελπισμένα πού θα γίνουν οι δύο εκδηλώσεις που είχε προγραμματίσει, είχε τα e-mail επιβεβαίωσης των εκδηλώσεών του, αλλά δεν υπήρχε πουθενά στο πρόγραμμα η αίθουσα διεξαγωγής τους.

Το πρόγραμμα δε, ήταν μία ακόμα τραγική ιστορία. Ήταν ηλεκτρονικό και δεν υπήρχε τυπωμένο. Αυτό θα μπορούσε να ήταν λογικό σε μια έκθεση πληροφορικής αλλά σε μια έκθεση βιβλίου, δηλαδή σε ανθρώπους που αγαπούν και ζουν από το χαρτί και τις τυπωμένες λέξεις, φάνταζε σαν να ήταν απαξίωση και χλευασμός προς το πρόσωπό τους. Το ηλεκτρονικό αυτό πρόγραμμα είχε εκδηλώσεις που δεν έγιναν ποτέ αλλά και δεν είχε εκδηλώσεις που έγιναν, ήταν δε εντελώς δύσχρηστο.

Αν κάτι έσωσε την τιμή της έκθεσης, ήταν το περίπτερο της τιμώμενης χώρας, της Γερμανίας, και οι εκδηλώσεις που έγιναν με προσκεκλημένους γνωστούς συγγραφείς της γερμανόφωνης λογοτεχνίας. Κλείνοντας νομίζω ότι πλέον για τη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου στην Covid εποχή τίθενται υπαρξιακά ζητήματα. Πρέπει να συζητηθούν σοβαρά οι κατευθύνσεις που πρέπει να πάρει, ο χαρακτήρας της και η χρονική στιγμή που πρέπει να γίνεται. Γιατί μια επόμενη έκθεση με την ίδια εικόνα φοβάμαι ότι θα είναι η ταφόπλακα του θεσμού.

* Ο Αντώνης Γιαννακός είναι συγγραφέας