Δευτέρα, Απριλίου 24, 2017

Βιώματα από την εποχή της Χούντας

Αποτέλεσμα εικόνας για σπουδαστικο της ασφαλειας θεσσαλονικης χουντα ]Μια εθιμοτυπική επίσκεψη στο Σπουδαστικό Τμήμα της Ασφάλειας






Θυμόμουν στο σχολείο, στο Χαλάνδρι, τον δάσκαλό μου, τον πατέρα του Γιάννη Καλιόρη, να μας λέει ότι η γενιά του είχε κάνει τα περισσότερα διαβάσματά της στα χρόνια της Κατοχής, και δεν πίστευα ότι μπορεί τα πράγματα να κάνουν τον κύκλο τους και να έρχονται πάλι εποχές στις οποίες θα ήμασταν σχεδόν ταγμένοι να κάνουμε περίπου το ίδιο με τους μεγαλύτερους!


Το 1969 ήμουν φοιτητής στη Θεσσαλονίκη. Τις εντάσεις και τις μαχητικές συμμετοχές στα πυκνά, σχεδόν καθημερινής συχνότητας γεγονότα των πρώτων μηνών του ’67, τα είχε διαδεχτεί μια εκτεταμένη περίοδος συσπείρωσης και αναμονής. Συναντήσεις διστακτικές, καθώς οι γονείς τροφοδοτούσαν συνεχώς τον φόβο του αναπάντεχου να συμβεί, μισόλογα που για να τα ολοκληρώσουμε, οι έμπιστες μεταξύ μας παρέες, χρειαζόταν να κάνουμε πεζή μεγάλες διαδρομές, ανεβαίνοντας ας πούμε ως τα κάστρα και την πασίγνωστη Δόμνα ή, σπανιότερα, οργανώνοντας μικρές εκδρομές ως τη Θέρμη, τον Χορτιάτη και το Ασβεστοχώρι, όπου βέβαια οι φωνές (και τα τραγούδια μας), μέσα στην ερημιά του τοπίου, μπορούσαν να υψωθούν πιο άφοβα. Μπορεί λοιπόν να έλειπε η δράση, αλλά σίγουρα τον πρώτο καιρό μετά την 21η, όταν υποχώρησε η ανεδαφική αισιοδοξία ορισμένων παλαιότερων ότι «λίγα θα είναι τα ψωμιά τους», δεν υπήρχαν και πολλές διέξοδοι για να διοχετευτεί από αυτές η νεανική κινητικότητα: το σινεμά οπωσδήποτε, το ποδόσφαιρο ως γηπεδικός τόπος πιο ελεύθερων μαζικών συνάξεων, οι ολιγομελείς συνήθως σπιτικές συγκεντρώσεις και χωρίς άλλο το βιβλίο, οι μοναχικές εντέλει αναγνώσεις.
Θυμόμουν στο σχολείο, στο Χαλάνδρι, τον δάσκαλό μου, τον πατέρα του Γιάννη Καλιόρη, να μας λέει ότι η γενιά του είχε κάνει τα περισσότερα διαβάσματά της στα χρόνια της Κατοχής, και δεν πίστευα ότι μπορεί τα πράγματα να κάνουν τον κύκλο τους και να έρχονται πάλι εποχές στις οποίες θα είμασταν σχεδόν ταγμένοι να κάνουμε περίπου το ίδιο με τους μεγαλύτερους! Όπως και να έχει, το βιβλίο στα τέλη της δεκαετίας του ’60 ήταν στις δόξες του, το πολιτικό και το μεταφρασμένο προπάντων, όχι μόνο γιατί ο καιρός αυτό απαιτούσε, την αντικατάσταση της δράσης από τη θεωρία, αλλά και γιατί η ελληνική λογοτεχνία είχε αποφασίσει από μόνη της να τεθεί σε αναστολή, μιμούμενη κατά κάποιο τρόπο -θα μπορούσε να πει κανείς ειρωνικά- την επιβεβλημένη από το δικτατορικό καθεστώς απόσυρση των συνταγματικών ελευθεριών! Μέτρο άμυνας ίσως, που, πάντως, τόσο εγώ όσο και άλλοι συνομήλικοί μου, ουδέποτε καταλάβαμε τη σκοπιμότητά του –ούτε τότε, ούτε αργότερα- καθώς η έλλειψη επικοινωνίας στο χρονικό εκείνο σημείο ήταν εντονότερη από τη συναίσθηση της (διαμαρτυρόμενης) αλαλίας όσων έγραφαν.
Όλα αυτά με έσπρωξαν να ανοίξω πάλι λογαριασμούς με την γαλλική και την αμερικανική λογοτεχνία, να κρατώ σημειώσεις, να γυρεύω θέματα που σχετίζονταν έμμεσα ή άμεσα με τις γενικότερες συνθήκες που με περιέβαλλαν, να αρχίσω, τέλος, να μεταφέρω σε μικρά δοκίμια τα κέρδη, τις απορίες και τα ερωτήματα των αναγνώσεών μου. Τόση ήταν η διάθεση ενός διαλόγου με τα κείμενα, ώστε οι γραφομηχανημένες σελίδες έφτασαν πολύ γρήγορα να γεμίσουν τα συρτάρια μου. Και αν δεν τύχαινε (όπως έτυχε) να γνωρίσω τον ποιητή Πάνο Θασίτη, και μέσω αυτού να επικοινωνήσω με τον έκτοτε και έως το θάνατό του φίλο μου Κώστα Λαχά, τότε υπεύθυνο της δεύτερης σελίδας της εφημερίδας Θεσσαλονίκη, πιθανόν αυτός ο διάλογος να είχε παραμείνει σε ανενεργή κατάσταση και να ξεθύμαινε.
Η Θεσσαλονίκη, για όποιον έζησε εκείνα τα χρόνια και καταλαβαίνει σε τι αναφέρομαι, ήταν η απογευματινή της Μακεδονίας. Καθημερινή εφημερίδα που ανήκε στον εκδοτικό συγκρότημα Βελλίδη, ένα φύλλο όμως από την πρώτη ως την τελευταία του σελίδα άκρως νεανικό, με σχόλια και άρθρα γραμμένα με νεύρο, με θέματα ενίοτε τολμηρά που έπαιζαν συνεχώς στο όριο μεταξύ νομιμότητας και παρανομίας, αφού ο καθεστωτικός νόμος περί Τύπου ήταν πράγματι δρακόντειος. Η νεανικότητα της εφημερίδας είχε για μένα άμεση σχέση με την αίσθηση του ρηξικέλευθου που απέπνεε γενικότερα η ύλη της - και φυσικά η ύλη της δεύτερης σελίδας, όπου ο Λαχάς, με ιδιαίτερο κέφι, κορφολογούσε ό,τι καλύτερο και δραστικότερο έβλεπε στον διεθνή Τύπο, ιταλικό, γαλλικό και αγγλικό. Συγκέντρωνε μεταφρασμένες αναλύσεις για ζητήματα ιστορίας της λογοτεχνίας και ιστορίας των ιδεών, για θέματα εικαστικά ή δραματουργικά, ή, ακόμα, βιβλιοκριτικές, κριτικές κινηματογράφου από τον ιδιοφυή Λάμπρο Παπαχρόνη, συνεντεύξεις από διεθνείς προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών.
Έτσι, από τον Μάρτιο του 1969 άρχισα κι εγώ να παίρνω μέρος σ’ αυτή την «παρέα», να υποδύομαι τον άτυπο συνεργάτη της εφημερίδας, στέλνοντας ανά δεκαπενθήμερο κείμενα που αλλιώς θα μπορούσαν να έχουν σε άλλα έντυπα τη μορφή και τη θέση των επιφυλλίδων, καθώς σχολίαζαν κάθε φορά θέματα και πρόσωπα της διεθνούς λογοτεχνικής σκηνής, παλαιότερα ή σύγχρονα, ακολουθώντας ωστόσο το ύφος που θεωρούσα ότι είχε επιλέξει η εφημερίδα για να απευθύνεται σ’ ένα κοινό λίγο ως πολύ ριζοσπαστικοποιημένο. Δηλαδή συναιρώντας, όσο αυτό μου ήταν κατορθωτό -καθώς ήμουν δεν ήμουν 25ετής- τη διαύγεια με την διαπερατότητα της γλώσσας!
Με αυτές τις προϋποθέσεις κανονικά δεν θα έπρεπε να νιώσω έκπληξη (ωστόσο ένιωσα) όταν ένα μεσημέρι βρήκα σπρωγμένο κάτω από την πόρτα του διαμερίσματος, το γνωστό εκείνη την εποχή ειδοποιητήριο της Χωροφυλακής. Μου ζητούσαν να περάσω εντός τεσσάρων ημερών, όχι από το πλησιέστερο Τμήμα, αλλά από τη Διεύθυνση Ασφαλείας που, όπως ανέφερε, βρισκόταν σ’ ένα από τα κτήρια του Γ΄ Σώματος Στρατού! Την ίδια εκείνη μέρα τηλεφώνησα στον Πάνο Θασίτη, ρωτώντας τον με ανησυχία τι να κάνω, αλλά αυτός, χωρίς δεύτερη κουβέντα, με προέτρεψε να αφήσω τις παρορμητικές αντιδράσεις, να αγνοήσω τις συμβουλές άλλων και να ακολουθήσω απλώς τις οδηγίες που μου έδινε το χαρτί.
Έτσι, την επομένη, κι αφού έδειξα το ειδοποιητήριο στον αλφαμίτη, στην είσοδο του στρατιωτικού συγκροτήματος, και διασχίζοντας κάτι δρομάκια, περιστοιχισμένα με ασβεστωμένες πέτρες και καχεκτικά πεύκα, μπήκα στην αίθουσα που μου υπέδειξε ένας ένοπλος φρουρός. Ήταν, όπως μου είπε, η έδρα του σπουδαστικού τμήματος της Ασφάλειας Θεσσαλονίκης! Στο βάθος ενός μεγάλου δωμάτιου καθόταν, μπροστά σ’ ένα γραφείο, ένας μεσήλικας με πολιτικά, μέσα από το κτήριο ακούγονταν φωνές που μιλούσαν με ένταση, γύρω γύρω δέσποζαν οι φωτογραφίες της τριανδρίας των συνταγματαρχών αλλά και του Ζωιτάκη. Ενώ στα αριστερά του μεσήλικα, όπως έβλεπα από τη μεριά μου, ακουμπούσε όρθιος με την πλάτη στον τοίχο, με σταυρωμένα χέρια στο στήθος του και εμφανή διάθεση να μην περάσει απαρατήρητος, ένας νέος άντρας, το πολύ ως τα τριάντα. Έμοιαζε με ηθοποιό που έπαιρνε πρωταγωνιστικό μέρος σε παράσταση. Ντυμένος με εκζήτηση, όπως οι μελανοχίτωνες της μουσσολινικής Milizia Volontaria per la Sicurezza Nationale: μαύρο κοστούμι, μαύρο πουκάμισο και λευκή γραβάτα, περισσότερο όμως από την εμφάνισή του προέβαλλε αυτό που εννοούμε ως γλώσσα του σώματος. Ελαφρά γερμένος πάνω από τον διοικητή, έμοιαζε να δεσπόζει, να τον ελέγχει, να έχει εκείνος τον αποφασιστικό λόγο!
Έμεινα εκεί σχεδόν τρεις ώρες, απαντώντας σε ερωτήσεις, κυρίως του μελανιχίτωνα, όπως γιατί διάλεγα αυτά τα θέματα στα δημοσιεύματα της Θεσσαλονίκης, αν θα ήθελα να συνεργαστώ με τον Ελεύθερο Κόσμο ή αν θα ήθελα να γράφω επ’ αμοιβή στο περιοδικό Ο Φοιτητής που σχεδίαζαν να επανεκδώσουν, αν ήμουν της γνώμης ή όχι ότι τα κείμενά μου υποκινούν τα πολιτικά πάθη! Αλλά και μη απαντώντας σε παραινέσεις, ακόμα και επιτιμητικές, όπως να προσέχω με ποιούς συγκατοικώ, να σκεφθώ καλύτερα το μέλλον μου, να εμπιστεύομαι αυτούς που προφυλάσσουν το έθνος.
Τα γραφεία του περιοδικού Ο Φοιτητής, όπου με έστειλαν αυθημερόν, τηλεφωνώντας μπροστά μου στον αρμόδιο υπεύθυνο, για να μου γίνουν από εκείνον επιπλέον νουθεσίες, βρίσκονταν στην πίσω πλευρά του κτηρίου του Χημείου. Όταν χτύπησα και άνοιξα την πόρτα βρέθηκα μπροστά σ’ έναν από τους μελλοντικούς, δημοκρατικούς δημοσιογράφους της μεταπολίτευσης!

Αλέξης Ζήρας είναι κριτικός λογοτεχνίας

Αποτέλεσμα εικόνας για Αλέξης Ζήρας.:BiblioNet : Ζήρας, Αλέξης, 1945-

 Χωρίς ερώτηση σημαίνει ότι δεν κάνουν ερωτήσεις στον φιλοξενούμενο της εκπομπής. Ο Ζήρας μιλάει για τον εαυτό του.

 

 

Για όλα φταίει η Βενεζουέλα αυτόν τον καιρό!

Αποτέλεσμα εικόνας για a man who asking-Πέτυχαν πρωτογενές  πλεόνασμα-μαμούθ, 4,2%!

Αποτέλεσμα εικόνας για βοριδης- Κόψε την πλάκα! Να μας πουν :τη  Βενεζουέλα, την καταδικάζουν;

Αποτέλεσμα εικόνας για a man who asking 

-Πέτυχαν απορρόφηση κονδυλίων στο ΕΣΠΑ κατά 100%! 

Αποτέλεσμα εικόνας για γεωργιαδης-Μωρέ τι μας λες! Να μας πουν τι δουλειά είχε ο Παππάς το 2014 στη Βενεζουέλα.

Αποτέλεσμα εικόνας για a man who asking 

-Κατάφεραν να αποπερατώσουν τους  σταματημένους οδικούς άξονες και να ξαναζωντανέψουν τα έργα στο Μετρό της Θεσσαλονίκης που ήταν σε κώμα.

 

-Αυτό δεν ήταν τίποτα μπροστά στο έγκλημά τους να καλύψουν τον πρεσβευτή της  Βενεζουέλας που παρενοχλούσε σεξουαλικά τις υπαλλήλους του!

Αποτέλεσμα εικόνας για a man who is surprised 

-Κλείνουν την αξιολόγηση πετυχαίνοντας μια αξιοπρεπή συμφωνία!

Αποτέλεσμα εικόνας για κικιλιας 

-Ναι,  αλλά έκαναν γαργάρα την έλλειψη χαρτιού υγείας και σαπουνιού στη Βενεζουέλα!

Αποτέλεσμα εικόνας για a man who is surprised-

Μα τι πάθατε με τη Βενεζουέλα ; Όλο γι αυτή μιλάτε...

Αποτέλεσμα εικόνας για νεα δημοκρατια-

 -Είναι πολύ απλό: γιατί οι Συριζανέλ είναι θαυμαστές του Μαδούρο και θέλουν να μας κάνουν Βενεζουέλα. Καταλάβετέ το: για όλα φταίει η Βενεζουέλα αυτόν τον καιρό!

Οι πιστοί που εξοντώνουν με λύσσα οι σαλεμένοι μουσουλμάνοι μετά την "αραβική άνοιξη"

Τα φυτά του πάρκου της Αρχαίας Αγοράς έχουν πατέρα και ονομάζεται Εμμανουήλ Βάθης

Με τα μάτια του Εμμανουήλ Βάθη

Τα φυτά του πάρκου της Αρχαίας Αγοράς

Tα φυτά του πάρκου της αρχαίας αγοράς  


Το πάρκο της Αρχαίας Αγοράς

Αρχαία Αγορά της Αθήνας - Βικιπαίδεια

είναι το μέρος όπου πηγαίνω όταν θέλω να ξεκουραστώ, ενώ βρίσκομαι στο κέντρο της Αθήνας.
Περπατώ ανάμεσα στα αρχαία ευρήματα και αφήνω τα μάτια μου να πλανηθούν στο αττικό γαλάζιο και το καταπράσινο των φυτών.
Αναζητώ τη σκιά κάτω από τα φυλλώματα των μεγάλων δέντρων το καλοκαίρι, αφήνομαι στις απαλές αχτίδες του ανοιξιάτικου ήλιου απολαμβάνοντας τις ευωδιές από τα χαμομήλια, τις λεβάντες, τα δενδρολίβανα, τα θυμάρια που κατακλύζουν τον χώρο, βρίσκω απάγκιο στο εκκλησάκι των Αγίων Αποστόλων καθισμένη στον περίβολο που περιστοιχίζεται από ψευδοακακίες, πικροδάφνες, νεραντζιές, απ’ όπου μπορώ να αγναντεύω αμέριμνη την Ακρόπολη.
Τα κρωξίματα από τις καρακάξες αλλά και από σμήνος παπαγάλων που κατοικούν στα φυλλώματα από τις αριές και τις βελανιδιές στον περίβολο του μουσείου που βρίσκεται στη στοά του Αττάλου, είναι οι μόνοι ήχοι που φτάνουν στα αυτιά μου.
Ο θόρυβος από την ανθρώπινη δραστηριότητα τριγύρω του αρχαιολογικού χώρου, εδώ αποκτά τον ήχο σαν από πολύβουο μελίσσι.
Η κάθε εποχή αποτυπώνεται στο φυτικό περιβάλλον που στολίζει τον αρχαιολογικό χώρο.
Δέντρα, θάμνοι, αναρριχώμενα φυτά, τόσο γνώριμα στα μάτια των Ελλήνων, ανθίζουν ή χάνουν το φύλλωμά τους και μεταβάλλουν, σε αγαστή συνεργασία με το φως του ήλιου, την εικόνα.
Ποτέ δεν είχα αναρωτηθεί αν τα φυτά στον χώρο φύονταν εκεί από μόνα τους ή ήταν πόνημα σχεδιασμού, μέχρι που έπεσε στα χέρια μου το βιβλίο-λεύκωμα: «Τα φυτά του πάρκου της Αρχαίας Αγοράς» του επίτιμου διδάκτορα των Γεωπονικών Επιστημών, γεωπόνου και αυτοδίδακτου ζωγράφου, Εμμανουήλ Βάθη, έκδοση του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Στις σελίδες του διάβασα για πρώτη φορά, στον πρόλογο του ιδίου, ότι «την εκτέλεσιν των πάσης φύσεως έργων έχει αναλάβει η Αμερικανική Σχολή Κλασσικών Σπουδών, με Διευθυντή Ανασκαφών τον κ. Homer Thompson και ο κληθείς εξ Αμερικής, ειδικός επιστήμων, Αρχιτέκτων Τοπίου, κ. Ralph Griswold. Αι εργασίαι δημιουργίας του εν λόγω Πάρκου, ήρχισαν κατά το έτος 1953-54».
Μέσα από μία μόνο πρόταση, σβήστηκε από το μυαλό μου η ιδέα ότι από την αρχαιότητα αυτά ήταν τα κυριότερα φυτά που υπήρχαν εδώ.
Οι ελιές, οι νεραντζιές, οι κουτσουπιές, οι βελανιδιές, τα πλατάνια, οι δάφνες, οι μυρτιές, τα σχίνα, οι χαρουπιές και τόσα άλλα φυτά που αναγνωρίζουμε ως ελληνικά, ανακάλυψα ότι επιλέχθηκαν να φυτευθούν εδώ, ακριβώς για να αποδοθεί η όσο το δυνατό σωστότερη εικόνα της χλωρίδας στην αρχαιότητα.
Και ότι, όχι μόνο υπήρξε σχεδιασμός, αλλά οι δυσκολίες που κλήθηκαν να υπερνικήσουν ήταν τεράστιας οργάνωσης, μόχθου και κόστους, φαντάζομαι, για την εποχή εκείνη.
«Τα φυτά τα οποία εσχεδιάζετο να φυτευθούν, θα έπρεπε να είναι φυτά εκ των αυτοφυουμένων εις την περιοχήν της Αττικής, διά να ταιριάζουν εις χώρον αρχαιολογικής σημασίας, ως ήτο ο χώρος της Αρχαίας Αγοράς Αθηνών.
Είναι ο τύπος πρασίνου που προσιδιάζει εις τον Ελληνικόν χώρον, προσαρμόζεται στο Ελληνικό οικολογικό και ιστορικό περιβάλλον και αξιοποιεί επιτυχώς το άφθονο φυτικό υλικό της πλουσίας ελληνικής χλωρίδος.
Τέτοια δε φυτά ήτο δύσκολο να εξευρεθούν, ως μη παραγόμενα εις τα εις την περιοχήν της Αττικής λειτουργούντα κρατικά και ιδιωτικά φυτώρια.
Ούτω κατηρτίσθη συνεργείον εργατών, υπό τον αρχιεργάτην κ. Παν. Αντζακλή, διά την μεταφορά εκ της υπαίθρου αυτοφυομένων δένδρων και θάμνων, το δικαίωμα εξαγωγής των οποίων παρήσχε εις ημάς η Δασική Υπηρεσία του Υπουργείου Γεωργίας».
Τα γνώριζε όλα αυτά πολύ καλά, από πρώτο χέρι, γιατί αυτός ήταν ο ιθύνων νους και υπεύθυνος για το όλο εγχείρημα, που μάλιστα αξιολογεί και ως αποτέλεσμα σχολιάζοντας:
«Θα πρέπει όλοι οι παράγοντες να αισθάνονται υπερήφανοι που συνέβαλον εις την δημιουργίαν εν μέσω Αθηνών, ενός κομματιού φυσικού πρασίνου, μοναδικού διά την πρωτοτυπίαν του εν Ελλάδι, το οποίον μάλιστα εύρε και μιμητάς (όρα πάρκο περιοχής Ναού Ολυμπίου Διός, πάρκο περιοχής Ακροπόλεως, Φιλοπάππου, αλσύλιο της Καισαριανής κ.λπ.)».
Στο βιβλίο, που πλέον είναι δυσεύρετο, περιλαμβάνεται η σπουδή του Εμμ. Βάθη για τα φυτά που επιλέχθηκαν να κοσμήσουν τον αρχαιολογικό χώρο και αφορά τόσο τις ακριβείς ζωγραφικές αποτυπώσεις τους όσο και πληροφορίες για το κάθε ένα από αυτά.
Και δεν είναι λίγα. Η κατηγοριοποίησή τους μόνο αφορά έξι ενότητες.
Σαράντα τρία διαφορετικά είδη δέντρων, φυλλοβόλα και αειθαλή (όπως, αμυγδαλιά, κορομηλιά, δάφνη Απόλλωνος, ψευδοακακία, ξυλοκερατιά), εβδομήντα τρία είδη θάμνων (δενδρολίβανο, εχινόποδο, φλομίς, πικροδάφνη, πλουμπάγκο, λαντάνα, αλυγαριά, κουμαριά κ.ά.), είκοσι πέντε είδη αναρριχώμενων, όπως τα γιασεμιά, οι κληματίδες, η εφέδρα.
Ανάμεσα στα πενήντα τον αριθμό ποώδη πολυετή βολβώδη και ριζωματικά φυτά που αναφέρονται, είναι η ίρις η κρητική, η ανεμώνη, το κυκλάμινο, ο κρόκος, το άλυσσον, οι ασφόδελλοι, η κάννα, το βερμπάσκο.
Τον κατάλογο συμπληρώνουν πενήντα οκτώ ετήσια φυτά αλλά και αρκετά που λειτουργούν ως χλοοτάπητες, φυτά που χρησιμοποιήθηκαν «για την δημιουργία ξέφωτων ή επιθυμητών αντιθέσεων, εν σχέσει προς τους ποικιλόμορφους όγκους των δενδρωδών και θαμνωδών ειδών της περιοχής», όπως εξηγεί.
Μέχρι τις ημέρες μας έχει επιβιώσει ένας μεγάλος αριθμός φυτών, από τις πρώτες φυτεύσεις.
Το βιβλίο «Τα φυτά του πάρκου της Αρχαίας Αγοράς» δεν είναι τυχαίο, ούτε ένα ακόμη βιβλίο για λουλούδια.
Η έκδοση, που ανήκει στο ΓΠΑ, ευοδώθηκε με τη χορηγία της Εμπορικής Τράπεζας και προλογίζεται εκτός από τον πρύτανη καθηγητή, Ανδρέα Ι. Καρμάνο, από τη Νίκη Γουλανδρή και την κριτικό-ιστορικό τέχνης, Αθηνά Σχινά.
Ο σπουδαίος αυτός άνθρωπος αποτύπωσε με τα ξυλοχρώματά του, με γυμνό μάτι ή με τη βοήθεια μικροσκοπίου, την αυτοφυή βλάστηση αλλά και τα καλλιεργούμενα φυτά όχι μόνο του πάρκου αυτού ή της Ελλάδας, αλλά και διάφορων χωρών που επισκέφθηκε στα ταξίδια του. Και το επιχειρούσε πάνω από εβδομήντα χρόνια.
Την πλήρη συλλογή του, που περιλαμβάνει εκτός από τα ζωγραφικά του έργα, προπλάσματα γύψινα ποικιλιών εσπεριδοειδών, μηλοειδών και πυρηνόκαρπων, τετράδια με απεικονίσεις φυτών και σημειώσεις από τα ταξίδια του σε όλο τον κόσμο, συλλογή γραμματόσημων με απεικονίσεις λουλουδιών και πλήθος φωτογραφιών, δώρισε το 2000 στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και κοσμούν σήμερα το Γεωργικό Μουσείο, σε ειδική αίθουσα που φέρει το όνομά του.
Είναι ένα έργο ζωής που αριθμεί 2.254 ζωγραφικά έργα, που ο ίδιος ενέταξε σε κατηγορίες.
«Η ζωγραφική του με γοήτευσε. Εκφράζει τη γνώση του βοτανολόγου και την αγάπη του Ελληνα για τον βοτανικό πλούτο της χώρας μας. Και εκφράζει πάνω απ’ όλα το χρέος του δασκάλου να μεταδώσει τη δική του γνώση και αγάπη στους μαθητές του», γράφει για την τέχνη του η Νίκη Γουλανδρή.
Από το σχόλιο της κ. Σχινά κρατούμε το απόσπασμα που αφορά την ιδιαίτερη γλώσσα που χρησιμοποιεί.
«Η γλώσσα που ο Εμμ. Βάθης χρησιμοποιεί -πολυτονική και καθαρεύουσα- προσδίδει μια "αρχετυπική ιεροπρέπεια" στο φυτολόγιό του, που συνειρμικά επενδύεται με μια υπερβατική, σχεδόν μυθική ιδιαιτερότητα, καθώς συνοψίζονται οι διαδρομές του χρόνου σε μια στιγμιοτυπική εκδοχή, όπου το ιδιόλεκτο συναντά το ιδιότυπο, μέσα από τον πλούτο της ποικιλίας».
Εμμανουήλ Βάθης
Ο Εμμανουήλ Βάθης γεννήθηκε στα Κριτζαλιά της Σμύρνης, το 1910. Το 1931 εισήχθη στην Ανωτάτη Γεωπονική Σχολή Αθηνών.
Το 1945 προσελήφθη ως βοηθός στο Εργαστήριο Γεωπονίας της ΑΓΣΑ, θέση την οποία κατείχε με τον βαθμό του διευθυντή μέχρι τη συνταξιοδότησή του (1972).
Το 1991 τού απονεμήθηκε ο τίτλος του επίτιμου διδάκτορα των Γεωπονικών Επιστημών.
Μεταξύ άλλων έργων του είναι η χωροταξική και κηποτεχνική μελέτη του πάρκου του Φλοίσβου στο Π. Φάληρο και του πάρκου στο Αγαδίρ του Μαρόκου. Η πλήρης συλλογή του Εμμανουήλ Βάθη ανήκει στο Γεωργικό Μουσείο του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών (Ιερά οδός 75, Βοτανικός). Στο βιβλίο «Τα φυτά του πάρκου της Αρχαίας Αγοράς», οι πληροφορίες για τα φυτά είναι γραμμένες σε δύο γλώσσες (ελληνικά και αγγλικά) και οι ονομασίες τους αποδίδονται και στη λατινική γλώσσα.

Ας γνωρίσουμε μερικά από φυτά που απαθανάτισε ο Εμμ. Βάθης με τα ξυλοχρώματά του, με την αγάπη του αποτυπωμένη στην παραμικρή λεπτομέρεια:

Ροδιά

 

Ποινική η ροιά (Ροδιά)

Δένδρον φυλλοβόλον, θαμνώδους αναπτύξεως, εκ των χωρών της Ν. Ευρώπης και Ασίας, με βραχύμισχα ελλειψοειδή-προμήκη φύλλα και άνθη ζωηρού πορτο­καλερύθρου χρώματος, εμφανιζόμενα κατά την περίοδον Μαΐου-Αυγούστου.
Παράγει σφαιρικούς, πολυσπέρμους καρπούς, εδωδίμους.


Δάφνη

 

Λάουρος ο ευγενής (Δάφνη ή Βάγια)

Δένδρον αειθαλές, δίοικον, ύψους μέχρι 12 μ., εκ των χωρών της Μεσογείου, με φύλλα ελλειπτικά-λογχοειδή, δερματώδη και άνθη κίτρινα, εύοσμα, κατά πυκνά μασχαλιαία σκιάδια, εμφανιζόμενα κατά την περίοδον Μαρτίου-Απριλίου.
Παράγει καρπούς δρύπας ωοειδείς, ελαιoμόρφους, χρώματος μελανού.

 


Κρόκος ο αττικός (Κρόκος)

 

Κρόκος ο αττικός (Κρόκος)

Κονδυλόρριζος, φυλλοβόλος πόα, εκ της ΝΑ Ευρώπης, με φύλλα στενώς γραμμοειδή, παράρριζα και άνθη ιόχροα με κιτρινόχρουν φάρυγγα, εμφανιζόμενα κατά την περίοδον Νοεμβρίου-Φεβρουαρίου.

 

 

 

Ακανθα η απαλή

 

Ακανθα η απαλή

Ποώδες, ημιαειθαλές, ισχυράς αναπτύξεως φυτόν, εκ των χωρών της Ν. Ευρώπης, με φύλλα μεγάλα, βαθυπράσινα, έλλοβα και άνθη λευκοϊόχροα, εις μακράς σταχυώδεις ταξιανθίας, εμφανιζόμενα κατά την περίοδον Μαΐου-Ιουνίου.
Λέγεται ότι τα κιονόκρανα κορινθιακού ρυθμού είχον, ως υπόδειγμα, τα φύλλα της ακάνθου.

 


Ακακία

 

Ακακία η φαρνεζιανή (Γαζία)

Φυλλοβόλον, ακανθώδες, μετρίου μεγέθους δένδρον, αγνώστου προελεύσεως με δις σύνθετα, εκ μικρών φυλλιδίων, πτεροσχιδή φύλλα και μικρά κίτρινα, λίαν εύοσμα άνθη, κατά πλουσίας σφαιριομόρφους ταξιανθίας, εμφανιζόμενα δις του έτους, κατά Σεπτέμβριον-Δεκέμβριον και Απρίλιον-Ιούνιον.

 



Οπουντία (Φραγκοσυκιά)

 

Οπουντία (Φραγκοσυκιά)

Πολυετές, θαμνοειδούς αναπτύξεως παχύφυτον, εκ του Μεξικού, εγκλιματισθέν εν Ελλάδι, με σαρκώδεις πολυδιακε­κλαδισμένους, ακανθοφόρους βλαστούς και άνθη κίτρινα, μεγάλα, εντυπωσιακά, εμφανιζόμενα κατά την περίοδον Μαΐου-Ιουλίου.
Παράγει συκομόρφους καρπούς.

 

 

Μύρτος

 

Μύρτος η κοινή (Μυρτιά ή Μερσίνα)

Θάμνος αειθαλής, ύψους 1-3 μ., εκ των χωρών της Μεσογείου, με φύλλα αντίθετα, λογχοειδή-ελλειψοειδή, στίλβοντα, αρωματικά και άνθη λευκά πολυστήμονα, μασχαλιαία μονήρη, εμφανιζόμενα κατά την περίοδον Ιουνίου-Ιουλίου, με τάσιν διφορισμού.
Παράγει μικρούς, σφαιριομόρφους καρπούς-ράγας, λευκού ή μελανού χρώματος.

 

Αγαύη η αμερικανική (Αθάνατος)

 

Αγαύη η αμερικανική (Αθάνατος)

Πολυετές φυτόν, προελεύσεως Μεξικού και εγκλιματισθέν προ πολλού εν Ελλάδι, με παχέα, οξύληκτα, ακανθωτά φύλλα και άνθη κιτρινωπά, φερόμενα εις το άκρον μακρού στελέχους, εμφανιζόμενα κατά την περίοδον Ιουλίου-Αυγούστου.

 

 

 

Δρυς

 

Δρυς η ίληξ (Αριά)

Δένδρον αειθαλές, μόνοικον, ισχυράς αναπτύξεως, ύψους 15-18 μ., εκ των χωρών της Ν. Ευρώπης, με φύλλα ωοειδή-προμήκη ή λογχοειδή, δερματώδη και άνθη κατά ιούλους τα άρρενα και κατά σπονδύλους εξ επαλλήλων λεπίων τα θήλεα, εμφανιζόμενα κατά την περίοδον Απριλίου-Μαΐου.
Παράγει καρπούς βαλάνους, εντός αποξυλοθέντος κυπέλλου.

 

 

Κερκίς

 

Κερκίς η κερατονοειδής (Κουτσουπιά)

Φυλλοβόλον δένδρον, ύψους 6-12 μ., εκ Ν. Ευρώπης και Δ. Ασίας, με φύλλα απλά κατ’ επαλλαγήν, καρδιόσχημα και άνθη ροδινοϊώδη, εμφανιζόμενα κατά βραχείς βότρεις, κατά Μάρτιον-Απρίλιον, προ της εκπτύξεως των φύλλων.

 

 

Ασφόδελος ο κοίλος

 

 

Ασφόδελος ο κοίλος (Σφερδούκλι)

Ποώδες, πολυετές, κονδυλώδες φυτόν, εκ των χωρών της Μεσογείου, με κοίλον βλαστόν, κυλινδρογωνιώδη μακρά φύλλα και άνθη λευκά με σαρκοχρόους γραμμώσεις, εμφανιζόμενα κατά την περίοδον Φεβρουαρίου-Μαΐου.



 Info

«Στα μέσα του 6ου αι. π.Χ. ιδρύθηκε στα βορειοδυτικά του Ιερού Βράχου της Ακροπόλεως η Αγορά των Αθηνών, η οποία για τους επόμενους τέσσερις τουλάχιστον αιώνες αποτέλεσε το κέντρο της πόλης των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων. Τα οικοδομήματα της Αρχαίας Αγοράς των Αθηνών αναπτύχθηκαν στις τέσσερις πλευρές ενός τετράγωνου χώρου που περικλείεται από τρεις λόφους: της Ακροπόλεως, του Αρείου Πάγου και του Αγοραίου Κολωνού. Σ' αυτήν ανεγέρθηκαν τα σημαντικότερα δημόσια κτίρια και ιερά του άστεως και αναπτύχθηκε έντονη διοικητική, πολιτική, δικαστική, εμπορική, κοινωνική, πολιτιστική και θρησκευτική δραστηριότητα», γράφει στην ιστοσελίδα του υπουργείου Πολιτισμού, η αρχαιολόγος, Κλειώ Τσόγκα.
_______________________

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

1. Μια τιμητική πλακέτα βρίσκεται κάτω από το γιουνίπερο, στην Αρχαία Αγορά. «Στον κ. Εμμ. Βάθη για τη συμβολή του στη διαμόρφωση του Πάρκου της Αρχαίας Αγοράς»

Δύο χειμώνες πέρασε ο κ. Βάθης στον κήπο της Αρχαίας Αγοράς. Δεκάδες είδη φυτών «ταξίδεψαν» από τον Διόνυσο, το Τατόι, τη Ριτσώνα, από τα κρατικά φυτώρια της Ραπεντόζης και των Κουπονίων, από ιδιωτικά κτήματα, το φυτώριο της Φιλοδασικής Ενωσης στην Καισαριανή, το φυτώριο της Ανωτάτης Γεωπονικής Σχολής Αθηνών και πολλά ιδιωτικά φυτώρια για να δημιουργήσουν τελικά ένα ευωδιαστό πολύχρωμο μωσαϊκό στον Κήπο της Αρχαίας Αγοράς.

Οι εργασίες διήρκεσαν σχεδόν δύο χρόνια και το αποτέλεσμα ήταν εκθαμβωτικό. «Ηταν ένας τέλειος φυσικός κήπος»,είπε  στην «K» , το 2014 , στα 93 του χρόνια, ο κ. Βάθης. «Δυστυχώς, όμως, δεν υπάρχει πια».

2. Ζωγραφίζοντας τα φυτά της Αρχαίας Αγοράς | Ελλάδα | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ


Καλή βδομάδα~!...

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Dieter_Klocker.jpg/220px-Dieter_Klocker.jpgDieter Klöcker (*1936-2011), Clarinette
Αποτέλεσμα εικόνας για Sonja PrunnbauerSonja Prunnbauer (*1948), Guitare
Ημερομηνία εγγραφής: Ιούλιος 1988

"Αεί ο Θεός ο μέγας γεωμετρεί"